Dergiler / Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNDE BESLENME DAVRANIŞLARI VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

THE NUTRITIONAL BEHAVIORS AND BODY MASS INDEX STATUS AMONG PRIMARY SCHOOL STUDENTS: A CROSS-SECTIONAL STUDY

Türkan Akyol Güner(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0138-0669
Tülay Ayyıldız(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8924-5957
Nur Sıla Eryılmaz(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0009-0005-4004-546X
Beyza Emine Kara(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-0469-5443
Sayfa
196–212
Yayın Tarihi
2026-08-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, çocukluk çağı obezitesinin sosyodemografik ve çevresel faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 380 ilkokul öğrencisinde beslenme davranışı, beslenme öz-yeterliği, beden kütle indeksi ve sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yaş medyanı 9 yıl, beden kütle indeksi medyanı 17.9 kg/m², Çocuk Beslenme Özyeterlik Ölçeği ve Beslenme Davranışı Ölçeği puan medyanları sırasıyla 5 ve 2’dir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, çocukluk çağı obezitesinin sosyodemografik ve çevresel faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çocukluk çağı obezitesi · beslenme davranışı · öz yeterlik

Özet

Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 380 ilkokul öğrencisinde beslenme davranışı, beslenme öz-yeterliği, beden kütle indeksi ve sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemiştir. Veriler tanımlayıcı form, Beslenme Davranışı Ölçeği ve Çocuk Beslenme Özyeterlik Ölçeği ile toplanmıştır. Yaş medyanı 9 yıl, beden kütle indeksi medyanı 17.9 kg/m², Çocuk Beslenme Özyeterlik Ölçeği ve Beslenme Davranışı Ölçeği puan medyanları sırasıyla 5 ve 2’dir. Fazla kilolu/obez olma oranı sınıf düzeyiyle anlamlı olarak artmıştır (p=0.001). Ekonomik durum ile Beden Kütle İndeksi arasındaki başlangıçtaki ilişki (p=0.046), Bonferroni düzeltmesi sonrasında anlamlılığını yitirmiştir. Bulgular, çocukluk çağı obezitesinin sosyodemografik ve çevresel faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract

This descriptive cross-sectional study examined the relationships between dietary behaviors, dietary self-efficacy, body mass index, and sociodemographic variables among 380 primary school students. Data were collected using a descriptive form, the Dietary Behavior Scale, and the Children’s Dietary Self-Efficacy Scale. Median age was 9 years, median BMI was 17.9 kg/m², and median self-efficacy and dietary behavior scores were 5 and 2, respectively. Overweight/obesity increased significantly with grade level (p=0.001). The initial association between household economic status and body mass index (p=0.046) became nonsignificant after Bonferroni correction. These findings suggest that childhood obesity should be evaluated together with sociodemographic and environmental factors.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güner, T. A., Ayyıldız, T., Eryılmaz, N. S., Kara, B. E. (2026). İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNDE BESLENME DAVRANIŞLARI VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 196–212. https://ajindex.com/articles/1520380

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Acar, U. (2026). The double burden of malnutrition in children in Türkiye: Implications for public health monitoring and policy. Turkish Journal of Public Health, 1. https://doi.org/10.20518/tjph.1878091
  2. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. John Wiley & Sons.
  3. Comba, A., Demir, E., & Barış Eren, N. (2019). Nutritional status and related factors of schoolchildren in Çorum, Turkey. Public Health Nutrition, 22(1), 122–131. https://doi.org/10.1017/S1368980018002938
  4. Costa, A., & Oliveira, A. (2023). Parental feeding practices and children’s eating behaviours: An overview of their complex relationship. Healthcare, 11(3), 400. https://doi.org/10.3390/healthcare11030400
  5. Dündar, C., & Öz, H. (2012). Obesity-related factors in Turkish school children. The Scientific World Journal, 2012, 353485. https://doi.org/10.1100/2012/353485
  6. Edmundson, E., Parcel, G. S., Perry, C. L., Feldman, H. A., Smyth, M., Johnson, C. C., Layman, A., Bachman, K., Perkins, T., Smith, K., & Stone, E. (1996). The effects of the child and adolescent trial for cardiovascular health intervention on psychosocial determinants of cardiovascular disease risk behavior among third-grade students. American Journal of Health Promotion, 10(3), 217–225. https://doi.org/10.4278/0890-1171-10.3.217
  7. Fernández-Lázaro, D., Celorrio San Miguel, A.M., Garrosa, E., Fernández-Araque, A.M., Mielgo-Ayuso, J., Roche, E., & Arribalzaga, S. (2024). Evaluation of family-based interventions as a therapeutic tool in the modulation of childhood obesity: A systematic review. Children, 11(8), 930. https://doi.org/10.3390/children11080930
  8. Haney, M. O., & Erdoğan, S. (2013). Factors related to dietary habits and body mass index among Turkish school children: A Cox’s interaction model-based study. Journal of Advanced Nursing, 69(6), 1346–1356. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2012.06126.x
  9. Karakuş, B., Save, D., Ateş, M., Kolasayın, M., & Tuncekın, İ. (2019). Prevalence of obesity and overweight among primary school children in a district of Istanbul, Turkey. Marmara Medical Journal, 32(2), 76–80. https://doi.org/10.5472/marumj.570909
  10. Mahmood, L., Flores-Barrantes, P., Moreno, L. A., Manios, Y., & Gonzalez-Gil, E. M. (2021). The influence of parental dietary behaviors and practices on children’s eating habits. Nutrients, 13(4), 1138. https://doi.org/10.3390/nu13041138
  11. Özbil, A., Yeşiltepe, D., & Argın, G. (2020). Home and school environmental correlates of childhood BMI. Journal of Transport & Health, 16, 100823. https://doi.org/10.1016/j.jth.2020.100823
  12. Özendi, Z., & Tural Büyük, E. (2025). The relationship between adolescents' healthy lifestyle beliefs and nutritional literacy. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(2), 209–223. https://doi.org/10.47115/jshs.1505036
  13. Öztürk, M. (2010). Çocukların beslenme alışkanlıklarının sağlık davranışı etkileşim modeline göre incelenmesi (Yayın no. 261028). [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  14. Parcel, G. S., Edmundson, E., Perry, C. L., Feldman, H. A., O’Hara-Tompkins, N., Nader, P. R., Johnson, C. C., & Stone, E. J. (1995). Measurement of self-efficacy for diet-related behaviors among elementary school children. Journal of School Health, 65(1), 23–27. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.1995.tb02396.x
  15. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2011). Türkiye Okul Çağı Çocuklarında Büyümenin İzlenmesi Projesi Araştırma Raporu. https://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/halksag/belge/mevzuat/turkiye_okul_cocuk_6_10yas_buyume_izlen_rap.pdf
  16. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırması Sonuç Raporu. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Kitaplar/Turkiye_Cocukluk_Cagi_Obezite_Arastirmasi_2022.pdf
  17. UNICEF. (2023). The State of The World’s Children 2023: For Every Child, Nutrition. https://www.unicef.org/reports/state-worlds-children-2023
  18. WHO Regional Office for Europe. (2024). Childhood Obesity Surveillance initiative (COSI): 2022–2024 Cycle Summary Report. https://www.who.int/europe
  19. World Health Organization. (2007). WHO Child Growth Standards: Growth Reference Data for 5–19 Years. https://www.who.int/tools/growth-reference-data-for-5to19-years
  20. World Health Organization. (2023a). Obesity and Overweight: Fact Sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
  21. World Health Organization. (2023b). Policies to Protect Children from the Harmful Impact of Food Marketing: WHO Guideline. https://www.who.int/publications/i/item/9789240075412
  22. Yardim, M. S., Özcebe, L. H., Araz, O. M., Uner, S., Li, S., Unlu, H. K., Arslan, U. E., Bilir, N., & Huang, T. T. (2019). Prevalence of childhood obesity and related parental factors across socioeconomic strata in Ankara, Turkey. Eastern Mediterranean Health Journal, 25(6), 374–384. https://doi.org/10.26719/emhj.18.052
  23. Zhou, S., Raat, H., You, Y., Santos, S., van Grieken, A., Wang, H., & Yang-Huang, J. (2024). Change in neighborhood socioeconomic status and childhood weight status and body composition from birth to adolescence. International Journal of Obesity, 48, 646–653. https://doi.org/10.1038/s41366-023-01454-7