KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Küresel Isınmanın Çiftlik Hayvanlarında Sürü Sağlığı ve Verimliliği Üzerine Etkisi

The Effect of Global Warming on Herd Health and Productivity in Farm Animals

Emre Arslan(Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Zootekni Anabilim Dalı)0000-0002-4609-8395
Özlem Karaman(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ VE HAYVAN BESLEME BÖLÜMÜ, VETERİNERLİK ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI)0009-0009-0494-9380
Merve Tok(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ VE HAYVAN BESLEME BÖLÜMÜ, VETERİNERLİK ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI)0009-0004-0177-9252
Uygar Kuzucu(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ VE HAYVAN BESLEME BÖLÜMÜ, VETERİNERLİK ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI)0009-0003-3831-0282
Seref Inal(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ VE HAYVAN BESLEME BÖLÜMÜ, VETERİNERLİK ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI)0000-0003-4746-8930
Sayfa
82–91
Yayın Tarihi
2024-06-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak; hayvan yetiştiriciliği faaliyetleri küresel ısınma ile risk altında olup, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın potansiyel etkileri göz önüne alınarak yeni önlem ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada küresel ısınmanın hayvancılık sektöründeki etkisine değinilerek; çiftlik hayvanlarında sürü sağlığı ve verimliliğine mevcut etkileri ve potansiyel riskleri incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Küresel ısınma öncelikle tarım ve hayvancılık sektörünü ve dolayısıyla insanları etkileyen günümüzün en ciddi sorunlarından biridir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak; hayvan yetiştiriciliği faaliyetleri küresel ısınma ile risk altında olup, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın potansiyel etkileri göz önüne alınarak yeni önlem ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Küresel ısınma · Çiftlik hayvanları · Isı stresi

Özet

Bu çalışmada küresel ısınmanın hayvancılık sektöründeki etkisine değinilerek; çiftlik hayvanlarında sürü sağlığı ve verimliliğine mevcut etkileri ve potansiyel riskleri incelenmiştir. Küresel ısınma öncelikle tarım ve hayvancılık sektörünü ve dolayısıyla insanları etkileyen günümüzün en ciddi sorunlarından biridir. Hayvancılık sektörü; sosyal ve ekonomik faydasının yanı sıra hayvansal protein kaynağı olması ile de gıda güvenliği ve güvencesine katkı sağlamaktadır. Hayvan türlerinden elde edilen ekonomik öneme sahip verimler genel olarak çevre faktörlerinden etkilenmektedir. Küresel ısınmanın neden olduğu ani sıcaklık değişimleri, mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkların ortaya çıkması çiftlik hayvanlarında sürü sağlığı ve verimliliğini etkileyerek ekonomik kayıplara sebep olmaktadır. Yerli hayvanlar kısıtlı şartlarda dahi verim elde edilebilen önemli gen kaynaklarımız ve biyolojik zenginliğimizdir. Küresel ısınma ile ani sıcaklık değişimlerinin hayvanlardan alınacak verimi etkilemesi esas alınarak sıcaklık değişimlerine dayanıklı hayvanların yetiştiriciliği ve ıslahı yaygınlaşmalıdır. Sonuç olarak; hayvan yetiştiriciliği faaliyetleri küresel ısınma ile risk altında olup, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın potansiyel etkileri göz önüne alınarak yeni önlem ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract

In this study, we discuss the impact of global warming on the livestock sector, examining the current effects and potential risks on herd health and productivity in farm animals. Global warming is one of the most serious issues affecting agriculture and the livestock industry, and thereby, people today. The livestock sector contributes to social and economic benefits and plays a crucial role in ensuring food security by providing a source of animal protein. The economic significance of the yields obtained from livestock species is generally influenced by environmental factors. Global warming, resulting in abrupt temperature changes and temperatures exceeding seasonal norms, adversely affects herd health and productivity in farm animals, leading to economic losses. Domestic animals are important genetic resources and a biological richness that can yield productivity even under limited conditions. Given the impact of global warming and sudden temperature fluctuations on animal productivity, the breeding and selection of heat-resistant animals should be promoted. As a result, livestock farming activities are at risk due to global warming, and new measures and policies need to be developed considering the potential effects of climate change and global warming.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, E., Karaman, Ö., Tok, M., Kuzucu, U., Inal, S. (2024). Küresel Isınmanın Çiftlik Hayvanlarında Sürü Sağlığı ve Verimliliği Üzerine Etkisi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, Cilt: 14 Sayı: 1, 82–91. https://doi.org/10.53518/mjavl.1388101

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (80)

  1. Abbass, K., Qasim, M. Z., Song, H., Murshed, M., Mahmood, H.,Younis, I., (2022). “A review of the global climate change impacts, adaptation, and sustainable mitigation measures.”, Environmental Science and Pollution Research, 29(28), 42539-42559.
  2. Açıkgöz, Z., Özkan, K., (1996)." Yumurta tüketiminin beslenme ve sağlık üzerine etkisi.", Hayvancılık, 96, 18-20.
  3. Ahmet, B., 2019. “Bursa bölgesinde faaliyet gösteren bazı hayvancılık işletmelerinin karbon ayak izinin belirlenmesi.", Bursa Uludag University (Turkey), 28737040.
  4. Akçapınar, H., Özbeyaz, C., (1999). "Hayvan yetiştiriciliği temel bilgileri.", Kariyer Matbaacılık Ltd. Şti., Ankara, 156.
  5. Akyuz, A., Boyaci, S., Cayli, A., (2010). "Determination of critical period for dairy cows using temperature humidity index.", Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(13), 1824-7.
  6. Al-Amin, A. Q., Alam, G. M., (2011). "The impacts of climate change on animal health and economy: a way forward for policy option.", Asian Journal of Animal and Veterinary Advances, 6(11), 1061-8.
  7. Ali, M. Z., Carlile, G., Giasuddin, M., (2020)." Impact of global climate change on livestock health: Bangladesh perspective.", Open veterinary journal, 10(2), 178–88-–88, https://doi.org/10.4314/ovj.v10i2.7.
  8. Alkoyak, K., Ceti̇n, O., (2016). "Heat stress and prevention ways in dairy cattle.", Journal of Bahri Dagdas Animal Research5 (1):40-55.
  9. Altan, A., Bayraktar, H., Demircioglu, A., (1996). "Tavukculuk-Cevre İliskileri.", Hayvancilik, 96, 18-21.
  10. Anderson, T. R., Hawkins, E., Jones, P. D., (2016). "CO2, the greenhouse effect and global warming: from the pioneering work of Arrhenius and Callendar to today's Earth System Models.", Endeavour, 40(3), 178-87, https://doi.org/10.1016/j.endeavour.2016.07.002,
  11. Avendaño-Reyes, L., Fuquay, J. W., Moore, R. B., Liu, Z., Clark, B. L., Vierhout, C., (2010). "Relationship between accumulated heat stress during the dry period, body condition score, and reproduction parameters of Holstein cows in tropical conditions.", Tropical Animal Health and Production, 42, 265-73, DOI 10.1007/s11250-009-9415-7,
  12. Bajagai, Y., (2011). "Global climate change and its impacts on dairy cattle.", Nepalese Veterinary Journal, 30, 2-16.
  13. Balasundram, S. K., Shamshiri, R. R., Sridhara, S., Rizan, N., (2023). "The Role of Digital Agriculture in Mitigating Climate Change and Ensuring Food Security: An Overview.", Sustainability, 15(6), https://doi.org/10.3390/su15065325.
  14. Başoğlu, A., (2014). "Küresel iklim değişikliğinin ekonomik etkileri.", Sosyal bilimler dergisi, 7, 175-96.
  15. Bayraç, H. N., (2010). "Enerji kullaniminin küresel isinmaya etkisi ve önleyici politikalar.", Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 229-59.
  16. Bellek, B., (2019). "The significance of european human rights approach in the effectiveness of climate change related policies.", Marmara Universitesi (Turkey), 28243347.
  17. Berman, A., (2005). "Estimates of heat stress relief needs for Holstein dairy cows.", Journal of animal science,83(6), 1377-84, https://doi.org/10.2527/2005.8361377x.
  18. Bernabucci, U., (2019). "Climate change: impact on livestock and how can we adapt, Oxford University Press US.", 9, 3-5, https://doi.org/10.1093/af/vfy039.
  19. Bozkurt, Z., (2016). "Çiftlik düzeyinde hayvan refahı değerlendirmesi için bilimsel yaklaşımlar.", Kocatepe Vet J, 9(3), 236-246.
  20. Burger, L., (2010). "Udderly healthy.", The Dairy Mail, 17(4), 16-23, https://hdl.handle.net/10520/EJC12449.
  21. National Research Council (1981). Effect of environment on nutrient requirements of domestic animals. Washington D.C: National Academy Press
  22. Çınar, A., Belge, F., Donmez, N., Ta, A., Selçuk, M., Tatar, M., (2006). "Effects of stress produced by adrenocorticotropin (ACTH) on ECG and some blood parameters in vitamin C treated and non-treated chickens.", Veterinarski Arhiv, 76(3), 227-35.
  23. Darcan, N. K., Daşkıran, İ., (2010). " Keçi yetiştiriciliğinin küresel iklim değişimine adaptasyonu ve etkileri azaltmaya yönelik stratejiler ", Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü, 1, 60-7.
  24. De Rensis, F., Scaramuzzi, R. J., (2003). "Heat stress and seasonal effects on reproduction in the dairy cow—a review.", Theriogenology, 60(6), 1139-51, https://doi.org/10.1016/S0093-691X(03)00126-2.
  25. Demir, A., (2009). "Küresel iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik ve ekosistem kaynakları üzerine etkisi.", Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 1(2), 37-54.
  26. Demir, E., Ceccobelli, S., Bilginer, U., Pasquini, M., Attard, G., Karsli, T., (2022). "Conservation and selection of genes related to environmental adaptation in native small ruminant breeds: a review.", Ruminants, 2(2), 255-70, https://doi.org/10.3390/ruminants2020017.
  27. Doğan, S., (2005). "Türkiye’nin küresel iklim değişikliğinde rolü ve önleyici küresel çabaya katılım girişimleri.", CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 57-73.
  28. Dönmez, N., Atalay, B., (2007). "Sıcaklık stresi oluşturulan broylerlerde antibakteriyal etkili bitki ekstraktının (herbromix®) bazı hematolojik parametreler üzerine etkisi.", Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 3(1), 82-6.
  29. Dönmez, H., Yöruk, M., Çinar, A., Dönmez, N., (2007). "Effects of vitamin C on ANAE positivity and blood cells in ACTH induced stress in chicken.", Indian veterinary journal, 84, 11.
  30. Dwyer, C., (2003). "Behavioural development in the neonatal lamb: effect of maternal and birth-related factors.", Theriogenology, 59(3-4), 1027-50, https://doi.org/10.1016/S0093-691X(02)01137-8.
  31. Dwyer, C. M., Lawrence, A. B., (2005). "A review of the behavioural and physiological adaptations of hill and lowland breeds of sheep that favour lamb survival.", Applied animal behaviour science, 92(3), 235- 60, https://doi.org/10.1016/j.applanim.2005.05.010.
  32. Edemen, M., Engin, V., Boynukara, E., Narin, E., Yalçın, M., Küçükilhan, H., Halil, K., Tutar, M., Kavlak. A., (2023). "Küresel ısınma, küresel ısınmanın nedenleri ve sonuçları dünya ve Türkiye üzerine olası etkileri.", International Journal Of Socıal Humanıtıes Scıences Research, 10(91), 37-48, https://doi.org/10.26450/jshsr.3472.
  33. Galip, A., (2006). "Küresel isınma, nedenleri ve sonuçları." Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 46(2), 29-43.
  34. Gerber, P. J., Steinfeld, H., Henderson, B., Mottet, A., Opio, C., Dijkman, J., Falcucci, A., Tempio, G., (2013). "Tackling climate change through livestock: a global assessment of emissions and mitigation opportunities.", Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), p, http://www.fao.org/docrep/018/i3437e/i3437e00.htm.
  35. Ghanima, M. M. A., Abd El-Hack, M. E., Othman, S. I., Taha, A. E., Allam, A. A., Abdel-Moneim, A. M. E., (2020). "Impact of different rearing systems on growth, carcass traits, oxidative stress biomarkers, and humoral immunity of broilers exposed to heat stress.", Poultry Science, 99(6), 3070-8, https://doi.org/10.1016/j.psj.2020.03.011.
  36. Greenwood, P., Bell, A., (2003). "Consequences of intra-uterine growth retardation for postnatal growth, metabolism and pathophysiology.", REPRODUCTION-CAMBRIDGE-SUPPLEMENT-, 195-206.
  37. Hansen, P., Areéchiga, C., (1999). "Strategies for managing reproduction in the heat-stressed dairy cow.", Journal of Animal Science, 77(suppl_2), 36-50, https://doi.org/10.2527/1997.77suppl_236x.
  38. Hu, R., He, Y., Arowolo, M. A., Wu, S., He, J., (2019). "Polyphenols as potential attenuators of heat stress in poultry production.", Antioxidants, 8(3), 67, https://doi.org/10.3390/antiox8030067.
  39. Islam, M., Rahman, A., Rony, S., Islam, M., (2010). "Prevalence and risk factors of mastitis in lactating dairy cows at Baghabari milk shed area of Sirajganj.", Bangladesh Journal of Veterinary Medicine, 8(2), 157-62.
  40. Jordan, E., (2003). "Effects of heat stress on reproduction.", Journal of dairy science, 86, E104-E14, https://doi.org/10.3168/jds.S0022- 0302(03)74043-0.
  41. Kadzere, C. T., Murphy, M., Silanikove, N., Maltz, E., (2002). "Heat stress in lactating dairy cows: a review.", Livestock production science, 77(1), 59- 91, https://doi.org/10.1016/S0301-6226(01)00330-X.
  42. Kapetanov, M., Pajić, M., Ljubojević, D., Pelić, M., (2015). "Heat stress in poultry industry.", Archives of Veterinary Medicine, 8(2), 87-101, https://doi.org/10.46784/e-avm.v8i2.117.
  43. Khalek, T. A., Khalifa, H., (2004). "Thermoregultory mechanisms in new born kids and lambs.", Egypt. J. Anim. Prod., 41, 391-402.
  44. Kılıç, İ., Karaman, S., (2014)."Bir yumurta tavukçuluğu işletmesinin yaşam döngüsü değerlendirmesi.", Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 27(2), 107-12.
  45. Kırıkçı, K., (2016). "Küresel Isınma Mayıs-Haziran Yağmurları ve Keklik Populasyonu.", Erişim adresi: https://degirmenavlak.com/menu/132/kuresel-isinma-mayis- haziran-yagmurlari-ve-keklik-populasyonu.html. Erişim tarihi: 07.11.2023
  46. Klinedinst, P. L., Wilhite, D. A., Hahn, G. L., Hubbard, K. G., (1993). "The potential effects of climate change on summer season dairy cattle milk production and reproduction.", Climatic change, 23, 21-36.
  47. Koneswaran, G., Nierenberg, D., (2008). "Global farm animal production and global warming: impacting and mitigating climate change.", Environmental health perspectives, 116(5), 578-82, https://doi.org/10.1289/ehp.11034.
  48. Koyuncu, M., (2017). "Global Climate Change and Animal Husbandry.", Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 31(2), 98-106.
  49. Koyuncu, M., Akgün, H., (2018). "Çiftlik hayvanları ve küresel iklim değişikliği arasındaki etkileşim.", Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(1), 151-64.
  50. Lacetera, N., Bernabucci, U., Ronchi, B., Nardone, A. "Physiological and productive consequences of heat stress. The case of dairy ruminants.", Proceedings of the Symposium on interaction between climate and animal production: EAAP Technical Series, 45-60.
  51. Mashaly, M., Hendricks, 3rd. G., Kalama, M., Gehad, A., Abbas, A., Patterson, P., (2004). "Effect of heat stress on production parameters and immune responses of commercial laying hens.", Poultry science, 83(6), 889-94, https://doi.org/10.1093/ps/83.6.889.
  52. Mirón, I.J., Linares, C., Díaz, J., (2023). "The influence of climate change on food production and food safety.", Environmental Research, 216, 114674, https://doi.org/10.1016/j.envres.2022.114674.
  53. Monteiro, A. L. G., Faro, A. M. C. F., Peres, M. T. P., Batista, R., Poli, C. H. E. C., Villalba, J. J., (2018). "O papel dos pequenos ruminantes na mudança climática global.", Acta Scientiarum. Animal Sciences, 40, https://doi.org/10.4025/actascianimsci.v40i1.43124.
  54. Morton, J., Tranter, W., Mayer, D. G., Jonsson, N., (2007)." Effects of environmental heat on conception rates in lactating dairy cows: critical periods of exposure.", Journal of Dairy Science, 90(5), 2271-8, https://doi.org/10.3168/jds.2006-574.
  55. Naqvi, S., Sejian, V., (2011). "Global climate change: role of livestock.", Asian Journal of Agricultural Sciences, 3(1) 19-25.
  56. Nardone, A., Ronchi, B., Lacetera, N., Ranieri, M. S., Bernabucci, U., 2010. "Effects of climate changes on animal production and sustainability of livestock systems.", Livestock Science, 130(1-3), 57-69, https://doi.org/10.1016/j.livsci.2010.02.011.
  57. National Research Council (US) Subcommittee on Environmental Stress. (1981). Effect of environment on nutrient requirements of domestic animals. Washington D.C: National Academy Press
  58. Novero, R., Beck, M., Gleaves, E., Johnson, A., Deshazer, J., (1991). "Plasma progesterone, luteinizing hormone concentrations, and granulosa cell responsiveness in heat-stressed hens.", Poultry science, 70(11), 2335-9, https://doi.org/10.3382/ps.0702335.
  59. Özmen, M. T., (2009). "Sera Gazı-Küresel Isınma ve Kyoto Protokolü.", İMO Dergisi, 453(1),42-6.
  60. Öztürk, K., "Küresel iklim değişikliği ve Türkiyeye olası etkileri.", Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 1, (2002) 47-65.
  61. Parsons, D. J., Armstrong, A., Turnpenny, J., Matthews, A., Cooper, K., Clark, J., (2001)." Integrated models of livestock systems for climate change studies. 1. Grazing systems.", Global change biology, 7(1), 93-112, https://doi.org/10.1046/j.1365-2486.2001.00392.x.
  62. Purwanto, B., Abo, Y., Sakamoto, R., Furumoto, F., Yamamoto, S., (1990). "Diurnal patterns of heat production and heart rate under thermoneutral conditions in Holstein Friesian cows differing in milk production.", The Journal of Agricultural Science, 114(2), 139-42, https://doi.org/10.1017/S0021859600072117.
  63. Puvadolpirod, S., Thaxton, J., 2000. "Model of physiological stress in chickens 2. Dosimetry of adrenocorticotropin.", Poultry Science, 79 (3), 370-6, https://doi.org/10.1093/ps/79.3.370.
  64. Riesenfeld, T., Hammarlund, K., Norsted, T., Sedin, G., (1996). "Irregular breathing in young lambs and newborn infants during heat stress.", Acta Pædiatrica, 85(4), 467-70, https://doi.org/10.1111/j.1651-2227.1996.tb14063.x.
  65. Robinson, J. J., Sinclair, K. D., McEvoy, T. G., (1999). "Nutritional effects on foetal growth.", Animal Science, 68(2), 315-31, https://doi.org/10.1017/S1357729800050323.
  66. Sahin, K., Onderci, M., Sahin, N., Gulcu, F., Yıldız, N., Avcı, M., Kucuk, O., (2006). "Responses of quail to dietary vitamin E and zinc picolinate at different environmental temperatures.", Animal Feed Science and Technology, 129(1-2), 39-48.
  67. Sarıca, Ö. A. Ş., (2011). "Kanatlı Beslemede Sıcaklık Stresi ve Olumsuzluklarının Azaltılmasına Yönelik Besleme Uygulamaları.", VII. ULUSAL ZOOTEKNİ ÖĞRENCİ KONGRESİ, 42.
  68. Sarıözkan, S., Küçükoflaz, M., (2020). "İklim mi Hayvancılığı Yoksa Hayvancılık mı İklimi Etkiliyor?", Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(3), 255-9, https://doi.org/10.32707/ercivet.828781.
  69. Spiers, D., Spain, J., Sampson, J., Rhoads, R., (2004). "Use of physiological parameters to predict milk yield and feed intake in heat-stressed dairy cows.", Journal of Thermal Biology, 29(7-8), 759-64, https://doi.org/10.1016/j.jtherbio.2004.08.051
  70. Steinfeld, H., Gerber, P., Wassenaar, T., Castel, V., Rosales, M., de Haan, C., (2006). "Livestock’s Long Shadow: Environmental Issues and Options.", Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), Rome.
  71. Tang, S., Yin, B., Xu, J., Bao, E., (2018)." Rosemary reduces heat stress by inducing CRYAB and HSP70 expression in broiler chickens.", Oxidative Medicine and Cellular Longevity, (2018), https://doi.org/10.1155/2018/7014126.
  72. Tankson, J., Vizzier-Thaxton, Y., Thaxton, J., May, J., Cameron, J., (2001). "Stress and nutritional quality of broilers.", Poultry Science, 80(9), 1384-9, https://doi.org/10.1093/ps/80.9.1384.
  73. Thornton, P. K., van de Steeg, J., Notenbaert, A., Herrero, M., (2009). "The impacts of climate change on livestock and livestock systems in developing countries: A review of what we know and what we need to know.", Agricultural systems, 101(3), 113-27, https://doi.org/10.1016/j.agsy.2009.05.002.
  74. Tol, R. S. J., (2009). "The economic effects of climate change.", Journal of economic perspectives, 23(2), 29-51, DOI: 10.1257/jep.23.2.29.
  75. Van Thu, N., (2018). "Climate change: Goat production and greenhouse gases mitigation–A review.", Jointly Published by, 37.
  76. Viana, C. M., Freire, D., Abrantes, P., Rocha, J., Pereira, P., (2022). "Agricultural land systems importance for supporting food security and sustainable development goals: A systematic review.", Science of the total environment, 806, 150718, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.150718.
  77. Wankar, A. K., Rindhe, S. N., Doijad, N. S., (2021). "Heat stress in dairy animals and current milk production trends, economics, and future perspectives: the global scenario.", Tropical Animal Health and Production, 53(1), 70, https://doi.org/10.1007/s11250-020-02541-x.
  78. Wittmann, E., Mellor, P., Baylis, M., (2001). "Using climate data to map the potential distribution of Culicoides imicola (Diptera: Ceratopogonidae) in Europe.", Revue Scientifique et Technique-Office International des Epizooties, 20(3), 731-40.
  79. Zimbelman, R., Rhoads, R., Rhoads, M., Duff, G., Baumgard, L., Collier, R. "A re-evaluation of the impact of temperature humidity index (THI) and black globe humidity index (BGHI) on milk production in high producing dairy cows.", Proceedings of the Southwest Nutrition Conference (ed. RJ Collier), 158-69, 01724
  80. Akyuz, A., Boyaci, S., Cayli, A., (2010). "Determination of critical period for dairy cows using temperature humidity index.", Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(13), 1824-7.