KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Maarif Mektepleri Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

Fen Bilimleri Derslerinde Yeni Nesil Sorular: Ortaokul Öğrencilerinin Perspektifinden Bir Değerlendirme

New Generation Questions in Science Classes: An Evaluation from the Perspective of Middle School Students

Rabia Ergin Keskin(yıldız teknik üniversitesi)0009-0001-1787-4228
Gülbin Özkan(yıldız teknik üniversitesi)0000-0001-8390-5259
Sayfa
23–42
Yayın Tarihi
2026-07-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada tüm kademelerde verilen cevaplardan elde edilen bulgular, frekanslar dikkate alınarak tablolar halinde sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın temel amacı, ortaokulun tüm sınıf düzeylerinde eğitim gören öğrencilerin yeni nesil Fen Bilimleri soruları hakkındaki görüşlerini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İstanbul ili merkez ilçelerinden Gaziosmanpaşa’da bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan her kademeden 20 öğrenci olmak üzere 80 öğrenci bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada tüm kademelerde verilen cevaplardan elde edilen bulgular, frekanslar dikkate alınarak tablolar halinde sunulmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:fen bilimleri · yeni nesil fen soruları · nitel araştırma

Özet

Bu çalışmanın temel amacı, ortaokulun tüm sınıf düzeylerinde eğitim gören öğrencilerin yeni nesil Fen Bilimleri soruları hakkındaki görüşlerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. İstanbul ili merkez ilçelerinden Gaziosmanpaşa’da bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan her kademeden 20 öğrenci olmak üzere 80 öğrenci bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen dört soruluk Yeni Nesil Fen Bilimleri Soruları Görüş Formu kullanılmıştır. Veriler, katılımcı görüşlerinin genel eğilimlerini ortaya koymak amacıyla betimsel analiz yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırmada tüm kademelerde verilen cevaplardan elde edilen bulgular, frekanslar dikkate alınarak tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin sınıf seviyeleri arttıkça yeni nesil Fen Bilimleri sorularına yönelik olumlu görüşlerin arttığı, bu soruları çözerken yaşadıkları zorlukların ise azaldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin soruları çözerken en çok zorlandıkları durumların; soruları anlama, bilgiyi ilişkilendirme ve zaman yönetimi olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulgularına dayanarak, ortaokulun daha alt kademelerindeki öğrencilerin seviyelerine ve ilgi alanlarına göre soruların hazırlanması gerektiği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract

The main objective of this study is to examine the opinions of students at all levels of middle school regarding new generation science questions. The study employed the case study method, a type of qualitative research. The sample consisted of 80 students (20 from each grade level) attending a public middle school in Gaziosmanpaşa, a central district of Istanbul. A four-question New Generation Science Questions Opinion Form developed by the researchers, was used as the data collection tool. The data were analyzed using a descriptive analysis approach to reveal general trends in participant opinions. The findings obtained from the answers given at all grade levels are presented in tables, taking frequencies into account. According to the results of the research, it was determined that as the students' grade levels increased, their positive opinions towards new generation science questions increased, while the difficulties they experienced while solving these questions decreased. The most challenging aspects for students while solving the questions were found to be understanding the questions, relating information, and time management. Based on the research findings, it is suggested that questions should be prepared according to the level and interests of students in the lower grades of middle school.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskin, R. E., Özkan, G. (2026). Fen Bilimleri Derslerinde Yeni Nesil Sorular: Ortaokul Öğrencilerinin Perspektifinden Bir Değerlendirme. Maarif Mektepleri Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 23–42. https://doi.org/10.47155/mamusbbd.1710080

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Arduç, M., Evrenkaya, İ., & Yıldırım, N. (2024). Ölçme ve değerlendirme merkezinde çalışan fen bilimleri öğretmenlerinin LGS sınavında sorulan beceri temelli sorular hakkındaki görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 8(3), 953-970. https://doi.org/10.34056/aujef.1409296
  2. Bektas, O., Demir, O. O., & Saraçoğlu, M. (2019). Ortaöğretime Geçişte Sınav Değişikliği Yaşayan Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Fen Sınav Kaygılarının İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 419-442. https://izlik.org/JA64CE88HD
  3. Bellocchi, A., King, D. T., & Ritchie, S. M. (2016). Context-based assessment: Creating opportunities for resonance between classroom fields and societal fields. International Journal of Science Education, 38(8), 1304–1342. https://doi.org/10.1080/09500693.2016.1189107
  4. Broman, K., Bernholt, S., & Parchmann, I. (2015). Analysing task design and students’ responses to context-based problems through different analytical frameworks. Research in Science & Technological Education, 33(2), 143–161. https://doi.org/10.1080/02635143.2014.989495
  5. Bulathwela, S., Muse, H., & Yılmaz, E. (2023). Scalable Educational Question Generation with Pre- trained Language Models. Artificial Intelligence in Education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-36272-9_27
  6. Ceylan, G. & Orhan, A. (2023). Beceri temelli fen sorularına yönelik fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 84-111. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1193968
  7. Çataldere, K. (2022). Fen bilimleri öğretmenlerinin ve araştırmacıların bakış açılarıyla beceri temelli soruların bazı değişkenler açısından analizi. [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi.]. YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi.
  8. Çepni, S. (2016). PISA ve TIMSS mantığını ve sorularını anlama. Pegem A Yayıncılık.
  9. Erden, B. (2020). Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi beceri temelli sorularına ilişkin öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 270-292. https://izlik.org/JA67NL34CY
  10. Erkol, M., & Çobanoğlu, M. (2025). Ortaokul fen derslerinde yeni nesil sorulara karşı öğrenci algısının değerlendirilmesi: Afyonkarahisar örneği. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 16(59), 275–289. https://doi.org/10.70736/ijoess.575
  11. İlhan, N., Yurttaş, B., & Şan, S. (2026). Measuring and evaluating the attitudes of secondary school students towards skill-based science questions. International Journal of Science Education, 48(7), 977–1003. https://doi.org/10.1080/09500693.2024.2432490
  12. Kablan, Z., & Bozkuş, F. (2021). Liselere giriş sınavı matematik problemlerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 211-231. https://doi.org/10.17860/mersinefd.800738
  13. Karabulut, H., Tosunbayraktar, G., & Kariper, İ. A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli (yeni nesil) fen bilimleri sorularına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 301–320. https://izlik.org/JA52YP63RK
  14. Kaya, A., & Şahin, Ç. (2023). Sınıf öğretmenlerinin yeni nesil Türkçe sorularına ilişkin görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(2), 437-453. https://doi.org/10.16916/aded.1236839
  15. Keçeci, G., & Zengin, F. K. (2015). Ortaokul öğrencilerine yönelik fen ve teknoloji tutum ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Turkish Journal of Educational Studies, 2(2), 143-168.
  16. Malterud, K., Siersma, V. D., & Guassora, A. D. (2016). Sample size in qualitative interview studies: Guided by information power. Qualitative Health Research, 26(13), 1753–1760. https://doi.org/10.1177/1049732315617444
  17. Miles, M. B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd Edition). SAGE Publications. https://doi.org/10.1016/s1098-2140(99)80125-8
  18. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2006). PISA 2006 uluslararası öğrenci başarılarını değerlendirme programı ulusal nihai rapor. Ankara: MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
  19. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2011). PISA Türkiye. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü.
  20. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2017). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB.
  21. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018). Fen bilimleri dersi (4, 5, 6. 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. MEB Yayınları, Ankara. 20 Ekim 2023 tarihinde http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay adresinden erişilmiştir.
  22. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018). Milli Eğitim Bakanlığı ortaöğretime geçiş yönergesi. Ankara. Aralık 28, 2021 tarihinde http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_03/26191912_yonerge.pdf adresinden erişilmiştir.
  23. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018). PISA 2018 uluslararası öğrenci başarılarını değerlendirme programı ulusal nihai rapor. Ankara: MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
  24. Overman, M., Vermunt, J. D., Meijer, P. C., Bulte, A. M. W., & Brekelmans, M. (2013). Textbook questions in context-based and traditional chemistry curricula analysed from a content perspective and a learning activities perspective. International Journal of Science Education, 35(17), 2954–2978. https://doi.org/10.1080/09500693.2012.680253
  25. Sandelowski, M. (1995). Sample size in qualitative research. Research in Nursing & Health, 18(2), 179–183. https://doi.org/10.1002/nur.4770180211
  26. Şad, S. N., & Aydın, Y. Ş. (2023). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin “yeni nesil soru” kavramına ilişkin algılarının metafor yoluyla incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24(1), 378-399. https://doi.org/10.17679/inuefd.1227962
  27. Şan, Ç., & İlhan, N. (2022). Fen bilimleri dersi beceri temelli sorulara (yeni nesil) yönelik kuramsal ve kavramsal çerçeve. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(17), 17-36. https://doi.org/10.29129/inujgse.1089655
  28. Şişman, M., Acat, M.B., Aypay, A. & Karadağ E. (2011). TIMSS 2007 ulusal matematik ve fen raporu- 8.sınıflar. EARGED Yayınları.
  29. Ünsal, M. (2019). PISA sınavlarının özelliklerinin Fen Bilimleri Öğretmenlerinin hazırlamış oldukları sınav soruları ile karşılaştırılması: PISA kültürünü yaygınlaştırma model önerisi. [Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi.
  30. Varma, K., Van Boekel, M., Aylward, G., & Varma, S. (2023). Executive function predictors of science achievement in middle-school students. Frontiers in Psychology, 14, Article 1197002. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1197002
  31. Yangın, S., & Sidekli, S. (2015). Öğrencilerin fen ve teknoloji dersine karşı tutumlarındaki değişim: 1 yıllık takip. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 121–140. https://doi.org/10.17556/jef.22926
  32. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  33. Zhai, X. (2024). Al and machine learning for next generation science assessments. In Artificial Intelligence in education. Springer Nature. https://doi.org/10.1108/979-8-88730-606-320251011