Dergiler / Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 7

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenenler İçin Anlatı Metni Geliştirme Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Things to be Considered in the Process of Developing the Narrative Text for Those Learning Turkish as a Foreign Language

Tarık Demir(GAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4173-1948
Sayfa
595–606
Yayın Tarihi
2022-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmadaki bilgiler alanyazından beslenerek oluşturulmakla birlikte uygulamadan gelen edinimleri de yansıtmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dil öğrenim süreçlerinde asli unsur öğrenen ve öğretendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hayden White (1981, s.1) anlatıyı “bilineni anlatıma dönüştürme”, bir diğer ifadeyle “insan deneyimini anlam yapılarıyla bağdaşık biçimlere dönüştürme” olarak tanımlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmadaki bilgiler alanyazından beslenerek oluşturulmakla birlikte uygulamadan gelen edinimleri de yansıtmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anlatı · metin · Türkçe

Özet

Dil öğrenim süreçlerinde asli unsur öğrenen ve öğretendir. Hem öğrenen hem öğretenin ortak aracı ise materyallerdir. Öğreticiler için materyal sadece kullanım yönüyle değil üretim süreci bakımından da önemli bir eğitim-öğretim bileşenidir. Bu bileşenlerin başında ders kitapları ve yardımcı kaynak niteliğindeki hikâye kitapları gelir. Hayden White (1981, s.1) anlatıyı “bilineni anlatıma dönüştürme”, bir diğer ifadeyle “insan deneyimini anlam yapılarıyla bağdaşık biçimlere dönüştürme” olarak tanımlamıştır. Bu dönüştürme süreci özel bir alan olduğu için sanat dallarından biri olarak kabul edilmektedir. Yabancı dil öğretimi söz konusu olduğunda hikâye kitapları ve ders kitaplarındaki anlatı metinleri edebi yetkinlik ve yeterliklerin yanı sıra öğretilecek dilin ikinci/yabancı dil olarak öğretimine yönelik bir uzmanlık da gerektirmektedir. Çalışma bu kapsamda yapılandırılmış olup yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan anlatı metinlerinin geliştirilme süreci ve süreçte dikkat edilmesi gereken önemli noktalar üzerinde durulmuştur. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ve anlatı metni kuramsal çerçevede ele alındıktan sonra Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metnine uygun hazırlanan Ankara Üniversitesi TÖMER Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretim Programındaki ilgili kazanımlardan oluşan seçki paylaşılmış ve yeni metin oluşturma sürecinde değişkenlerin önemi vurgulanmıştır. Çalışmadaki bilgiler alanyazından beslenerek oluşturulmakla birlikte uygulamadan gelen edinimleri de yansıtmaktadır.

Abstract

The essential element in language learning processes is the learner and the teacher. The common tool of both the learner and the teacher is the materials. For teachers, the material is an important educational component not only in terms of use but also in terms of the production process. At the beginning of these components are textbooks and story books as supplementary resources. Hayden White (1981, p.1) also defined narrative as “transforming the known into narrative”, in other words, “transforming human experience into forms compatible with meaning structures”. Since this transformation process is a special field, it is considered as one of the branches of art. When it comes to foreign language teaching, narrative texts in storybooks and textbooks require expertise in teaching the language to be taught as a second/foreign language, as well as literary competence and competencies. The study was structured in this context and focused on the development process of narrative texts used in teaching Turkish as a foreign language and the important points to be considered in the process. After teaching Turkish as a foreign language and the narrative text were discussed in the theoretical framework, a selection consisting of the relevant acquisitions in the Ankara University TÖMER Turkish as a Foreign Language Teaching Program prepared in accordance with the Common European Application for Languages was shared and the importance of the variables in the process of creating a new text was emphasized. The information in the study is created by feeding from the literature, but also reflects the acquisitions from the practice.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demir, T. (2022). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenenler İçin Anlatı Metni Geliştirme Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 7, 595–606. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1068834

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Aslan, F. (2011). İstanbul’da Bir Sene Birinci Ay Tandırbaşı Adlı Kitapta Yer Alan Masalın Performans Teoriye Göre İncelenmesi Üzerine Bir Deneme. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 44(44), 83-140.
  2. Bakan, H. (2012). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Ölçütler Çerçevesinde Bir Sadeleştirme Denemesi: Sait Faik Abasıyanık, “Meserret Oteli”. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  3. Benhür, M. H. (2002). Türkçenin Yabancılara Öğretiminde Tartışılmayan Ana Kavramlar. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
  4. Börekçi, M. (2015). Söz Dizim Kuramları Bağlamında Türkçe Söz Dizimi. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10, 355-370.
  5. Doğan, Ç. (2013). İlkokul 4. Sınıf Çocuklarının Resimsel Anlatımlarına Kurgusal Metinlerin Katkısının İncelenmesi. Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
  6. Durmuş, M. (2013). Metin Değiştirimin Dilbilimsel Süreçleri Üzerine. The Journal Of Academic Social Science Studies, 6(4), 391-408.
  7. Günay, D. (2001). Metin Bilgisi. İstanbul: Multilingual Yayınları.
  8. Kara, Ş. (2002). Anadil Edinimi ve Erken Yaşta Yabancı Dil Öğretimi. M. Ü. Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 16, 101-118.
  9. Karatay H. (2009). Okuma Stratejileri Bilişsel Farkındalık Ölçeği. ABÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2(19), 58-80.
  10. Kurt, M. (2019). “İçkanama”da Anlatının Dili, Anlatıcının Sesi. Turkish Studies, 14(1), 171-178.
  11. Özçalışkan, Ş. (1996). Vladımır Propp’un Biçimbilimsel Yaklaşımı Çerçevesinde Bir Keloğlan Masalının İncelenmesi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 7, 59-75.
  12. TDK (2022). Güncel Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5c52c4f0c99a17.38056854 [Erişim Tarihi: 30.01.2019].
  13. Yano, Y., Long, M. H., ve Ross, S. (1994). The Effects of Simplified and Elaborated Texts on Foreign Language Reading Comprehension. Language learning, 44(2), 189-219.
  14. Yazıcı, N. (2004). Anlatı Metinlerde Ön ve Arka Planı Belirginleştiren Dilsel Görünümler: Türkçe Üzerine Gözlemler. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  15. White, H. (1981). “The Value of Narrativity in the Representation of Reality” On Narrative içinde, W.T.J. Mitchell (ed.), (1–24).U.S.A: Chicago U.P. https://www.jstor.org/stable/1343174?seq=1#metadata_info_tab_contents.