Dergiler / JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Dünya’da ve Türkiye’de İslami Finans Kurumları

Islamic Financial Institutions in The World and Turkey

Hatice Elanur Kaplan(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4722-3434
Sayfa
90–100
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye’de ise 70’li yıllardan itibaren farklı isimlerle yer almaya başlayan İslami finans kurumları, Türk bankacılık sistemi içerisinde %5’lik paya sahiptir. 2020 yılı itibariyle 3’ü, kamuya 3’ü özel sektöre ait 6 İslami finans kurumu hizmet vermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, dünyadaki İslami finans kurumlarının mevcut durumunu açıklamayı ve Türkiye’deki İslami finans kurumlarının gelişimini diğer ülkelerle karşılaştırmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslami finans kurumlarının temeli, semavi dinlerin ortaya çıkmasına kadar oldukça eski bir geçmişe dayanmakla birlikte, bankacılık sektörünün tarihine nazaran yeni sayılabilecek yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’de ise 70’li yıllardan itibaren farklı isimlerle yer almaya başlayan İslami finans kurumları, Türk bankacılık sistemi içerisinde %5’lik paya sahiptir. 2020 yılı itibariyle 3’ü, kamuya 3’ü özel sektöre ait 6 İslami finans kurumu hizmet vermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:İslami Finans Kurumu · Faizsiz Bankacılık · Katılım Bankacılığı

Özet

Bu çalışma, dünyadaki İslami finans kurumlarının mevcut durumunu açıklamayı ve Türkiye’deki İslami finans kurumlarının gelişimini diğer ülkelerle karşılaştırmayı amaçlamaktadır. İslami finans kurumlarının temeli, semavi dinlerin ortaya çıkmasına kadar oldukça eski bir geçmişe dayanmakla birlikte, bankacılık sektörünün tarihine nazaran yeni sayılabilecek yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahiptir. İlk uygulama örneği Mısır’da ortaya çıkan İslami finans kurumları, önce Müslüman ülkelerde uygulama alanı bulmuş, ardından Müslüman olmayan ülkelerden de ilgi görerek, özellikle İngiltere ve ABD’de önemli yer edinmiştir. Türkiye’de ise 70’li yıllardan itibaren farklı isimlerle yer almaya başlayan İslami finans kurumları, Türk bankacılık sistemi içerisinde %5’lik paya sahiptir. 2020 yılı itibariyle 3’ü, kamuya 3’ü özel sektöre ait 6 İslami finans kurumu hizmet vermektedir.

Abstract

In this study; the current situation of the Islamic financial institutions in the US and Turkey and the European countries, along with the Muslim countries in which the Islamic banking practices have been implemented, are examined. Although the foundation of the Islamic financial institutions essentially dates back to the dawn of the celestial religions quite a long time ago, its history of approximately 50 years can be considered relatively new in comparison to the global history of the banking sector. Islamic financial institutions, which first emerged in Egypt, have been initially implemented in the Muslim countries, and then have attracted attention from the non-Muslim countries, especially the United Kingdom and the USA. Islamic financial institutions that began to take place under different titles in Turkey since the 1970s has a 5% share in the Turkish banking system. Totally 6 Islamic financial institutions, 3 of which have been publicly-owned, are operational in Turkey as of 2020.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaplan, H. E. (2020). Dünya’da ve Türkiye’de İslami Finans Kurumları. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, Cilt: 5 Sayı: 1, 90–100. https://ajindex.com/articles/1504492

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Albaraka Banka, Albaraka’yı Tanıyalım, (Access: 01.12.2019), https://www.albaraka.com.tr/albarakayi-taniyin.aspx
  2. Al-Ghalayini, B.M.K. (2019). Progress in The Saudi Islamic Finance Industry, (Access: 20.01.2020), https://www.arabnews.com/node/1434546
  3. Alrifai, T. (2013). Islamic Finance and the New Financial System An Ethical Approach to Preventing Future Financial Crises, Fusionopolis. John Wiley & Sons Singapore Pte. L
  4. Arslan, B. G., & Ergeç, E.H. (2010). The Efficiency Participation and Conventional Banks in Turkey: Using Data Envelopment Analysis. International Research Journal of
  5. Finance and Economics, (57), 156-168.
  6. Bassiouny, M. (2019). EGYPT. The Islamic Finance and Markets Review. Edition 4, (Access: 20.01.2020), https://thelawreviews.co.uk/edition/the-islamic-finance-and-markets-review-edition-4/1209529/egypt
  7. Battal, A. (1999). Bankalarla Karşılaştırmalı Olarak Hukuki Yönden Özel Finans Kurumları. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü.
  8. Bilge, F. (2015). Dünyada ve Türkiye’de Faizsiz Bankacılık Uygulamaları ve 2008 Küresel Finans Krizi Sürecinde Faizsiz Bankaların ve Konvensiyonel Bankların Performansı Üzerine Bir Analiz. Yüksek Lisans Tezi. Düzce: Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. Canbaz, M. (2014). Katılım Bankacılığı ve Türkiye’deki Gelişimi. İçinde: F. Kaya (Ed.), Bankacılığa Giriş (s. 149-252). İstanbul: Beta.
  10. Casper, M. (2017). Islamic Finance in Germany- a Case Study on Kuveyt Türk (KT Bank), Münster: Munster University.
  11. Chong, B.S., Liu, M. H. (2010). Islamic banking: Interest-free or ınterest-based?. Pacific Basin Finance Journal, 17, 125-144.
  12. Çizakça, M. (1999). İslam Dünyasında ve Batıda İş Ortaklıkları Tarihi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  13. Çobankaya, F T. (2014). Katılım Bankalarının Türkiye’deki Farkındalık Düzeyinin Tespiti: Batı Akdeniz Bölgesinde Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
  14. D’cruz, R.G. and Aziz,M.Z.Z. (2019).Malaysia. The Islamic Finance and Markets Review. Edition 4. (Access: 20.01.2020), https://thelawreviews.co.uk/edition/the-islamic-finance-and-markets-review-edition-4/1209537/malaysia
  15. Dajani, M.E. (2019). The United States. The Islamic Finance and Markets Review. Edition 4, (Access: 20.01.2020), https://thelawreviews.co.uk/edition/the-islamic-finance-and-markets-review-edition-4/1196354/united-states
  16. Dereci, M. (2018). Dünyada ve Türkiye’de faizsiz finans. Katılım Finans Dergisi, (9), 32-38 https://katilimfinansdergisi.com.tr/dergi/9/
  17. Dewar, J., & Hussain, M. (2019). The United Kingdom. The Islamic Finance and Markets Review. Edition 4. (Access: 20.01.2020), https://thelawreviews.co.uk/edition/the-islamic-finance-and-markets-review-edition-4/1209545/united-kingdom
  18. Emlak Katılım Bankası, Tarihçe, https://www.emlakbank.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/hakkimizda/tarihce (Access: 01.12.2019)
  19. IFSB (Islamic Financial Services Board) (2018).https://www.ifsb.org/psifi_06.php?selfolder
  20. Institute for Islamic Banking and Finance (IFIBAF) (2017). Overview, Hamburg (Access: 01.12.2019), http://www.ifibaf.com/wp-content/uploads/2016/01/IFIBAF-at-a-Glance-2017.pdf
  21. Iqbal, M. and Molyneux, P. (2005). Thirty Years of Islamic Banking; History, Performance, and Prospects. New York: Palgrave Macmillan,
  22. Iqbal, Z. and Mirakhor, A. (2011). An Introduction to Islamic Finance (2nd edition). John Wiley & Sons (Asia) Pte.
  23. Katılım Bankaları (2018). TKBB, (Access: 01.12.2019), https://www.tkbb.org.tr/Documents/Yonetmelikler/Katilim-Bankalari-2018-.pdf
  24. Kaya, R. (2013). Türk Bankacılık Sisteminde Katılım Bankalarının Tercih Nedenleri ve Bir Araştırma. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
  25. Kınalı, F. (2012). Faizsiz Sistemde Bankacılık Anlayışı ve Kredi İşlemleri. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi SBE.
  26. Kuveyt Türk Katılım Bankası, Geçmişten Bugüne Kuveyt Türk (Access: 01.12.2019), https://www.kuveytturk.com.tr/hakkimizda/kuveyt-turk-hakkinda/gecmisten-bugune-kuveyt-turk
  27. Morales, R. (2016). Islamic Finance and Markets. London: Law Business Research Ltd
  28. Mutlu, İ. (2003). Faiz. İstanbul: Mutlu Yayıncılık.
  29. Okumuş, H. Ş. (2005). Interest-free banking in Turkey: A study of customer satisfaction and bank selection criteria. Journal of Economic Cooperation, 26 (4), 51-86.
  30. Özsoy, M. Ş. (2012). Katılım Bankacılığına Giriş. İstanbul, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.
  31. Özsoy, M. Ş., & Sayar, Y. (Ed.) Kobi’ler İçin Adım Adım Katılım Bankacılığı. İstanbul: TKBB Yayınları, Yayın No:7.
  32. Rodoplu, B. C. (1997). Faizsiz Bankacılığın Dünü ve Bugünü. Bereket Dergisi, (1), 8-9.
  33. Salman, A. and Nawaz, H., (2018). Islamic Financial System and Conventional Banking: A Comparison. Arab Economic and Business Journal, 8(13), 155-167.
  34. Sarı, B. (2010). Türkiye’de Faizsiz Bankacılık Sektöründe Müşteri Memnuniyeti ve Banka Tercihleri Üzerine Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Ticaret Üniversitesi, SBE.
  35. Schuster, F. (2013). Perspektiven des Islamic Banking im deutschen Bankenwesen unter Betrachtung der Finanzstabilität, des Gewinnstrebens deutscher Banken und Berücksichtigung des deutschen Absatzmarktes. In Deutsches Institut für Bankwirtschaft Schriftenreihe, Band 10 (b), 12.
  36. SERPAM (2013). İslami Finans Kavramı, Ürünler, Dünyada ve Türkiye’de Gelişimi ve Geleceği. İstanbul.
  37. Smith, M. (2018). Huge potential for Islamic banking in Egypt; lack of political will stymies growth. İslamic Finance, 11, (Access: 20.01.2020), https://www.zawya.com/mena/en/business/story/Huge_potential_for_Islamic_banking_in_Egypt_lack_of_political_will_stymies_growth-ZAWYA20180111064610/
  38. Sümer, G. & Onan, F. (2017). Dünyada Faizsiz Bankacılığın Doğuşu, Türkiye’deki Katılım Bankacılığının Gelişme Süreci ve Konvansiyonel Bankacılıktan Farkları. Gazi Üniversitesi İdari ve İktisadi Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(3), 296-308
  39. Şahin Kara, B. (2008). Türkiye ve Dünyada Gölge Bankacılık Uygulamaları, Küresel Finansal Krizdeki Rolü, Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü İslami Bankacılık ile İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü.
  40. Şahin, E. (2007). Türkiye’de Dünden Bugüne Katılım Bankaları. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Kadir Has Üniversitesi SBE.
  41. TKBB (2018). Kobi’ler için Adım Adım Katılım Bankacılığı. İstanbul: TKBB
  42. Türkiye Finans, Türkiye Finans Hakkında, (Access: 01.12.2019), https://www.turkiyefinans.com.tr/tr-tr/hakkimizda/turkiye-finansi-taniyin/sayfalar/turkiye-finans-hakkinda.aspx
  43. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) (2016). Katılım Bankaları, (Access: 01.12.2019), http://www.tkbb.org.tr/Documents/Yonetmelikler/KATILIM_2015_TR_ final.pdf.
  44. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) (2018). Katılım Bankaları (Access: 19.12.2019), https://www.tkbb.org.tr/Documents/Yonetmelikler/Katilim-Bankalari-2018-.pdf
  45. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) (2019). Mukayeseli Tablolar, (Access: 01.12.2019), https://www.tkbb.org.tr/mukayeseli-tablolar
  46. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB). (2015). Türkiye Katılım Bankacılığı Strateji Belgesi 2015-2025. İstanbul: Türkiye Katılım Bankaları Birliği Yayınları (Access: 01.12.2019), http://www.tkbb.org.tr/documents/TKBB- Strateji-Belgesi.pdf
  47. Türkmenoğlu, R.E. (2007). Katılım Bankacılığı ve Türkiye’deki Finansal Yapı. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bölümler Enstitüsü.
  48. Vakıf Katılım, Vakıf Katılım’ı Tanıyın, (Access: 01.12.2019), https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/hakkimizda/vakif-katilimi-taniyin
  49. Yıldırım, D. Ç. & Yıldırım, S. (2018). İslami Bankacılık Sistemine Genel Bir Bakış (s.263-290). İçinde: İ. Eroğlu, S. Kekevi ve Y. Temur (Ed.), Bursa: Ekin Yayın
  50. Yıldırım, S. (2018), İslam Ekonomisi Modeli Kapsamında İslami Finans ve İslami Bankacılık. İçinde: D. Ç. Yıldırım ve E. İ. Çevik (Ed.), Para, Bankacılık ve Finansal Sistem (s. 394-419). Bursa: Ekin Basın Yayınevi.
  51. Yıldırım D. Ç., Yıldırım S. & Diboğlu P. (2019). Sukuk Piyasası Gelişimi Ekonomik Büyümeyi Teşvik Ediyor Mu?. S. Erdoğan, A.Gedikli ve D. Ç. Yıldırım (Eds.), Internatıonal Congress of Islamıc Economy, Fınance And Ethıcs Proceedıngs Book April 27-28, 2019 / Istanbul, Turkey, ss. 274-281.
  52. Zaim, S. (1992). İslam İnsan Ekonomi. İstanbul: Yeni Asya Yayınları.
  53. Ziraat Katılım, Hakkımızda, (Access: 01.12.2019), https://www.ziraatkatilim.com.tr/bankamiz/Sayfalar/hakkimizda.aspx