Dergiler / Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

Foucault ve söylem dinamiklerine ilişkin bir derleme

A review on Foucault and discourse dynamics

Ece Yolcu(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4266-7957
Sayfa
23–31
Yayın Tarihi
2022-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma, bu doğrultuda bir derleme makalesidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Foucault’nun iktidar ve söylem üzerindeki fikirleri bizi bir çıkmaza sürüklemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Postmodernizm ve postyapısalcılık Foucault’nun fikirleriyle bağlantılı anlayışlar olsa da iktidara ilişkin düşünce ve vurgularının farklı bir yönü olduğunu söylemek mümkündür.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma, bu doğrultuda bir derleme makalesidir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İktidar · İktidar · Söylem

Özet

Foucault’nun iktidar ve söylem üzerindeki fikirleri bizi bir çıkmaza sürüklemektedir. Postmodernizm ve postyapısalcılık Foucault’nun fikirleriyle bağlantılı anlayışlar olsa da iktidara ilişkin düşünce ve vurgularının farklı bir yönü olduğunu söylemek mümkündür. Yaşamı da görüşleri ve seçimlerine ilişkin ipuçları barındırmaktadır. Temel düşünceleri iktidar ve söylem odaklı olsa da Foucault bunları açıklarken bilgi ve iktidar ilişkisi, beden üzerindeki iktidar kontrolü (biyoiktidar), delilik, arzu gibi kavramlardan da söz etmektedir. Foucault iktidarı söylemle yakından ilişkilendirmektedir. Ruhu bir hapishanede görür ve söylemi iktidarın yönlendiricisi olarak açıklar. İktidarın bu bağlamda göreceli olduğunu belirtmektedir. Her şeyin yolunu söylem doğrultusunda bulduğu ve söylemin özneyi hareket ettiren güç olduğu görülmektedir. O halde, iktidar ilişkilerini ortaya çıkarmak için söylemin altında yatan ilişkileri ve yapıları anlamak oldukça önemlidir. Bu çalışmanın da amacı Foucault’nun iktidar ve söylem dinamiklerini kendi yaşamı ve eserleri çerçevesinde değerlendirerek, buna yönelik tartışmaları analiz etmektir. Araştırma, bu doğrultuda bir derleme makalesidir.

Abstract

Foucault’s ideas on power and discourse bring us to a world of a dilemma. Postmodernism and poststructuralism are the approaches stick that to Foucault’s ideas however he still has a different way of expressing within his understanding and highlighting of power. His life also includes many clues about his views and choices as well. Even his main thoughts are based on power and discourse, while explaining these he mentions many other concepts/ideas such as knowledge and power relation, power over the body (biopower), madness and desire. Foucault closely associates power with discourse. He sees the soul in a prison and sees the discourse as the monitor of power. He believes power is relative in this context. Everything seems to find its way in discourse and the discourse is the thing that stimulates the subject. Therefore, it is crucial to understand the relations and structures underlying the discourse to be able to reveal power relations. The aim of this study is to evaluate Foucault's power and discourse dynamics within the framework of his own life and works and to analyze the discussions on this subject. The research is a review article in this direction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yolcu, E. (2022). Foucault ve söylem dinamiklerine ilişkin bir derleme. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 23–31. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1009501

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Afary, J., & Anderson, K. (2012). Foucault ve İran Devrimi: Toplumsal cinsiyet ve İslamcılığın ayartmaları (Çev. M. Doğan). Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  2. Agger, B. (1991). Critical theory, poststructuralism, postmodernism: Their sociological relevance. Annual Review of Sociology, 17(1), 105-131.
  3. Akay, A. (2000). Michael Foucault'da iktidar ve direnme odakları. Bağlam Yayıncılık.
  4. Akgül, Ç. (2012). Tüketilen ve “İktidar” laşan bir beden: “Amerikan Sapığı”. Fe Dergi, 4(2), 71-86.
  5. Balcı, A. (2015). Michel Foucault’da metod: Arkeoloji, soybilim ve etik. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 26-34.
  6. Balkin, J. M. (2004). Yapısöküm (Çev. K. Küçükalp). Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 321-332.
  7. Ball, S. J. (1990). Foucault and education: Disciplines and knowledge. Routledge.
  8. Baştürk, E. (2012). Michel Foucault’da liberalizm eleştirisi: İktidar, yönetimsellik ve güvenlik. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 65-78.
  9. Boyne, R. (2011). Foucault ve Derrida’da feminizm ve ayırım (Çev: A. B. Karadağ). Sel yayıncılık.
  10. Deleuze, G., & Foucault, M. (1977). Intellectuals and power. In D. F. Bouchard (Ed.) & (Trans. D. F. Bouchard, S. Simon), Language, counter-memory, practice: Selected essays and interviews (pp. 205-217). Cornell University Press.
  11. Demir Güneş, C. (2013). Michel Foucault’da söylem ve iktidar. Kaygı Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 21, 55-69. https://dergipark.org.tr/en/pub/kaygi/issue/27372/ 288052
  12. Demir, E. (2014). Foucault’da iktidarı yeniden düşünmek. Birikim Dergisi, 6. https://birikimdergisi.com /guncel/541/foucault-da-iktidari-yeniden-dusunmek.
  13. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu (Çev. M. A. Kılıçbay). İmge Kitabevi.
  14. Foucault, M. (2005). Özne ve iktidar (Çev. I. Ergüden & O. Akınhay). Ayrıntı Yayınları.
  15. Foucault, M. (2015). Biyopolitikanın doğuşu College de France dersleri 1978-1979. (Çev. A. Tayla). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  16. Foucault: İnanışlar, gelenekler ve yargılar hiyerarşi içinde güç ilişkini taşıyan dev bir organizma. (2011). https://www.cafrande.org/foucault-inanislar-gelenekler-ve-yargilar-hiyerarsik-yapiyi-guc-iliskini-bulunduran-dev-bir-organizma/
  17. Garrity, Z. (2010). Discourse analysis, Foucault and social work research: Identifying some methodological complexities. Journal of Social Work, 10(2), 193-210.
  18. Habermas, J. (1981). Modernity versus postmodernity. New German Critique, (22), 3-14.
  19. Kalan, Ö. (2014). Foucault'un biyopolitika kavramı bağlamında moda ve beden: Vouge Dergisi üzerinden bir söylem analizi. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 8(3), 140-162.
  20. Karaduman, S. (2010). Modernizmden postmodernizme kimliğin yapısal dönüşümü. Journal of Yaşar University, 17(5), 2886-2899.
  21. Macey, D. (2015). Foucault hakkında her şey. (Çev. F. Demirci). Dedalus Kitap.
  22. Mavi, İ. (2015). Michel Foucault’da bilgi ve iktidar. https://www.academia.edu/4288781/Michel_Foucaultda_B%C4%B0lgi_ve_%C4%B0ktidar
  23. Memişoğlu, D., & Adıgüzel, O. (2011). Lyotard, Baudrillard ve Foucault’nun düşünceleri ışığında postmodernizmi anlamaya çalışmak. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 48(559), 47-58.
  24. Örmeci, O. (2008). Foucault’yu anlamak. https://ydemokrat.blogspot.com/2008/10/foucaultyu-anlamak.html
  25. Revel, J. (2012). Foucault sözlüğü (Çev. V. Urhan). Say Yayınları.
  26. Sallan, S. & Boybeyi, S. (1994). Postmodernizm-modernizm ikilemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, 15, 313-323. DOI:10.1501/Felsböl_0000000137
  27. Say, Ö. (2013). Yapısalcılıktan post-yapısalcılığa çoğulculuğun inşası. Akademik İncelemeler Dergisi, 8(2), 331-346.
  28. Walshaw, M. (2007). Working with Foucault in education. Sense Publishers.
  29. Williams, R. (1989). When was modernism? New Left Review, 175(1), 48-53.
  30. Yıldırım, M. (2009). Modernizm, postmodernizm ve kamu yönetimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 380-397.
  31. Yıldırım, Ö. (2015). Post-yapısalcılık (Postyapısalcılık) nedir? http://www.felsefe.gen.tr/post_ yapisalcilik_nedir.asp
  32. Yücel Spahiu, E. (2002). Michel Foucault- Foucaultçu iktidar, söylem ve özne kavramları. Kurgu Dergisi, 19, 271-282.