Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu şekilde, araştırmacılara, Ferheng-i Şuʿÿrì’deki Çağatayca isimlerin köken bakımından mukayese edilmesi imkânı sunulmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Ferheng-i Şuʿÿrì, 20 bini aşkın sözcük ihtiva eden, Farsçadan Türkçeye hazırlanmış bir sözlüktür ve dört cilt olarak Ozan Yılmaz tarafından yayımlanmıştır. Bu çalışma, daha önce hazırlamış olduğumuz “Ferheng-i Şuʿÿrì'de Yer Alan Çağatay Türkçesine Ait Söz Varlığı -Fiiller-“ adlı çalışmamızın devamı niteliğindedir. Bu yazının temelini sözlükte yer alan isimler oluşturmaktadır. Ferheng-i Şuʿÿrì’de yer alan Çağatayca isimlerin tespit edilmesinde çok titiz davranılmış ve dört ciltlik eser sayfa sayfa taranmıştır. Tarama işlemi bitirildikten sonra sözcükler alfabetik olarak listelenmiş, sözcüklerin anlamları da verilmiştir. Tespit edilen isimlerin Çağatay Türkçesiyle farklı coğrafyalarda yazılan ve çalışmamızda kaynak olarak kullanılan Fazlullâh Han Lügâti, Feraği'nin Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Fethali Kaçar'ın Çağatay Türkçesi Sözlüğü, ḪulÀṣa-i AbbÀsì, NiyÀzi-NevÀyì'nin Sözleri ve Çağatayca Tanıklar, Üss-i LisÀn-ı Türkì ve ZebÀn-ı Türkì adlı sözlüklerdeki durumları belirtilmiştir. Ayrıca Çağatayca kaydı düşülen ancak Arapça, Farsça, Moğolca kökenli olan sözcüklerin kökenleri (Ar.), (Far.), (Moğ.) gibi kısaltmalarla gösterilmiştir. Bu şekilde, araştırmacılara, Ferheng-i Şuʿÿrì’deki Çağatayca isimlerin köken bakımından mukayese edilmesi imkânı sunulmuştur.
Abstract
Ferheng-i Şuʿÿrì is a Persian-Turkish dictionary containing more than 20 thousand words and was published in four volumes by Ozan Yılmaz. This study is a continuation of our previous study titled "Vocabulary of Chagatai Turkish in Ferheng-i Şuʿÿrì -Verbs-". The basis of this article is the nouns in the dictionary. In determining the Chagatai nouns in Ferheng-i Şuʿÿrì, a very meticulous approach was taken and the four-volume work was scanned page by page. After the scanning process was completed, the words were listed alphabetically and the meanings of the words were also given. The status of the identified names in Fazlullâh Khan Lügâti, Feraği's Dictionary of Chagatai Turkish, Fethali Kaçar's Dictionary of Chagatai Turkish, ḪulÀṣa-i AbbÀsì, NiyÀzi-NevÀyì's Words and Chagatai Witnesses, Üss-i LisÀn-ı Türkì and ZebÀn-ı Türkì, which were written in Chagatai Turkish in different geographies and used as sources in our study, are indicated. In addition, the origins of words that are recorded in Chagatai but are of Arabic, Persian and Mongolian origin are shown with abbreviations such as (Ar.), (Far.), (Moğ.). In this way, researchers have been given the opportunity to compare the Chagatai names in Ferheng-i Şuʿÿrì in terms of their origin.