Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightUlaşılan veriler frekans ve yüzde dağılımları tablolarla sunulmuş, bulgular içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Araştırmanın amacı, 2005–2025 yılları arasında Türkiye’de NFT, yeni medya, yapay zeka ve dijital sanat teknolojileri temalı olarak hazırlanmış yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik tezlerini yedi farklı değişken doğrultusunda analiz etmektir. Bu kapsamda araştırmada; dijital sanat, NFT, yeni medya ve dijital teknolojilerin güzel sanatlar eğitimindeki yaygınlığı, farklı alanlarla kurduğu etkileşim biçimleri ve sanatsal üretime katkıları, tez türü, yılı, üniversitesi, anabilim dalı, örneklemi, konusu ve sonuçları açısından sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın tarama sürecinde Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖK) veri tabanı kullanılmıştır. Ulaşılan veriler frekans ve yüzde dağılımları tablolarla sunulmuş, bulgular içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırmada, nitel tarama kapsamında 185 lisansüstü tez incelenmiştir. Bulgulara göre, lisansüstü tezlerin üniversitelere göre dağılımında Hacettepe Üniversitesi’nin %8,26 oranıyla toplam 18 tezle ilk sırada yer aldığı belirlenmiştir. Tezlerin enstitülere göre dağılımı incelendiğinde, çalışmaların %31,65’inin Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Anabilim dalları açısından Grafik Anabilim Dalı %28,65 oranıyla en fazla tez üretilen alan olarak öne çıkarken; araştırma temaları bağlamında dijital sanat, NFT ve yapay zekanın yaygınlaşması %22,70 oranıyla en sık ele alınan tema olmuştur. Bulgular, dijital dönüşümün güzel sanatlar ve güzel sanatlar eğitimi alanındaki akademik tez üretimini belirgin biçimde yönlendirdiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu yönelim; dijital üretim araçlarının güzel sanatlar eğitiminin pedagojik yapısına eklemlenmesi, üniversitelerde Yeni Medya Kuramları, Dijital Görüntüleme Teknikleri, Video Sanatı ve Dijital Kurgu, Yapay Zeka ve Sanat, Dijital Enstalasyon, Meta, NFT ve Blockchain tabanlı sanat üretimi gibi içerik ve programların yaygınlaştırılması, lisansüstü tez konularının güncel dijital gelişmeler doğrultusunda çeşitlenmesi ve çok alanlı çalışma yaklaşımlarının benimsenmesi yoluyla gerçekleşmiştir.
Abstract
This study aims to analyze graduate theses produced in Türkiye between 2005 and 2025 on the themes of non-fungible tokens (NFTs), new media, artificial intelligence, and digital art technologies. Master's theses, doctoral dissertations, and proficiency in art theses were examined according to seven variables: thesis type, year, university, department, sample, subject, and findings. The study also investigates the prevalence of digital art, NFTs, new media, and digital technologies in fine arts education, their interactions with different disciplines, and their contributions to artistic production. The research was conducted using a qualitative survey model based on document analysis. Data were collected from the Council of Higher Education National Thesis Center (YÖK National Thesis Center) database. A total of 185 graduate theses were included in the study. The collected data were analyzed through frequency and percentage distributions and presented in tables. The findings were interpreted using content analysis. The results indicated that Hacettepe University ranked first among universities, with 18 theses representing 8,26% of the total sample. In terms of institutional affiliation, 31,65% of the studies were conducted within the Institutes of Social Sciences. The Department of Graphic Design emerged as the most productive academic field, accounting for 28,65% of all theses. Regarding thematic distribution, the increasing prevalence of digital art, NFTs, and artificial intelligence was identified as the most frequently addressed theme, comprising 22,70% of the studies. The findings suggest that digital transformation has become a significant factor shaping academic research in fine arts and fine arts education. This transformation is reflected in the integration of digital production tools into educational practices, the expansion of curricula covering new media, digital imaging, video art, artificial intelligence, digital installation, and blockchain-based artistic production, and the diversification of graduate research topics. Furthermore, interdisciplinary approaches demonstrate digital technologies' impact on artistic production and fine arts education.