KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 1

Vergi Uzmanlarının Perspektifinden Vergi Okuryazarlığının Geliştirilmesi: Nitel Bir Araştırma

Improving Tax Literacy from the Perspective of Tax Experts: A Qualitative Research

Mehmet Öksüz(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)0000-0002-3298-0280
İbrahim Ali Cem Doğan(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0009-0004-6214-017X
Sayfa
171–193
Yayın Tarihi
2025-02-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, üniversite öğrencilerinin vergi okuryazarlığı konusundaki bilgi eksikliklerini, öğrencilerin vergi okuryazarlığı konusuna ilgisizliğini ve vergi sisteminin karmaşıklığının bilgi eksikliklerini derinleştirdiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bireylerin ekonomik ve toplumsal yaşamda daha aktif bir rol üstlenmelerine olanak tanıyan vergi okuryazarlığı, vergi sistemine ilişkin bilgi, beceri ve anlayış düzeylerini içeren çok boyutlu bir yetkinliktir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kavram, bireylerin vergiyle ilgili metinleri okuma ve anlama becerilerinin yanı sıra, bu bilgiyi pratikte uygulayarak vergi sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirme yetkinliğini de içermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, üniversite öğrencilerinin vergi okuryazarlığı konusundaki bilgi eksikliklerini, öğrencilerin vergi okuryazarlığı konusuna ilgisizliğini ve vergi sisteminin karmaşıklığının bilgi eksikliklerini derinleştirdiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Vergi Okuryazarlığı · Vergi Uzmanları · Vergi Sisteminin Karmaşıklığı

Özet

Bireylerin ekonomik ve toplumsal yaşamda daha aktif bir rol üstlenmelerine olanak tanıyan vergi okuryazarlığı, vergi sistemine ilişkin bilgi, beceri ve anlayış düzeylerini içeren çok boyutlu bir yetkinliktir. Bu kavram, bireylerin vergiyle ilgili metinleri okuma ve anlama becerilerinin yanı sıra, bu bilgiyi pratikte uygulayarak vergi sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirme yetkinliğini de içermektedir. Çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin vergi okuryazarlığı düzeylerini artırmak için vergi uzmanlarının bakış açısı doğrultusunda öneriler geliştirmektir. Çalışmada nitel yöntem olarak mülakat tekniği kullanılmış ve vergi okuryazarlığı konusunda uzman olan Çanakkale’deki çeşitli kurumlarda görevli katılımcılardan veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, özetleyici içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışma, üniversite öğrencilerinin vergi okuryazarlığı konusundaki bilgi eksikliklerini, öğrencilerin vergi okuryazarlığı konusuna ilgisizliğini ve vergi sisteminin karmaşıklığının bilgi eksikliklerini derinleştirdiğini ortaya koymuştur. Vergi okuryazarlığı derslerinin müfredatta yer alması gereği ile vergi haftasının etkisinin artırılmasının önemi tartışılmış, sosyal medya ile internetin vergi okuryazarlığını geliştirmede kritik olduğu ancak bilgi kirliliği riskine dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract

Tax literacy, which allows individuals to take a more active role in economic and social life, is a multidimensional competence that includes knowledge, skills, and understanding of the tax system. This concept consists of the skills of individuals to read and understand tax-related texts and fulfill their obligations, as well as the competence to effectively meet their tax responsibilities by applying this knowledge in practice. The aim of the study is to develop suggestions from the perspective of tax experts to increase the tax literacy levels of university students. In the study, the interview technique was used as a qualitative method, and data were collected from participants working in various institutions in Çanakkale who are experts in tax literacy. The obtained data were evaluated with summative content analysis. The study revealed that university students' lack of knowledge of tax literacy, their disinterest in tax literacy, and the tax system's complexity deepen these deficiencies. The need to include tax literacy courses in the curriculum and the importance of increasing the impact of tax week were discussed, and it was emphasized that social media and the internet are critical in improving tax literacy, but attention should be paid to the risk of information pollution.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öksüz, M., Doğan, İ. A. C. (2025). Vergi Uzmanlarının Perspektifinden Vergi Okuryazarlığının Geliştirilmesi: Nitel Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 1, 171–193. https://doi.org/10.29067/muvu.1578297

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Aydın, N. (2023). Nitel araştırma yöntemleri. Gaziantep: Özgür Yayınları. doi: 10.58830/ozgur.pub377
  2. Aydoğdu Bozdağ, C. ve Rakıcı, C. (2023). Vergi dairesi personelinin ve mükelleflerin vergi karmaşıklığı algısı: Trabzon örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 38, 181-197. doi: 10.18092/ulikidince.1209095
  3. Bakar Türegün, F., Gerçek, A., Çetin Gerger, G., Benk, S., Küçüksüleymanoğlu, E.R., Serbes, H. ve Ateş, M.S. (2021). “Measuring and analyzing of tax literacy in Turkey: An empirical research on university students”. 35th International Public Finance Conference/TR, 14-17 October 2021, Antalya, 74-79.
  4. Bakar Türegün, F., Gerçek, A., Küçüksüleymanoğlu, E.R. ve Serbes, H. (2022). “Türkiye’de vergi okuryazarlığı skorunun ölçümü ve demografik değişkenlerle ilişkisinin tespiti”. International Euroasia Congress on Scientific Researches and Recent Trends 9, 18-20 Şubat 2022, Antalya, 226-236.
  5. Bakırtaş, D. ve Atılgan Yaşa, A. (2020). Vergi okuryazarlık düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Salihli belediyesi örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(4), 741-757. doi: 10.25287/ohuiibf.719874
  6. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
  7. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. doi: 10.31592/aeusbed.598299
  8. Bornman, M. and Wassermann, M.M. (2018), “Tax literacy in the digital economy”, 13th International Tax Administration Conference, Sydney, Australia, 5-6 April 2018. https://core.ac.uk/download/pdf/185315465.pdf
  9. Bozdoğan, D. ve Kurt, S. (2019). Vergi kanunlarının genel yapısının değerlendirilmesi: Tokat ili özelinde bir uygulama. Maliye Araştırmaları Dergisi, 5(1), 39-63.
  10. Bhushan, P. and Medury, Y. (2013). Determining tax literacy of salaried ındividuals - An empirical analysis. IOSR Journal of Business and Management, 10(6), 76-80.
  11. Cvrlje, D. (2015). Tax literacy as an instrument of combating and overcoming tax system complexity, low tax morale and tax non-compliance. The Macrotheme Review, 4(3), 156-167.
  12. Çakır, H. (2010). Çocuklarda vergi bilinci oluşturmaya yönelik internet sayfası tasarımı. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 18-34.
  13. Çelikkaya, A. (2020). Gelişmekte olan ülkelerde vergi ahlakı: OECD raporu çerçevesinde bir değerlendirme. Sayıştay Dergisi, 116, 65-89.
  14. Doğan, B.S. (2020). Karmaşık vergi sistemi ve maliyetleri. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 2(2), 129-139. doi: 10.51124/jneusbf.2020.5
  15. Gerçek, A. ve Çetin Gerger, G., Benk, S. ve Ateş, M.S. (2022). “Türkiye’de mükelleflerin vergi okuryazarlığını belirleyen faktörlerin analizi”. International Euroasia Congress on Scientific Researches and Recent Trends 9, 18-20 Şubat 2022, Antalya, 216-225.
  16. Geyik, O. ve Altunakar Mercan, S.Ş. (2019). “Oyun yöntemiyle vergi bilincinin oluşturulması: Taxlandia oyun uygulamasının incelenmesi”. III. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu, 10-12 Ekim 2019, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, 850-860.
  17. Gökmen, E. (2017). İçerik analizi ve yıldız falı analizinin kavram ve unsurlarının incelenmesi: Türk siyasetinde siyasal dil analizi örneği. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 6(1), 172-212.
  18. Intansari, M.R. and Supramono (2022). The effect of tax literacy on tax compliance: The moderating role of patriotism. Technium Social Sciences Journal, 34, 455-464. doi: 10.47577/tssj.v34i1.7097
  19. Kamaluddin, A. and Madi, N. (2005). Tax literacy and tax awareness of salaried ındividuals in Sabah and Sarawak. Journal of Financial Reporting and Accounting, 3(1), 71-89. doi: 10.1108/19852510580000338
  20. Kurudayıoğlu, M. ve Tüzel, S. (2010). 21. Yüzyıl okuryazarlık türleri, değişen metin algısı ve Türkçe eğitimi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 28, 283-298.
  21. Latiff, A.R.A., Noordin, B.A.A., Omar, M.R.C. and Harjito, D.A. (2005). Tax literacy rate among taxpayers: Evidence from Malaysia. Jurnal Akuntansi dan Auditing Indonesia, 9(1), 1-11.
  22. Madi N., Kamaluddin, A., Janggu, T., Ibrahim, M.B.A., Samah, A.B.A. and Jusoff, K. (2010). Tax literacy among employees: Sabah and Sarawak’s perspective. International Journal of Economics and Finance, 2(1), 218-223. doi: 10.5539/ijef.v2n1p218
  23. Öksüz, M. (2022). Vergi bilincinin artırılmasında vergi haftasının rolü: Deneysel bir araştırma. R. Dayıoğlu Erul (Ed.), Psikolojik ve Sosyolojik Yönleriyle Vergilendirme içinde, (s. 563-595), Ankara: Gazi Kitabevi.
  24. Pham, A., Genest-Grégoire, A., Godbout, L. and Guay, J.H. (2020). Tax literacy: A Canadian perspective. Canadian Tax Journal, 68(4), 987-1007. doi: 10.32721/ctj.2020.68.4.pham
  25. Sağbaş, İ. ve Kaya, O.K.A. (2020). Sosyal medyada vergi algısı. Maliye Araştırmaları Dergisi, 6(1), 20-34. Sandalcı, U. (2020). Vergi derslerinin vergi okuryazarlığı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik ikili lojistik regresyon analizi. Vergi Raporu, 255, 125-142.
  26. Sandalcı, İ. (2022). Vergi okuryazarlığını etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile analizi. Mali Çözüm Dergisi, 32(174), 165-188.
  27. Tantriangela, J. and Setyowati, M.S. (2023). Sharpening the concept of tax literacy as an effort to ımprove tax compliance. Jurnal Akuntansi dan Bisnis: Jurnal Program Studi Akuntansi, 9(1), 30-42. doi: 10.31289/jab.v9i1.9109
  28. Teyyare, E. (2018). Maliye eğitiminin vergi okuryazarlığı düzeyine etkisi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(4), 315-333. doi: 10.11611/yead.463248
  29. Üyümez, M.E. (2016). Vergi mevzuatının karmaşıklığı ve uzlaşma yöntemi bağlamında vergi uyumunun değerlendirilmesi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 8(1), 75-92.
  30. Varcan, N. (1991). Kalkınma ve vergi haftası. Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1-2), 305-310.
  31. Yardımcıoğlu, M., Akpınar, Y. ve Günay, Y. (2014). Vergi okuryazarlığı ve vergisel farkındalık: Kahramanmaraş araştırması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(2), 95-122.
  32. Yelman, E. (2021). Vergi karmaşıklığı bağlamında Türkiye’de harcama vergilerinin okunabilirlik analizi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 145-165. doi: 10.20493/birtop.1011311
  33. Zeren, G. (2019). Türkiye’de ve bazı ülkelerde vergi karmaşıklığının karşılaştırmalı incelenmesi. International Journal of Public Finance, 4(2), 145-165. doi: 10.30927/ijpf.600713