KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 16

Karamanoğulları Beyliği: Kimlik ve Mimari Temsili

The Karamanids Principality: Identity and Architectural Representation

Ebru Bilget Fataha(Cumhuriyet Üniversitesi)0000-0002-6671-3105
Sayfa
216–245
Yayın Tarihi
2026-07-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı etkilerinin Karamanoğulları mimarisindeki yansımaları ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sanat eserlerinin doğru biçimde yorumlanabilmesi, yalnızca estetik özelliklerinin incelenmesiyle değil, aynı zamanda üretildikleri dönemin tarih ve kültürünün de anlaşılmasıyla mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle çalışmada, Anadolu’da 13. yüzyılın ikinci yarısından 15. yüzyıl sonlarına kadar varlık gösteren Karamanoğulları Beyliği’nin Ermenek Tol Medrese ile başlayan ve Hatuniye Medresesi, İbrahim Bey İmareti gibi yapılarla devam eden imar faaliyetlerinin, dönemin siyasî ve kültürel koşulları çerçevesinde değerlendirmesi amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı etkilerinin Karamanoğulları mimarisindeki yansımaları ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Karamanoğulları Beyliği · Dönem Kaynakları · Beylikler

Özet

Sanat eserlerinin doğru biçimde yorumlanabilmesi, yalnızca estetik özelliklerinin incelenmesiyle değil, aynı zamanda üretildikleri dönemin tarih ve kültürünün de anlaşılmasıyla mümkündür. Bu nedenle çalışmada, Anadolu’da 13. yüzyılın ikinci yarısından 15. yüzyıl sonlarına kadar varlık gösteren Karamanoğulları Beyliği’nin Ermenek Tol Medrese ile başlayan ve Hatuniye Medresesi, İbrahim Bey İmareti gibi yapılarla devam eden imar faaliyetlerinin, dönemin siyasî ve kültürel koşulları çerçevesinde değerlendirmesi amaçlamaktadır. Araştırma, erken dönem kaynakları arasında yer alan İbn-i Bibi, Şikârî, Âşık Paşazâde ve Solakzâde gibi tarihçilerin anlatımları ile diğer dönem kaynaklarından verileri karşılaştırmalı olarak ele almakta; bu anlatımların Karamanoğulları’nın tarihsel temsiline etkilerini tartışmaktadır. Ayrıca mimarî üretim üzerinden beyliğin siyasî gücü, kültürü Selçuklu-İlhanlı mirasıyla ve Osmanlı Beyliği ile kurduğu ilişkinin analiz çalışması yapılmaya çalışılacaktır. Karamanoğulları Beyliği’nin sanat ve mimarî üretimini, dönemin siyasi ve kültürel bağlamı içerisinde ele alarak değerlendirmek bu çalışmanın amacıdır. Bu doğrultuda, öncelikle beyliğin tarihsel gelişimi ve kaynaklardaki temsili incelenecek; ardından mimari üretim üzerinden beyliğin etkilendiği alanları analiz edilecektir. Ayrıca Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı etkilerinin Karamanoğulları mimarisindeki yansımaları ele alınacaktır.

Abstract

The accurate interpretation of artworks is possible not only through the examination of their aesthetic characteristics but also through an understanding of the history and culture of the period in which they were produced. Therefore, this study aims to evaluate the construction activities of the Karamanid Principality—which existed in Anatolia from the second half of the 13th century to the end of the 15th century—starting with the Ermenek Tol Madrasa and continuing with structures such as the Hatuniye Madrasa and the Ibrahim Bey Imaret, within the framework of the political and cultural conditions of the period. This research comparatively analyzes data from other period sources alongside the narratives of historians like Ibn Bibi, Shikari, Ashikpashazade, and Solakzade, among the early period sources, and discusses the effects of these narratives on the historical representation of the Karamanids. Furthermore, an analytical study will be conducted on the principality's political power, its culture, and the relationship it established with the Ottoman Principality through the lens of architectural production and the Seljuk-Ilkhanid heritage. The primary objective of this study is to evaluate the artistic and architectural production of the Karamanid Principality within the political and cultural context of the period. In line with this purpose, the historical development of the principality and its representation in sources will be examined first, followed by an analysis of the spheres of influence reflected in its architectural production. Additionally, the reflections of Seljuk, Ilkhanid, and Ottoman influences on Karamanid architecture will be discussed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Fataha, E. B. (2026). Karamanoğulları Beyliği: Kimlik ve Mimari Temsili. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 16, 216–245. https://doi.org/10.47948/efad.1939580

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Arık, R. & Arık, O. (2007). Anadolu Toprağının Hazinesi ÇİNİ Selçuklu ve Beylikler Çağı. İstanbul, Kale Grubu Kültür Yayınları.
  2. Aşıkpaşazade. (2003). Tevârîh-i Âl-i Osman. (K. Yavuz - M. A. Y. Saraç, Çev.), İstanbul, K Kitaplığı.
  3. Bilget Fataha, E. (2010). Karamanoğulları Beyliği Yapılarında Mimari Süsleme. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Bilget Fataha, E. (2020). Karamanoğlu Beyliği: Baniler ve Ünvanlar, Near East Historical Review, S. 2020-10/3, 311-326.
  5. Bilget, N. B. (1991). Sivas’ta Buruciye Medresesi, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  6. Birol, İ.A. & Derman, Ç. (2005). Türk Tezyini San’atlarında Motifler, İstanbul, Kubbealtı Neşriyatı.
  7. Blessing, P. (2020). Moğol Fethinden Sonra Anadolu’nu Yeniden İnşası, Rum Diyarında İslami Mimari.1240-1330. (M. Özkılıç, Çev.). Istanbul, KÜY.
  8. Erdem, M. (2017). Archıtectural Tıles Of The Karamanıds Decorated Wıth Anımal Fıgures. Art-Sanat, 7, 161-170. https://izlik.org/JA64DJ82RJ
  9. Grabar, O. (1992). The Mediation of Ornament. In The United Kingdom, Oxford, Princeton University Press.
  10. Gündüz Küskü, S. (2014). Osmanlı Beyliği Mimarisinde Anadolu Selçuklu Geleneği, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  11. İbn-i Bibi. (1996). El-Evâmirü’l-Alâ’iye Fi’l- Umuri’l- Ala’iye (Selçuk Name). (M. Öztürk, Haz.). Ankara, Kültür Bakanlığı.
  12. Kafadar, C. (1999). Ortaçağ Anadolusu ve Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Üzerine. Cogito. Osmanlılar Özel Sayısı, 19, 62- 75.
  13. Konyalı, İ. H. (1967). Abideleri ve Kitabeleri ile Karaman Tarihi, Ermenek ve Mut Abideleri. İstanbul, Baha Matbaası.
  14. Konyalı, İ. H. (1974). Abideleri ve Kitabeleri ile Niğde Aksaray Tarihi. İstanbul, Fatih Yayınevi Matbaası.
  15. Kuran, A. (1969). Karamanlı Medreseleri. Vakıflar Dergisi, 8, 209- 223.
  16. Mayer, L. A. (1958). Islamıc Woodcarvers And Their Works. Geneve, Albert Kundig.
  17. Mülayim, S. (1991). Anadolu Türk Sanatında XIV. Yüzyıl. Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi. 10, 2-14.
  18. Ögel, S. (1957). Bir Selçuklu Portalleri Grubu ve Karaman’daki Hatuniye Medresesi Portalı. Yıllık Araştırmaları Dergisi, 2, 115-119.
  19. Ögel, S. (1986). Anadolu Selçuklu Sanatı Üzerine Görüşler, İstanbul, Matbaa Teknisyenleri Basımevi.
  20. Öney, G. (1989). Beylikler Devri Sanatı XIV.-XV. Yüzyıl (1300- 1450). Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  21. Özbek, Y. (2002). Osmanlı Beyliği Mimarisinde Taş Süsleme 1300-1453, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  22. Solakzâde Mehmed Hemdemî Çelebi. (1989). Solakzâde Tarihi (V. Çabuk, Haz.). C. 1, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  23. Sönmez, Z. (2000). Anadolu Türk-İslam Mimarisinde Sanatçılar. Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  24. Şaman Doğan, N. & Bilget Fataha, E. (2011). Karamanoğulları Medreselerine Tarihsel Bir Yaklaşım: Ermenek Tol, Karaman Hatuniye/Melek Hatun ve Niğde Ak Medreseleri, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, 14, 95 – 118.
  25. Şaman Doğan, N. & Yazar, T. (2013). Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi Mimari Süslemesinde Küre, Küre ve Koni Kesiti/Kabara, Rozet, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, 19, 221-244
  26. Şikârî (2005). Karamannâme. (Zamanın Kahramanı Karamanîler’in Tarihi). (M. Sözen & N. Sakaoğlu Haz.). İstanbul, Karaman Valiliği, Karaman Belediyesi Yayını.
  27. Şikârî. (1946). Karamanoğulları Tarihi. Konya, Yeni Kitap Basımevi.
  28. Taşkıran, H. (2022). Osmanlı Tarih Yazıcılığına Bir Tepki Olarak Karamanlı Tarih Yazıcılığı: Şikârî ve Karamannâme’si, Uluslararası Prof. Dr. Halil İnalcık Tarih ve Tarihçilik Sempozyumu Bildiriler II. Cilt, Türk Tarih Kurumu Yayınları. https://doi.org/10.37879/9789751749994.2022.36
  29. Tekindağ, M. Ş. (1955). Karamanlılar. İslam Ansiklopedisi VI, 316-330.
  30. Tuncer, O. C. (1986). Anadolu Selçuklu Mimarisi ve Moğollar, Ankara.
  31. Uzunçarşılı İ. H. (1988). Anadolu Beylikleri. Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  32. Uzunçarşılı, İ. H. (1942). Niğde’de Karamanoğlu Ali Bey Vakfiyesi, Vakıflar Dergisi, 2, 45-80.
  33. Ülgen, A. S. (1942). Niğde’de Ak Medrese. Vakıflar Dergisi, 2, 81-82