KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

AR-GE, Ekonomik Büyüme, Eğitim ve Sağlığın İnsani Gelişmeye Etkisi

The Impact of R&D, Economic Growth, Education and Health on Human Development

Duygu Çelik(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL GELİŞİM MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0003-3298-2152
Sayfa
280–291
Yayın Tarihi
2026-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Cari sağlık harcamalarındaki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0039 artırmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmada 2021 yılı insani gelişme endeksinde yer alan ilk 10 ülke incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ülke grubu için 1990-2021 yılları arasında Ar-Ge, ekonomik büyüme, eğitim ve sağlığın, insani gelişme üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Cari sağlık harcamalarındaki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0039 artırmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:İnsani Gelişme · Ar-Ge · Ekonomik Büyüme

Özet

Çalışmada 2021 yılı insani gelişme endeksinde yer alan ilk 10 ülke incelenmiştir. Bu ülke grubu için 1990-2021 yılları arasında Ar-Ge, ekonomik büyüme, eğitim ve sağlığın, insani gelişme üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Ar-Ge harcamalarındaki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0030 oranında artırmaktadır. Ekonomik büyümedeki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0002 artırmaktadır. Kamu eğitim harcamalarındaki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0010 oranında artırmaktadır. Cari sağlık harcamalarındaki bir birimlik artış, insani gelişmeyi 0.0039 artırmaktadır.

Abstract

In the study, the top 10 economies in the human development index for 2021 were examined. For this country group, the effects of R&D, economic growth, education and health on human development were investigated between the years 1990-2021. The study's findings reveal that a one-unit increase in R&D expenditures increases human development by 0.0030. A one-unit increase in economic growth increases human development by 0.0002. A one-unit increase in public education expenditures increases human development by 0.0010. A one-unit increase in current health expenditures increases human development by 0.0039.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çelik, D. (2026). AR-GE, Ekonomik Büyüme, Eğitim ve Sağlığın İnsani Gelişmeye Etkisi. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, Cilt: 11 Sayı: 1, 280–291. https://ajindex.com/articles/1504074

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Aghion, P., & Howitt, P. (1992). A model of growth through creative destruction. Econometrica, 60(2), 323–351. https://doi.org/10.2307/2951599
  2. Aykırı, M. & Bulut, Ö. U. (2018, 7-8 Eylül). İnsani gelişme endeksi, inovasyon ve büyümenin nedensellik analizi [Bildiri sunumu]. IV. International Caucas-Central Asia Foreign Trade and Logistics Congress, Aydın, Türkiye.
  3. Becker, G. S. (1993). A treatise on the family: Enlarged edition. Harvard university press.
  4. Bouhajeb, M., Mefteh, H., & Ben Ammar, R. (2018). Higher education and economic growth: The importance of innovation. Atlantic Review of Economics (ARoEc), 1(2), 1-21.
  5. Bozkurt, C. (2015). R&D expenditures and economic growth relationship in Turkey. International Journal of Economics and Financial Issues, 5(1), 188-198.
  6. Çalişkan, A., & Eğmir, R. T. (2020). Kamu harcama türleri ile insani gelişme arasındaki ilişki: Avrupa ülkeleri örneği (2009-2018). SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 10(2), 217-226. https://doi.org/10.32331/sgd.840512
  7. Cetinguc, B., Calisir, F., Guven, M., & Guloglu, B. (2023). Are human development and innovativeness levels good predictors of the competitiveness of nations? A panel data approach. Sustainability, 15(24), 16788. https://doi.org/10.3390/su152416788
  8. Gulcemal, T. (2020). Effect of human development index on GDP for developing countries: A panel data analysis. Journal of Economics Finance and Accounting, 7(4), 338-345. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2020.1307
  9. Jalil, S. A., & Kamaruddin, M. N. (2018). Examining the relationship between human development index and socio-economic variables: A panel data analysis. Journal of International Business, Economics and Entrepreneurship, 3(2), 37-37.
  10. Iqbal, K. (2018). Human development and economic growth in Pakistan. SocioEconomic Challenges, 2(3), 66–74, 66-74. DOI: 10.21272/sec.3(2).66-75.2018
  11. Khadzhalova, K. M., Kazieva, Z. N., & Stofarandova, V. V. (2020). State and corporate management of quality of life in a region in the conditions of the digital economy. In State and Corporate Management of Region's Development in the Conditions of the Digital Economy (pp. 145–149). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-46394-6_25
  12. Kruss, G., Sithole, M., & Buchana, Y. (2021). Towards an indicator of R&D and human development. Development Southern Africa, 38(2), 248-263. https://doi.org/10.1080/0376835X.2020.1824767
  13. Lucas, R. E., Jr. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), https://doi.org/10.1016/0304-3932(88)90168-7
  14. Omar, D. A. (2020). Inter-relationship between economic development and human development-analytical study of selected Arab countries. Utopía y praxis latinoamericana: revista internacional de filosofía iberoamericana y teoría social, (1), 85-95.
  15. Özçatalbaş, O. (2017). Human development and research-development-extension relationships. In S. Maad (Ed.), Research and development evolving trends and practices: Towards human, institutional and economic sectors growth (pp. 8–25). IntechOpen. DOI: 10.5772/intechopen.69096
  16. Rahman, R. A., Raja, M. A., & Ryan, C. (2020). The impact of human development on economic growth: A panel data approach. SSRN. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3526909
  17. Ranis, G. (2004). Human development and economic growth (Center Discussion Paper No. 887). Economic Growth Center, Yale University. http://www.econ.yale.edu/growth_pdf/cdp887.pdf
  18. Ranis, G., Stewart, F., & Ramirez, A. (2000). Economic growth and human development. World development, 28(2), 197-219. https://doi.org/10.1016/S0305-750X(99)00131-X
  19. Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of political Economy, 98(5, Part 2),71-102. https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/261725
  20. Schumpeter, J. A. (1934). The theory of economic development: An inquiry into profits, capital, credit, interest, and the business cycle (R. Opie, Trans.). Harvard University Press. (Original work published 1911).
  21. Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The quarterly journal of economics, 70(1), 65-94. https://doi.org/10.2307/1884513
  22. Stokey, N. L. (1991). Human capital, product quality, and growth. The Quarterly Journal of Economics, 106(2), 587–616. https://doi.org/10.2307/2937948
  23. Torun, M., Saridoğan, E., & Serdar, K. (2009). Yenilik üretimi (inovasyon) ile bilgi ve iletişim teknolojileri (ICT) yatırımlarının insani gelişme endeksine etkisinin ekonometrik analizi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 139-150.
  24. UNDP (United Nations Development Programme) (2022). Human Development Report 2021-22: Uncertain Times. Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World, New York, p.18
  25. World Bank. (2022). World development indicators. DataBank.
  26. Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). Panel Zaman Serisleri Analizi. (2. Baskı). Beta Yayınları.
  27. Zor, A. (2020). İnsani gelişme endeksi ve Türkiye. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (7), 38-52. https://doi.org/10.21733/ibad.665335