Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Toplam 1.660 hasta analiz edildi; bunların 311’inde (%18,7) safra taşı saptandı.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Hedef: Safra taşı hastalığı, dünya genelinde en sık karşılaşılan patolojilerden biri olmayı sürdürmektedir. Hemolitik anemilerin pigment taşlarının gelişiminde köklü ve iyi tanımlanmış bir risk faktörü olduğu bilinmekle birlikte, diğer anemi alt tiplerinin erişkin popülasyondaki safra taşı sıklığı ile olan ilişkisi hâlen yeterince açıklığa kavuşmamıştır. Bu çalışmanın amacı, dispeptik yakınmalarla başvuran, geniş ve seçilmemiş bir erişkin kohortu temel alarak anemi alt tipleri ile safra taşı hastalığı arasındaki bağlantıyı daha ayrıntılı biçimde değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2020 ile Temmuz 2025 tarihleri arasında hem abdominal ultrasonografi hem de laboratuvar incelemelerinden geçmiş erişkin hastalar bu retrospektif, gözlemsel çalışmaya dahil edildi. Demografik, hematolojik ve biyokimyasal veriler hastane kayıt sisteminden elde edildi. Anemi, standart hemoglobin eşik değerlerine göre tanımlanarak ortalama eritrosit hacmi esas alınmak suretiyle mikrositik, normositik ve makrositik alt tiplere ayrıldı. Gruplar arasındaki karşılaştırmalar χ² ve parametrik varsayımları karşılamayan veriler için non-parametrik yöntemlerle gerçekleştirildi. Hemoglobinin safra taşı saptanmasındaki öngörü gücü ise lojistik regresyon analizleri ve ROC eğrisi değerlendirmeleri ile ortaya konuldu. Bulgular: Toplam 1.660 hasta analiz edildi; bunların 311’inde (%18,7) safra taşı saptandı. Kohortun %21,9’unda anemi mevcut olup, anemi safra taşı olanlarda olmayanlara göre daha sıktı (%27,0’a karşı %20,8; p = 0,016). Anemik hastalar arasında, makrositik anemide safra taşı prevalansı (%70), mikrositik (%19,6) ve normositik (%23,2) anemilere kıyasla belirgin olarak daha yüksekti (p = 0,001). Safra taşı olan hastalarda ayrıca hemoglobin düzeyi daha düşük (13,2’ye karşı 13,4 g/dL; p = 0,012), serum demiri daha az, RDW daha yüksek, ALP ve GGT daha yükselmiş, albümin düzeyi ise daha düşüktü. Lojistik regresyon analizi ile hemoglobin ile safra taşı varlığı arasında bağımsız ve ters yönde bir ilişki gözlemlendi (OR = 0,90; %95 GA: 0,84–0,97; p = 0,003). Ancak hemoglobinin safra kesesi taşı ayrımında gücü sınırlı olarak değerlendirildi (AUC erkeklerde 0,572; kadınlarda 0,533). Sonuç: Kırsal bir hasta grubunu kapsayan bu çalışmada, özellikle makrositik anemi başta olmak üzere anemi ile safra taşı hastalığı arasında dikkate değer bir ilişki saptanmıştır. Bu bulgu, hematolojik bozukluklarla safra yolu patolojileri arasındaki bağın yalnızca klasik hemolitik durumlarla sınırlı olmadığını, daha geniş bir yelpazeye uzandığını ortaya koymaktadır. Safra yolu semptomlarıyla başvuran hastalarda anemi alt tiplerinin ayırt edilmesi, risk sınıflandırmasının daha rafine biçimde yapılmasına olanak tanıyabilir ve aynı zamanda metabolik ile beslenme temelli değerlendirmelere ışık tutabilir. Bununla birlikte, altta yatan mekanizmaların tam anlamıyla aydınlatılabilmesi için ayrıntılı hematolojik incelemeler ve taş kompozisyonuna yönelik analizleri içeren çok merkezli prospektif çalışmalara duyulan gereksinim devam etmektedir.
Abstract
Aims: Gallstone disease is common worldwide, and while hemolytic anemias are well-established risk factors for pigment stone formation, the relationship between other anemia subtypes and gallstone prevalence in the general adult population remains insufficiently characterized. This study aims to evaluate the association between anemia subtypes and gallstone disease in a large unselected cohort of adults presenting with dyspeptic symptoms. Methods: We conducted a retrospective observational study including adult patients who underwent both abdominal ultrasonography and laboratory testing between January 2020 and July 2025. Demographic, hematologic, and biochemical parameters were collected. Anemia was defined by standard hemoglobin thresholds and classified into microcytic, normocytic, and macrocytic subtypes by mean corpuscular volume. Comparisons between groups were performed using χ² and non parametric tests. Logistic regression and ROC analysis assessed the predictive value of hemoglobin for gallstone detection. Results: A total of 1.660 patients were analyzed, of whom 311 (18.7%) had gallstones. Anemia was present in 21.9% of the cohort and was more frequent in patients with gallstones compared to those without (27.0% vs. 20.8%, p=0.016). Among anemic patients, macrocytic anemia showed a markedly higher prevalence of gallstones (70%) compared to microcytic (19.6%) and normocytic (23.2%) anemia (p=0.001). Patients with gallstones also had lower hemoglobin (13.2 vs. 13.4 g/dl, p=0.012), reduced serum iron, higher RDW, and elevated ALP and GGT, with lower albumin levels. Logistic regression confirmed an independent inverse association between hemoglobin and gallstones (OR=0.90, 95% CI: 0.84-0.97, p=0.003). However, hemoglobin had limited discriminatory power (AUC 0.572 in men, 0.533 in women). Conclusion: In this large rural cohort, anemia-particularly macrocytic anemia-was significantly associated with gallstone disease, extending the link between hematologic disorders and biliary pathology beyond classic hemolytic conditions. Recognition of anemia subtypes in patients with biliary symptoms may improve risk stratification and guide metabolic and nutritional assessment. Prospective multicenter studies with detailed hematologic profiling and stone composition analysis are warranted to further clarify underlying mechanisms.