Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Çalışmaya alınan 168 katılımcının (ortalama yaş 71,9±6,3 yıl; %52,4 kadın) aşılama oranları COVID-19 için %96,4, influenza için (geçen yıl) %59,5 ve pnömokok aşısı için (son beş yılda) %14,9 idi.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Solunum yolu enfeksiyonları, geriatrik popülasyonda morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerindendir. COVID-19 pandemisi, yaşlı bireylerde önlenebilir solunum yolu hastalıklarına karşı aşılama uygulamalarının kritik önemini pekiştirmiştir. Bu çalışmada, 65 yaş ve üzeri bireylerde COVID-19, influenza ve pnömokok aşılarına ilişkin farkındalık düzeyleri, aşılama oranları ve aşı kabulünü etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, 8 Ocak 2025 ile 28 Şubat 2025 tarihleri arasında herhangi bir nedenle hastaneye başvuran ≥65 yaş hastalarla yürütülmüştür. Yapılandırılmış görüşmelerle aşı öyküsü ve farkındalık düzeyleri değerlendirilmiştir. Aşısız katılımcılara aşıların yararları ve riskleri hakkında standartlaştırılmış eğitim bilgisi verilmiş, ardından aşılama istekliliği yeniden değerlendirilmiştir. Demografik özellikler, eğitim düzeyi ve aşı tereddütü nedenleri kaydedilmiştir. İstatistiksel analiz SPSS v30.0 programı ile yapılmış, kategorik değişkenler için ki-kare testi kullanılmış ve p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan 168 katılımcının (ortalama yaş 71,9±6,3 yıl; %52,4 kadın) aşılama oranları COVID-19 için %96,4, influenza için (geçen yıl) %59,5 ve pnömokok aşısı için (son beş yılda) %14,9 idi. Aşılanmama nedenleri arasında pnömokok (%62,0) ve influenza (%39,4) aşılarında risk grubu farkındalığının olmaması öne çıkarken, COVID-19 aşısına yönelik tereddütte aşıların etkisiz olduğu algısı (%85,7) baskındı. Yüksek eğitim düzeyi influenza (p=0,032) ve pnömokok aşılanması (p=0,018) ile anlamlı düzeyde ilişkili bulundu. Eğitim sonrasında aşılama istekliliği belirgin şekilde arttı: influenza %64,1, pnömokok %74,2 ve COVID-19 %100. Sonuçlar: Geriatrik popülasyonda farklı aşılar arasında farkındalık ve aşılama oranlarında önemli farklılıklar mevcuttur. Hedefe yönelik eğitim müdahaleleri, aşı kabulünü artırmada önemli potansiyele sahiptir. Bulgular, bilgi eksikliklerini gidermeye ve bu yüksek riskli grupta koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirmeye yönelik sağlık çalışanı liderliğinde eğitim programları ve politika girişimlerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Abstract
Aims: Respiratory tract infections are leading causes of morbidity and mortality in the geriatric population. The COVID-19 pandemic has reinforced the critical importance of vaccination against preventable respiratory diseases in elderly individuals. This study aimed to assess awareness levels, vaccination rates, and factors influencing vaccine acceptance for COVID-19, influenza, and pneumococcal vaccines among individuals aged ≥65 years. Methods: This cross-sectional study was conducted between January 08, 2025, and February 28, 2025, involving patients aged ≥65 years who presented to the hospital for any reason. Structured interviews assessed vaccination history and awareness levels. Unvaccinated participants received standardized educational information about vaccine benefits and risks, followed by assessment of vaccination willingness. Demographic characteristics, educational level, and reasons for vaccine hesitancy were recorded. Statistical analysis was performed using SPSS v30.0, with Chi-square tests for categorical variables and p<0.05 considered significant. Results: Among 168 participants (mean age 71.9±6.3 years, 52.4% female), vaccination rates were 96.4% for COVID-19, 59.5% for influenza (past year), and 14.9% for pneumococcal vaccine (past five years). Primary reasons for non-vaccination included lack of risk group awareness for pneumococcal (62.0%) and influenza vaccines (39.4%), while perceived vaccine inefficacy dominated COVID-19 hesitancy (85.7%). However, the COVID-19 unvaccinated subgroup was very small (n=6), limiting the robustness of statistical analysis for this vaccine. Higher educational level significantly correlated with influenza (p=0.032) and pneumococcal vaccination (p=0.018). Post-education, willingness to be vaccinated increased substantially: influenza 64.1%, pneumococcal 74.2%, and COVID-19 100%. It should be noted that this study measured vaccination intention rather than actual vaccine uptake. Conclusion: Significant disparities exist in vaccination awareness and uptake across different vaccines in the geriatric population. However, as a single-center study focusing only on hospital-attending elderly adults, the generalizability of findings may be limited. Targeted educational interventions demonstrate substantial potential for improving vaccine acceptance intention. These findings highlight the need for healthcare provider-led education programs and policy initiatives to address knowledge gaps and enhance preventive care in this high-risk population.