KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Tüketicilerin Yeşil Ürüne Olan Tutum ve Davranış Düzeylerini Ölçmeye Yönelik Bir Araştırma

A Research Aimed at Measuring the Attitude and Behavior Levels of Consumers towards Green Products

Musa Çakır(Siirt Üniversitesi, İ.İ.İB.F. İşletme Bölümü)0000-0002-1459-3666
Sayfa
356–371
Yayın Tarihi
2026-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum, katılımcıların çevre dostu ürünler konusunda yüksek bilinç düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya nüfusunun hızla artması ve değişen tüketim alışkanlıkları, çevre kirliliği ve doğal kaynakların tükenmesi gibi sorunları beraberinde getirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle çevresel sürdürülebilirlik ve kaynakların etkin kullanımı günümüzde büyük önem taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, katılımcıların çevre dostu ürünler konusunda yüksek bilinç düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tüketici · Yeşil Ürün · Yeşil Pazarlama

Özet

Dünya nüfusunun hızla artması ve değişen tüketim alışkanlıkları, çevre kirliliği ve doğal kaynakların tükenmesi gibi sorunları beraberinde getirmektedir. Bu nedenle çevresel sürdürülebilirlik ve kaynakların etkin kullanımı günümüzde büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla yeşil ürün tüketimi, çevresel risklerin azaltılmasında önemli bir araç olarak görülmektedir. Bu önem doğrultusunda gerçekleştirilen bu çalışmada, öğretim elemanlarının yeşil ürün tüketimine yönelik tutum ve davranışları anket yöntemiyle incelenmiştir. Üç faktörden oluşan anket sonuçlarına göre, yeşil ürün satın alma tutum ve davranışlarına ilişkin olumlu yanıt oranı %70,5 olarak belirlenmiştir. Yeşil tüketim bilinci ve farkındalığını ölçen ifadelerde ise olumlu yanıt oranı %85,4’e ulaşmıştır. Bu durum, katılımcıların çevre dostu ürünler konusunda yüksek bilinç düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Yeşil öncelik ve çevresel kaygı boyutunda olumlu yanıt oranı ise %62 olarak bulunmuştur. Ayrıca çalışmaya Ki-Kare ve Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. 32 ifadenin yer aldığı anket sonucuna göre 7 ifadede cinsiyete göre anlamlı bir ilişki veya farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract

The rapid growth of the world’s population and changing consumption habits are bringing with them problems such as environmental pollution and the depletion of natural resources. For this reason, environmental sustainability and the efficient use of resources are of great importance today. Consequently, the consumption of green products is regarded as a key tool in reducing environmental risks. In line with this importance, this study examined the attitudes and behaviours of academic staff towards green product consumption using a survey method. According to the survey results, which comprised three factors, the positive response rate regarding attitudes and behaviours towards purchasing green products was determined to be 70.5%. In statements measuring green consumption awareness and consciousness, the positive response rate reached 85.4%. This indicates that participants possess a high level of awareness regarding environmentally friendly products. The positive response rate for the dimensions of green priority and environmental concern was found to be 62%. Furthermore, Chi-square and Mann-Whitney U tests were applied to the study. Based on the survey results, which included 32 statements, it was determined that there was no significant relationship or difference based on gender in 7 of the statements.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakır, M. (2026). Tüketicilerin Yeşil Ürüne Olan Tutum ve Davranış Düzeylerini Ölçmeye Yönelik Bir Araştırma. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, Cilt: 11 Sayı: 1, 356–371. https://ajindex.com/articles/1504086

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Acer, A. & Taşkın-Karagöz, İ. B. (2020). Çevreye duyarlı ve yeşil tüketici: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 260—276. DOI: 10.25287/ohuiibf.593258
  2. Armağan, E. (2014). Yeşil pazarlama faaliyetleri çerçevesinde Aydın bölgesindeki tüketicilerin çevreye duyarlı ürünleri kullanma eğilimlerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1—17. ISSN: 1309 -8039 (Online)
  3. Ayla, D. & Altıntaş, D. (2017). Organik üretim ve pazarlama sorunları üzerine bir değerlendirme. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(4), 7—17. DOI: 10.21180/kuiibf.2017434551
  4. Bailey, A. A., Mishra, A. & Tiamiyu, M. F. (2016). Green advertising receptivity: an initial scale development process. Journal of Marketing Communications, 22(3), 327—345. https://doi.org/10.1080/13527266.2014.904812
  5. Baki, B. & Cengiz, E. (2002). Toplam kalite çevre yönetimi. Uludağ Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 21(1), 153—175.
  6. Bhagat, R., Chauhan, V. & Bhagat, P. (2023), Investigating the impact of artificial intelligence on consumer’s purchase intention in e-retailing. Foresight, 25(2), 249—263. https://doi.org/10.1108/FS-10-2021-0218
  7. Bhatia, M. & Jain, A. (2013). Grenn marketing: A study of consumer perception and preferences in India. Electronic Green Journal. 1(36), 1—19. https://doi.org/10.5070/G313618392
  8. Boran, T. (2023). İklim değişikliği krizinin gölgesinde yeşil pazarlama, yeşil ürün ve eko-etiket kavramlarına yönelik bir literatür taraması. Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 91—102. ISSN: 1309-6729
  9. Braimah, M. & Tweneboah-Koduah, E. Y. (2011). An exploratory study of the impact of green brand awareness on consumer purchase decisions in Ghana. Journal of Marketing Development and Competitiveness, 5(7), 11—18.
  10. Burrow, J. L. (2012). Marketing, Ohio: south-western cengage learning.
  11. Cesur, M. & Armutcu, B. (2023). Yapay zekânın yeşil ürün satın alma davranışına etkisi. Journal of Public Economy and Public Financial Management, 3(2), 39—54.
  12. Çabuk, S., Nakıpoğlu, B. & Keleş, C. (2008). Tüketicilerin yeşil (ürün) satın alma davranışlarının sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 85—102.
  13. Frank, B. (2021). Artificial intelligence-enabled environmental sustainability of products: Marketing benefits and their variation by consumer, location, and product types. Journal of Cleaner Production, 285, 125242. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125242
  14. Gedik, Y. (2020). Yeşil pazarlama stratejileri ve işletmelerin amaçlarına etkisi. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 46-65. e-ISSN 2148—3175
  15. Jain, S. K. & Kaur, G. (2004). Green marketing: an attitudinal and behavioural analysis of Indian consumers. Global Business Review, 5(2), 187—205.
  16. Kalaycı, Ş. (2006). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayınları.
  17. Karaca, Ş. (2013). Tüketicilerin yeşil ürünlere ilişkin tutumlarının incelenmesine yönelik bir araştırma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 1, 99—111.
  18. Karaman, D. (2021). Yeşil pazarlama bilgi düzeyi ve yaşam tatmininin yeşil ürün satın alma davranışına etkisi: Kuşaklararası bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 58(1), 155—176. DOI: 10.18070/erciyesiibd.755142.
  19. Keleş, C. (2007). Yeşil pazarlama tüketicilerin yeşil ürünleri tüketme davranışları ve yeşil ürünlerin tüketiminde kültürün etkisi ile ilgili bir uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  20. Kim, Y. S. & Choi, M. (2005). Antecedents of green purchase behavior: An examination of collectivism, environmental concern, and PCE. Advances in Consumer Research, 32, 592—599.
  21. Kübra, E., Oğuz, G. & Çetin, M. (2021). Avrupa yeşil mutabakatı ve Türkiye ekonomisinin uyum politikaları. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 2, 125—144.
  22. Michaud, C. & Llerena, D. (2011). Green consumer behaviour: An experimental analysis of Willingness to pay for remanufactured products. Business Strategy and The Environment, 20, 408—420.
  23. Odabaşı, Y. (1992). Yeşil pazarlama: Kavram ve gelişmeler. Pazarlama Dünyası, 6(36), 4—9.
  24. Ottman, J. (1992). Green marketing: challenges and opportunities for the new marketing age, İllinois: NTC Business Books.
  25. Önel, B. (2021). İşletmelerin yeşil yönetim algıları ve sürdürülebilirlik bilinci. IJAR. 6(11), 21—33. E-ISSN 2602-215X
  26. Özcan, H. & Özgül, B. (2019). Yeşil pazarlama ve tüketicilerin yeşil ürün tercihlerini etkileyen faktörler. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 1—18.
  27. Pett, M. A., Lackey, N. R. & Sullivan, J. J. (2003). Making sense of factor analysis. Thousand Oaks: Sage Press.
  28. Samarasinghe, G. D. & Samarasinghe, D. S. R. (2013). Green decisions: consumers’ environmental beliefs and green purchasing behaviour in Sri Lankan context. Int. J. Innovation and Sustainable Development, 7(2), 172—184.
  29. Sancaktar-Meral, G. (2019). Yeşil pazarlama kapsamında tüketicilerin organik gıda tercihlerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi.
  30. Sarıcı, R. & Erikli, S. (2022). Yeşil ürün, yeşil ekonomi, yeşil üretim ve sürdürülebilirlik kapsamında yapılan araştırmalara yönelik içerik analizi. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 25(1), 98—119. DOI: 10.55931/ahbvtfd.1114968
  31. Sönmez, Y. (2014). Tüketicilerin yeşil pazarlama uygulamalarıyla ilgili tutum ve davranışları: Ahi Evran Üniversitesi örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  32. Tek, Ö. B. (1999). Pazarlama ilkeleri-global yönetimsel yaklaşım Türkiye uygulamaları. Beta Basım Yayım: 8. Baskı.
  33. Tunç-Hussein, A. & Cankül, D. (2010). Üniversite öğrencilerinin yeşil pazarlama faaliyetleri kapsamında çevreye ilişkin davranışlarını belirlemeye yönelik bir araştırma. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 50—67.
  34. Uyumaz, G., Mor-Dirlik, E. & Çokluk, Ö. (2016). Açımlayıcı faktör analizinde tekrar edilebilirlik: Kavram ve uygulama. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 659—675.
  35. Üstündağlı, E. & Güzeloğlu, E. (2015). Gençlerin yeşil tüketim profili: farkındalık, tutum ve davranış pratiklerine yönelik analiz. Global Media Journal TR Edition, 5(10), 341—362.
  36. Wymer, W. & Polonsky, M. J. (2015). The limitations and potentialities of green marketing. Journal of Nonprofit & Public Sector Marketing, 27(1), 239—262. https://doi.org/10.1080/10495142.2015.105341
  37. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
  38. Yıldırım, E. & Türkmen, M. (2015). Çevre duyarlılığı ve gelirin yeşil ürün satın alma duyarlılığı üzerindeki etkisi. 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, bildiriler içinde (387-397), 10—13 Nisan.
  39. Yıldız, B. & Kütahyalı, D. N. (2021). Yeşil ürün tutumunun yeşil satın alma niyeti, geri dönüşüm ve yalın tüketim üzerindeki etkisi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 365—398. https://doi.org/10.33399/biibfad.875298