Dergiler / Journal of Health Sciences and Medicine / 2025 / Volume: 8 Issue: 6

Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde mandibular morfometrik ölçümler ile cinsiyet tahmininin değerlendirilmesi

Evaluation of sex estimation through mandibular morphometric measurements on cone-beam computed tomography images

Elif Çelebi(Bahçeşehir Üniversitesi)0000-0001-7823-9562
Sema Nur Ersoy Kölege(SULEYMAN DEMIREL UNIVERSITY)0009-0006-9549-8033
Özgür Koşkan(SULEYMAN DEMIREL UNIVERSITY)0000-0002-5089-6250
Özlem Görmez(SULEYMAN DEMIREL UNIVERSITY)0000-0001-9516-6625
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2025-10-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Ölçülen dokuz parametreden sekizi —kondiler uzunluk, koronoid uzunluk, mandibular uzunluk, bigonial genişlik, bikondiler genişlik, bimental genişlik, simfisyal yükseklik ve minimal ramus genişliği— cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p 0.05).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Tanımlanamayan insan kalıntılarının cinsiyet tayini, adli soruşturmaların temel unsurlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) ile elde edilen mandibular metrik parametrelerin cinsiyet belirlemedeki potansiyelini değerlendirmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Ölçülen dokuz parametreden sekizi —kondiler uzunluk, koronoid uzunluk, mandibular uzunluk, bigonial genişlik, bikondiler genişlik, bimental genişlik, simfisyal yükseklik ve minimal ramus genişliği— cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p 0.05).
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:199 birey
⚙️Değişkenler:Forensic sciences · cone beam computed tomography · sex determination by skeleton

Özet

Amaç: Tanımlanamayan insan kalıntılarının cinsiyet tayini, adli soruşturmaların temel unsurlarından biridir. Yüz kemikleri arasında mandibula, en sağlam ve dayanıklı yapı olması nedeniyle kişisel tanımlama açısından önemli bir anatomik yapıdır. Bu çalışmanın amacı, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) ile elde edilen mandibular metrik parametrelerin cinsiyet belirlemedeki potansiyelini değerlendirmektir. Yöntem: Yaşları 18 ile 81 arasında değişen toplam 199 bireyin (72 erkek, 127 kadın) CBCT görüntüleri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Ölçülen dokuz mandibular parametre; mandibular açı, koronoid uzunluğu, kondiler uzunluk, minimal ramus genişliği, mandibular uzunluk, bigonial genişlik, bikondiler genişlik, bimental genişlik ve simfisyal yüksekliği içermektedir. İstatistiksel analizlerde tekrarlı ölçümler için ANOVA, bağımsız örneklemler t-testi, Pearson korelasyon analizi ve diskriminant fonksiyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Ölçülen dokuz parametreden sekizi —kondiler uzunluk, koronoid uzunluk, mandibular uzunluk, bigonial genişlik, bikondiler genişlik, bimental genişlik, simfisyal yükseklik ve minimal ramus genişliği— cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p 0.05). Diskriminant fonksiyon analizi sonucunda genel cinsiyet sınıflandırma doğruluğu %91.5 olarak elde edilmiştir. Sonuç: Bu bulgular, adli bağlamda mandibulanın cinsiyet tayini açısından güvenilir bir yapı olduğunu göstermektedir. CBCT görüntülerinden elde edilen mandibular ölçümler, cinsiyet dimorfizminin doğru ve tekrarlanabilir göstergeleri olarak değerlendirilebilir. Bulguların daha geniş ve farklı popülasyonlarda doğrulanabilmesi için ileri düzey çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract

Aims: Sex estimation of unidentified human remains is a critical component of forensic investigations. Among facial bones, the mandible is the most robust and resilient structure, making it a valuable element for personal identification. The aim of this study was to evaluate the potential of mandibular metric parameters-obtained via cone-beam computed tomography (CBCT)-for determining sex. Methods: CBCT scans of 199 individuals (72 males and 127 females), aged between 18 and 81 years, were retrospectively analyzed. Nine mandibular parameters were measured including the mandibular angle, coronoid and condylar lengths, minimal ramus breadth, and mandibular length, along with bigonial breadth, bicondylar breadth, bimental breadth, and symphyseal height. Statistical analyses included repeated measures ANOVA, independent samples t-test, Pearson correlation, and discriminant function analysis. Results: Males consistently exhibited higher mean values across all parameters, except for the mandibular angle, which was slightly greater in females (female: 119.33±0.56; male: 118.79±0.75) but not statistically significant (p=0.566). The most influential variables, based on structure matrix coefficients, were left coronoid length (0.791), right coronoid length (0.649), left condylar length (0.492), and bigonial breadth (0.477). Discriminant function analysis yielded a high overall sex classification accuracy of 91.5%. Conclusion: The mandible demonstrated high discriminative power, with CBCT-derived measurements providing accurate and reproducible indicators of sexual dimorphism. These findings underscore the utility of mandibular morphometry as a reliable tool for sex estimation in forensic practice.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çelebi, E., Kölege, S. N. E., Koşkan, Ö., Görmez, Ö. (2025). Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde mandibular morfometrik ölçümler ile cinsiyet tahmininin değerlendirilmesi. Journal of Health Sciences and Medicine, Volume: 8 Issue: 6. https://doi.org/10.32322/jhsm.1752625

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Sujatha S, Azmi SR, Devi B, Shwetha V, Kumar TP. CBCT-the newfangled in forensic radiology. J Dent Orofac Res. 2017;13(2):47-55.
  2. Akhlaghi M, Vasigh S, Khalighi Z, Yousefinejad V. The value of mandible measurements in gender prediction for the Iranian adult population. Aust J Forensic Sci. 2014;46(2):127-135. doi:10.1080/00450618.2013.807358
  3. Gurushanthappa V, Rajashekarappa MGS. Determination of Gender by the Anthropometric Measurement of Human Mandible Using Ramus Breadth and Mandibular Angle: A Cross Sectional Study from South India. Med Sci. 2013;1(2):28-32. doi:10.29387/ms.2013.1.2.28-32
  4. Kallalli BN, Rawson K, Ramaswamy VK, Zakarneh WH, Singh A, Zingade J. Sex determination of human mandible using metrical parameters by computed tomography: A prospective radiographic short study. J Indian Acad Oral Med Radiol. 2016;28(1):7-10. doi:10.4103/0972-1363.189990
  5. Assari A, Alasmari B, Aleid M, Salem M. Characteristics of mandibular parameters in different age groups a CBCT assessment. EC Dent Sci. 2017;14:95-103.
  6. Gillet C, Costa-Mendes L, Rérolle C, Telmon N, Maret D, Savall F. Sex estimation in the cranium and mandible: a multislice computed tomography (MSCT) study using anthropometric and geometric morphometry methods. Int J Legal Med. 2020;134:823-832. doi: 10.1007/s00414-019-02203-0
  7. Okkesim A, Erhamza TS. Assessment of mandibular ramus for sex determination: retrospective study. J Oral Biol Craniofac Res. 2020;10(4): 569-572. doi: 10.1016/j.jobcr.2020.07.019
  8. Albalawi AS, Alam MK, Vundavalli S, Ganji KK, Patil S. Mandible: an ındicator for sex determination - a three-dimensional cone-beam computed tomography study. Contemp Clin Dent. 2019;10(1):69-73. doi: 10.4103/ccd.ccd_313_18
  9. İlgüy D, İlgüy M, Ersan N, Dölekoğlu S, Fişekçioğlu E. Measurements of the foramen magnum and mandible in relation to sex using CBCT. J Forensic Sci. 2014;59(3):601-605. doi:10.1111/1556-4029.12376
  10. Rames JD, Hussein SM, Shehab AA, et al. Mandibular gender dimorphism: the utility of Artificial Intelligence and statistical shape modeling in skeletal facial analysis. Aesthet Plast Surg. 2024;48(21):4272-4279. doi: 10.1007/s00266-024-04300-x
  11. Suzuki K, Nakano H, Inoue K, et al. Examination of new parameters for sex determination of mandible using Japanese computer tomography data. Dentomaxillofac Radiol. 2020;49(5):20190282. doi:10.1259/dmfr. 20190282
  12. Baban MTA, Mohammad DN. The accuracy of sex identification using CBCT morphometric measurements of the mandible, with different machine-learning algorithms-a retrospective study. Diagnostics. 2023;13(14):2342. doi: 10.3390/diagnostics13142342
  13. Küchler EC, Kirschneck C, Marañón-Vásquez GA, et al. Mandibular and dental measurements for sex determination using machine learning. Sci Rep. 2024;14(1):9587. doi:10.1038/s41598-024-59556-9
  14. Vila-Blanco N, Varas-Quintana P, Aneiros-Ardao Á, Tomás I, Carreira MJ. Automated description of the mandible shape by deep learning. Int J Comput Assist Radiol Surg. 2021;16(12):2215-2224. doi:10.1007/s11548-021-02474-2
  15. Pishghadam N, Esmaeilyfard R, Paknahad M. Explainable deep learning for age and gender estimation in dental CBCT scans using attention mechanisms and multi task learning. Sci Rep. 2025;15(1):18070. doi:10.1038/s41598-025-03305-z
  16. Kumar MP, Lokanadham S. Sex determination & morphometric parameters of human mandible. Int J Res Med Sci. 2013;1(2):93-96. doi: 10.5455/2320-6012.ijrms20130511
  17. Direk F, Uysal II, Kivrak AS, Dogan NU, Fazliogullari Z, Karabulut AK. Reevaluation of mandibular morphometry according to age, gender, and side. J Craniofac Surg. 2018;29(4):1054-1059. doi: 10.1097/SCS.0000000000004293
  18. Munhoz L, Okada S, Hisatomi M, Yanagi Y, Arita ES, Asaumi J. Are computed tomography images of the mandible useful in age and sex determination? A forensic science meta-analysis. J Forensic Odontostomatol. 2024;42(1):38-57. doi:10.5281/zenodo.11058169
  19. Inci E, Ekizoglu O, Turkay R, et al. Virtual assessment of sex: linear and angular traits of the mandibular ramus using three-dimensional computed tomography. J Craniofac Surg. 2016;27(7):e627-e632. doi: 10.1097/SCS.0000000000002979
  20. Kharoshah MAA, Almadani O, Ghaleb SS, Zaki MK, Fattah YAA. Sexual dimorphism of the mandible in a modern Egyptian population. J Forensic Leg Med. 2010;17(4):213-215. doi:10.1016/j.jflm.2010.02.005
  21. Zheng J, Ni S, Wang Y, Zhang B, Teng Y, Jiang S. Sex determination of Han adults in Northeast China using cone beam computer tomography. Forensic Sci Int. 2018;289:450. doi:10.1016/j.forsciint.2018.05.036
  22. Dong H, Deng M, Wang W, Zhang J, Mu J, Zhu G. Sexual dimorphism of the mandible in a contemporary Chinese Han population. Forensic Sci Int. 2015;255:9-15. doi:10.1016/j.forsciint.2015.06.010
  23. de Oliveira Gamba T, Alves MC, Haiter-Neto F. Mandibular sexual dimorphism analysis in CBCT scans. J Forensic Leg Med. 2016;38:106-110. doi: 10.1016/j.jflm.2015.11.024
  24. Alias A, Ibrahim A, Abu Bakar SN, et al. Anthropometric analysis of mandible: an important step for sex determination. Clin Ter. 2018;169(5): e217-e223. doi:10.7417/CT.2018.2082
  25. Kano T, Oritani S, Michiue T, et al. Postmortem CT morphometry with a proposal of novel parameters for sex discrimination of the mandible using Japanese adult data. Leg Med (Tokyo). 2015;17(3):167-171. doi:10.1016/j.legalmed.2014.12.009
  26. Ichijo Y, Takahashi Y, Tsuchiya M, et al. Relationship between morphological characteristics of hyoid bone and mandible in Japanese cadavers using three-dimensional computed tomography. Anat Sci Int. 2016;91(4):371-381. doi:10.1007/s12565-015-0312-z
  27. Silva LP, Leite RB, Sobral AP, et al. Oral and maxillofacial lesions diagnosed in older people of a brazilian population: a multicentric study. J Am Geriatr Soc. 2017;65(7):1586-1590. doi:10.1111/jgs.14815
  28. Holmes MA, Ruff CB. Dietary effects on development of the human mandibular corpus. Am J Phys Anthropol. 2011;145(4):615-628. doi:10. 1002/ajpa.21554
  29. Filho J, Manzi F, de Freitas D, Bóscolo F, de Almeida S. Evaluation of temporomandibular joint in stress-free patients. Dentomaxillofacial Radiol. 2007;36(6):336-340. doi:10.1259/dmfr/17973079
  30. Meyvacı SS, Bulut DG, Öztürk AT, Ankaralı H. Gender estimation from angular parameters of mandible in Turkish adults. Med J West Black Sea. 2021;5(2):240-247. doi:10.29058/mjwbs.873771
  31. Bulut O, Freudenstein N, Hekimoglu B, Gurcan S. Dilemma of gonial angle in sex determination: sexually dimorphic or not? Am J Forensic Med Pathol. 2019;40(4):361-365. doi:10.1097/PAF.0000000000000500
  32. Motawei SM, Helaly AM, Aboelmaaty WM, Elmahdy K, Shabka OA, Liu H. Length of the ramus of the mandible as an indicator of chronological age and sex: a study in a group of Egyptians. Forensic Sci Int Rep. 2020;2:100066. doi:10.1016/j.fsir.2020.100066
  33. Pecora NG, Baccetti T, McNamara Jr JA. The aging craniofacial complex: a longitudinal cephalometric study from late adolescence to late adulthood. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2008;134(4):496-505. doi:10.1016/j.ajodo.2006.11.022