Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2021 / Cilt: 27 - Sayı: 106

Türk Halk Kültürü Geçiş Dönemi Ritüellerinde Yumurta

Egg in Rituals of the Transition Period of Turkish Folk Culture

Sayfa
357–377
Yayın Tarihi
2021-05-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türk halk kültüründeki pratiklerde birden fazla işleviyle eşsiz bir görünüm sunan yumurta; sarısı, akı, kabuğu veya rengi ile asıl/yan unsur olarak işlev görür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yumurta, Türk ve dünya mitolojilerindeki birçok anlatıda dünyanın, tanrıların, yarı tanrıların ve insanın yaradılışı yahut kahramanların doğumuyla ilişkili hadiselerde karşımıza çıkar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yumurtanın simgesel anlamı, tarih öncesi devirlerden bu yana çeşitli ayinlerde ve mitlerde kendisini korumuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Türk halk kültüründeki pratiklerde birden fazla işleviyle eşsiz bir görünüm sunan yumurta; sarısı, akı, kabuğu veya rengi ile asıl/yan unsur olarak işlev görür.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:yumurta · Türk halk kültürü · inanış

Özet

Yumurta, Türk ve dünya mitolojilerindeki birçok anlatıda dünyanın, tanrıların, yarı tanrıların ve insanın yaradılışı yahut kahramanların doğumuyla ilişkili hadiselerde karşımıza çıkar. Yumurtanın simgesel anlamı, tarih öncesi devirlerden bu yana çeşitli ayinlerde ve mitlerde kendisini korumuştur. Yumurtanın köşesiz ve çıkıntısız yapısı, aynı zamanda canlı taşıma özelliğine sahip olması, onu muhtelif törenlerin başaktörü yapmıştır. Yumurta, hamile kalmak isteyen kadının başvurduğu doğal kaynaklardan biridir. O, aynı zamanda gebe bir kadının yemesi/yememesi gereken bir besin, kırklı bebeğe verilen ilk hediye; kırk çıkarılırken ve “kırk basması” rahatsızlığı tedavi edilirken kullanılan bir araç olarak da kültürel yaşantıdaki yerini alır. Yeni gelin, yaşayacağı eve adım atarken eline aldığı yumurtayı dış kapının başına fırlatır. Gelin ve damat düğün günü yumurta yer. Türk halk kültüründeki pratiklerde birden fazla işleviyle eşsiz bir görünüm sunan yumurta; sarısı, akı, kabuğu veya rengi ile asıl/yan unsur olarak işlev görür.

Abstract

Egg appears in many narratives in Turkish and world mythologies in events related to the creation of the world, gods, demigods and human beings or the birth of heroes. The symbolic meaning of the egg has preserved itself in various rites and myths since prehistoric times. The fact that the egg has no corners and protrusions, as well as the ability to carry live, has made it the leading actor of various ceremonies. Egg is one of the natural resources used by women who want to become pregnant. It is also a food that a pregnant woman should/should not eat, the first gift given to a baby in her forties; it takes its place in cultural life as a tool used when removing forty and treating forty flushes. As the new bride steps into the house where she will live, she throws the egg she has picked up at the entrance door. The bride and groom eat eggs on the wedding day. Egg that offers a unique appearance with its multiple functions in practices in Turkish folk culture; it functions as the main/side element with its yellow, flux, shell or color

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAKAŞ, R. (2021). Türk Halk Kültürü Geçiş Dönemi Ritüellerinde Yumurta. Folklor/Edebiyat, Cilt: 27 - Sayı: 106, 357–377. https://ajindex.com/articles/153028

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Abdurrezzak, A.O. (2019). Kalevala destanından hareketle yaratılış mitinden günümüz halk inanışına uzanan kozmik yumurta motifi. Türük, Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 16, 234-248.
  2. Akyol, N. S. (2006). Adana (Merkez) halk kültüründe halk inançları bayram ve törenler. Basılmamış yüksek lisans tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi.
  3. Arıcı, B. (2018). Konya ili Selçuklu ilçesi halk inanışları. Yüksek lisans tezi, Uşak: Uşak Üniversitesi Arık, D. (2012). Hıristiyanlaştırılan Türkler Çuvaşlar. Ankara:
  4. Berikan. Aslan, M. G. (2011). Kayseri ili Pınarbaşı ilçesindeki Avşar köylerinde Türk halk inanışları. Yüksek lisans tezi, Niğde: Niğde Üniversitesi.
  5. Ateş, F. (2019). Mitolojiden günümüze yumurta ve “kırk uçurma” geleneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(19), 14- 27. Atmaca, İ. (2006). Suruç ve çevresi halk inanışlarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi.
  6. Aydınoğlu, B. (2005). Tire merkezinde halk inanışları. Yüksek lisans tezi, Manisa: Celal Bayar Üniversitesi.
  7. Balcı, F. (2019). Kuzey Kıbrıs Türk halk kültüründe geçiş dönemleri ve bunlara bağlı inanışlar. İstanbul:
  8. Hiperlink. Başçetinçelik, A. (2009). Adana halk kültüründe doğum-evlenme-ölüm. Adana: Altınkoza. Boratav, P. N. (1994). 100 Soruda Türk folkloru. İstanbul:
  9. Gerçek. Campbell, J. (2010). Kahramanın sonsuz yolculuğu. İstanbul:
  10. Kabalcı. Çelebi, M. S. (2017). Türk kültür evreninde toy Denizli örneği. Ankara:
  11. Kömen. Çıblak C. N. (2011). Mersin’de doğumla ilgili âdetlerin halk hekimliği yönünden incelenmesi. Lokman Hekim Journal, 1(3), 1-12.
  12. Çinpolat, S. (2009). Karaçay halk inanışları ve uygulamalarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi (Tokat örneği). Yüksek lisans tezi, Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
  13. Demir, H. (2006).
  14. Ergani folkloru. Lisans Tezi, Diyarbakır: Dicle Üniversitesi.
  15. Eliade, M. (2009). Dinler tarihine giriş. İstanbul:Kabalcı. Erhat, A. (2013).
  16. Mitoloji sözlüğü, İstanbul:
  17. Remzi. Eşmeli, İ. (2006). Muğla-Yatağan ve çevresi halk inanışları ve uygulamaları üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, İzmir:
  18. Dokuz Eylül Üniversitesi.
  19. Frazer, J. G. (2017). Altın dal, dinin ve folklorun kökleri. (M. H. Doğan, Çev.) İstanbul:
  20. Yapı Kredi. Gider, Ş. (2009). Halk dindarlığının bir göstergesi olarak adak ve ziyaret fenomeni İstanbul örneği. Yüksek lisans tezi, Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
  21. Goyal, D. (2016). Perinatal practices & traditions among Asian Indian women. The American Journal of Maternal/Child