KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İş'te Davranış Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

İnovatif İş Davranışının Örgütsel Çevikliğe Etkisinde İçsel Motivasyonun Aracı Rolü: Üniversiteler Örneği

Intrinsic Motivation as a Mediator Between Innovative Work Behavior and Organizational Agility: The Case of Universities

Esra Özdemir(YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3340-3581
Sezgin Lezgl(İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ)0009-0005-8747-208X
Ali Akdemir(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5188-3304
Sayfa
1–26
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, söz konusu üç kavramı bütünleşik biçimde ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmanın amacı, inovatif iş davranışının örgütsel çevikliğe etkisinde içsel motivasyonun aracı rolünü İstanbul’da Avrupa ve Anadolu yakasında yer alan iki devlet üniversitesi örnekleminde incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma modeli ve hipotezlerinin test edilmesi için IBM SPSS Statistics 27 ve IBM SPSS AMOS 24.0 istatistik programları kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, söz konusu üç kavramı bütünleşik biçimde ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:inovatif iş davranışı · içsel motivasyon · örgütsel çeviklik

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, inovatif iş davranışının örgütsel çevikliğe etkisinde içsel motivasyonun aracı rolünü İstanbul’da Avrupa ve Anadolu yakasında yer alan iki devlet üniversitesi örnekleminde incelemektir. Tasarım/Yöntem: Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Veriler, beşli Likert tipi çevrimiçi anket formu kullanılarak toplanmıştır. Cinsiyet ve medeni durum gibi iki kategorili demografik değişkenler için bağımsız örneklem t-testi; yaş, eğitim düzeyi ve hizmet süresi gibi ikiden fazla kategorili değişkenler için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma modeli ve hipotezlerinin test edilmesi için IBM SPSS Statistics 27 ve IBM SPSS AMOS 24.0 istatistik programları kullanılmıştır. Sonuçlar: İnovatif iş davranışının örgütsel çeviklik üzerindeki etkisi doğrudan gerçekleşmemekte, sadece içsel motivasyonu aracılığıyla dolaylı yoldan sağlanmaktadır. Uygulama Çıkarımları: Devlet üniversitelerinde örgütsel çevikliğin artırılabilmesi için inovatif iş davranışını destekleyen uygulamaların yanında içsel motivasyonunu güçlendiren uzun vadeli eğitim stratejilerine ihtiyaç vardır. Özgün Değer: İnovatif iş davranışı, içsel motivasyon ve örgütsel çeviklik konuları literatürde üçü birlikte bütünleşik şekilde ele alınmamıştır. Bu çalışma, söz konusu üç kavramı bütünleşik biçimde ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract

Objectives: The aim of this study is to examine the mediating role of intrinsic motivation in the effect of innovative work behavior on organizational agility, based on a sample of two state universities located on the European and Anatolian sides of Istanbul. Design/methodology/approach: This study adopted a quantitative research method. Data were collected using a five-point Likert-type online survey form. For demographic variables with two categories, such as gender and marital status, an independent samples t-test was applied; for variables with more than two categories, such as age, education level, and length of service, a one-way analysis of variance (ANOVA) was used. IBM SPSS Statistics 27 and IBM SPSS AMOS 24.0 statistical programs were used to test the research model and hypotheses of the research. Results: Male administrative staff participated in the survey more frequently than female staff. Significant differences were found across demographic variables: the research dimension of innovative work behavior differed significantly by age; the support and implementation dimensions differed significantly by education level; intrinsic motivation differed significantly by marital status; and the speed dimension of organizational agility differed significantly by education level. Innovative work behavior did not have a significant direct effect on organizational agility. However, innovative work behavior positively affected intrinsic motivation, and intrinsic motivation positively affected organizational agility. Overall, innovative work behavior influenced organizational agility only indirectly through intrinsic motivation. Practical implications: In order to increase organizational agility in state universities, long-term training strategies that strengthen intrinsic motivation are needed, along with practices that support innovative work behavior. Originality/value: Innovative work behavior, intrinsic motivation, and organizational agility have not been addressed together in an integrated manner in the literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özdemir, E., Lezgl, S., Akdemir, A. (2026). İnovatif İş Davranışının Örgütsel Çevikliğe Etkisinde İçsel Motivasyonun Aracı Rolü: Üniversiteler Örneği. İş'te Davranış Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 1–26. https://doi.org/10.25203/idd.1888927

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (129)

  1. Ajgaonkar, S., Nemam, N. G., & Wiemann, J. (2021). Drivers of workforce agility: A dynamic capability perspective. International Journal of Organizational Analysis.
  2. Akdemir, A. (2024). Liderlik ve vizyon yönetimi. Orion Yayınevi.
  3. Akgül, İ., & Yavuz, U. (2019). BT çalışanlarının yenilikçi davranışlarının demografik özellikler açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 54–72.
  4. Akkaya, B., & Tabak, A. (2018). Örgütsel çeviklik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İş ve İnsan Dergisi, 5(2), 185–206. https://doi.org/10.18394/iid.439184
  5. Alabood, A., & Manakkattil, S. (2023). Workplace agility, intrinsic motivation, and role congruence antecedents of innovative work behavior: Evidence from Saudi Arabian organizations. Problems and Perspectives in Management, 21(3),400-448.
  6. Al-Faouri, A. H., Al-Nsour, M. M., & Al-Kasasbeh, M. M. (2014). The impact of workforce agility on organizational memory. Knowledge Management Research & Practice, 12(4), 432–442. https://doi.org/10.1057/kmrp.2013.19
  7. Andrei, M. D. (2019). Innovation and competitiveness. The Annals of the University of Oradea, 28(7), 385–398. Arslan, I. K. (2023). Yaratıcı endüstrilerde motivasyon unsurlarının inovasyon becerisi ve inovasyon süreci üzerindeki etkisi. Turkish Studies - Economics, Finance, Politics, 18(3), 78-90.
  8. Aslan, M., & Doğan, S. (2020). Dışsal motivasyon, içsel motivasyon ve performans etkileşimine kuramsal bir bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 291–301. https://doi.org/10.21076/vizyoner.638479
  9. Aslan, T., & Mete, M. (2025). Sağlık işletmelerinde örgüt ikliminin motivasyon ile ilişkisi: Kamu hastanesi örneği. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 62, 82–98. https://doi.org/10.17740/eas.soc.2025.V62.05 Atakan, S. C. (2017). Yenilik stratejileri ile yenilik performansı arasındaki ilişki. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 1(2), 29–42.
  10. Azevedo, A., & Shane, M. J. (2019). new training program in developing cultural intelligence can also improve innovative work behavior and resilience: A longitudinal pilot study of graduate students and professional employees. The International Journal of Management Education, 17(3), 100303. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2019.05.004
  11. Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
  12. Bartlett, J.E., Kotrlik, J.W. and Higgins, C.C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19(1), 43–50.
  13. Basri, S., & Zorlu, K. (2020). Örgüt kültürü algısının örgütsel çeviklik üzerindeki etkisinin incelenmesi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20(39), 147–164. https://doi.org/10.30976/susead.705821
  14. Başak, S. (2010). Genelleşmiş güven ve toplumsal cinsiyet. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27(1), 53–71.
  15. Bayram, İ. (2025). Beden eğitimi ve sporda inovasyon. In F. Hazar (Ed.), Beden eğitimi ve spor araştırmaları 2025-I (pp. 1–7). Efe Akademi. https://doi.org/10.59617/efepub2025107
  16. Bektaş, O., & Erdemir, E. (2022). Dinamik yetenekler çerçevesinin stratejik yönetim literatüründeki gelişimi: Sistematik literatür taraması. International Journal of Social Inquiry, 15(2), 493–538. https://doi.org/10.37093/ijsi.1163120
  17. Becker, R. (2022). Gender and survey participation: An event history analysis of the gender effects of survey participation in a probability-based multi-wave panel study with a sequential mixed-mode design. Methods, Data, Analyses, 16(1), 3–32.
  18. Brislin, R. W., MacNab, B., Worthley, R., Kabigting Jr., F., & Zukis, B. (2005). Evolving perceptions of Japanese workplace motivation: An employee-manager comparison. International Journal of Cross Cultural Management, 5(1), 87–104.
  19. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods & Research, 21(2), 230–258.
  20. Büyükbeşe, T., & Doğan, Ö. (2022). Dijital liderliğin yenilikçi iş davranışı ve iş performansı üzerine etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 173–186. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1072185
  21. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. basım). Pegem Akademi.
  22. Bysted, R., & Hansen, J. (2013). Comparing public and private sector employees’ innovative behavior. Public Management Review, 17(5), 1–20. https://doi.org/10.1080/14719037.2013.841977
  23. Cansu, R. (2024). İnovasyon, motivasyon, örgütsel bağlılık (pp. 22–70). Almina Kitap.
  24. Chen, C. Y., Chen, C. H. V., & Li, C. I. (2013). The influence of leader’s spiritual values of servant leadership on employee motivational autonomy and eudaemonic well-being. Journal of Religion and Health, 52(2), 418–438.
  25. Chiang, J. (2025). A conceptual eighteen crucial factors development of self-determination theory in practice of online learning environment. Education and Information Technologies, 30(8), 10023–10038. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13227-4
  26. Çankaya, Z. C. (2009). Özerklik desteği, temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve öznel iyi olma: Öz-belirleme kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 23–31. https://hdl.handle.net/11454/13093
  27. Çepni, S. (2022). Bilimsel çalışmalarda bulgu, tartışma, sonuç ve öneriler nasıl yazılmalıdır? Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 5(2), 80–97.
  28. Çimen, İ., & Yücel, C. (2017). Yenilikçi davranış ölçeği (YDÖ): Türk kültürüne uyarlama çalışması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6(3), 365–381. https://doi.org/10.30703/cije.334136
  29. De Jong, J. P., & Den Hartog, D. N. (2007). How leaders influence employees' innovative behaviour. European Journal of Innovation Management, 10(1), 41–64. https://doi.org/10.1108/14601060710720546
  30. DeSimone, L. D., & Popoff, F. (2000). Eco-efficiency: The business link to sustainable development. MIT Press.
  31. Dündar, S., Özutku, H., & Taşpınar, F. (2007). İçsel ve dışsal motivasyon araçlarının iş görenlerin motivasyonu üzerindeki etkisi: Ampirik bir inceleme. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (2), 105–119.
  32. Efe, G. Y., & Yavuz, S. S. (2024). İnsan kaynakları yönetimi ve motivasyon. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences (JOSHAS), 7(43), 1384–1405. https://doi.org/10.31589/joshas.690
  33. Erçiş, M. B. (2022). Hizmet işletmeleri açısından inovasyonun önemi, halkla ilişkiler ve pazarlama uygulamaları üzerinde etkileri. International Journal of Communication and Media Research, 2(1), 53–65.
  34. Eröz, S. S., & Şıttak, S. (2019). Konaklama işletmelerinde algılanan örgütsel destek ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişki. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13, 1–26. https://doi.org/10.26466/opus.578547
  35. Ertekin, İ. (2017). Klasik örgüt kuramları. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 2(2), 64–73.
  36. Faraz, N. A., Yanxia, C., Ahmed, F., Estifo, Z. G., & Raza, A. (2018). The influence of transactional leadership on innovative work behavior: A mediation model. European Journal of Business and Social Sciences, 7(1), 51–62.
  37. Goldman, S. L., Nagel, R. N., & Preiss, K. (1995). Agile competitors and virtual organizations: Strategies for enriching the customer. Van Nostrand Reinhold.
  38. Göv, S. A. (2021). Örgütsel çeviklik ve subjektif performansa etkisi: Gaziantep teknopark işletmelerinde bir vaka çalışması. European Journal of Managerial Research (EUJMR), 5(8), 155–172.
  39. Gözcü, Ö. F. (2020). Örgütsel çeviklik ile örgütsel sinizm arasındaki ilişki: Üniversite personeli üzerine bir analiz [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi].
  40. Gül, F. Ö., & Çetin, M. (2022). Development of organizational agility scale in higher education: A validity and reliability study. Yükseköğretim Dergisi, 12(3), 384–396.
  41. Gümüş, M. R. (2025). Turizm sektörü çalışanlarında kültürel zekâ ve duygusal emeğin kariyer bağlılığına etkisi [Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi].
  42. Güzel, M. C., & Sivrikaya, A. H. (2025). Öğretmen adaylarının gelecek kaygısı ile akademik içsel motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 139–153. https://doi.org/10.61962/bsd.1640188
  43. Gyemang, M., & Emeagwali, O. (2020). The roles of dynamic capabilities, innovation, organizational agility and knowledge management on competitive performance in telecommunication industry. Management Science Letters, 10(7), 1533–1542.
  44. Hagadorn, J. I., & Shaffer, M. L. (2019). Hierarchical data structures and multilevel modeling. The Journal of pediatrics, 212, 250-251
  45. Hair, J. F., Babin, B. J., Ringle, C. M., Sarstedt, M., & Becker, J. M. (2025). Covariance-based structural equation modeling (CB-SEM). Journal of Marketing Analytics, 13, 709–724. https://doi.org/10.1057/s41270-025-00414-6
  46. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE Publications. https://doi.org/10.1007/978-3-030-80519-7
  47. Harsch, K., & Festing, M. (2020). Dynamic talent management capabilities and organizational agility—A qualitative exploration. Human Resource Management, 59(1), 43–61.
  48. Hasırcı, I., & Örücü, E. (2025). Örgütsel destek algısının çalışan yaratıcılığı üzerindeki etkisinde bilgi ataleti ve örgütsel değişime yönelik tutumun rolü: Bir araştırma. Fiscaoeconomia, 9(4), 2252–2276.
  49. Heikinheimo, M., Hautamäki, P., Julkunen, S., & Koponen, J. (2025). Dynamic capabilities and multi-sided platforms: Fostering organizational agility, flexibility, and resilience in B2B service ecosystems. Industrial Marketing Management, 125, 179–194. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2025.01.006
  50. Hidayat, R., & Patras, Y. E. (2022). The effect of principals’ leadership and learning organization on teachers’ innovative work behavior during the COVID-19 pandemic. TADRIS: Jurnal Keguruan dan Ilmu Tarbiyah, 7(1), 161–175. https://doi.org/10.24042/tadris.v7i1.11355
  51. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55.
  52. Islamuddin, W., Boyas, J. R., & Qurratu’aini, N. I. (2025). The role of dynamic capability and organizational agility in improving MSMEs' performance. Jurnal Ilmiah Manajemen, Ekonomi, & Akuntansi (MEA), 9(2), 472–499. https://doi.org/10.55606/ijemr.v4i2.471
  53. Işık, C., & Meriç, S. (2015). Otel yöneticilerinin bireysel yenilikçi kapsamında değerlendirilmesi: Van ili örneği. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 4(1), 1–16.
  54. Işık, Z., Işık, F. M., & Yıldız, T. E. (2025). Sınırları aşan deneyimler: Turizmde inovasyonun bilimsel ve teknik yansımaları. Journal of Silk Road Tourism Research, 5(1), 42–54. https://doi.org/10.5281/zenodo.15766681
  55. İmamoğlu, S. Z., Türkcan, H., & Aydoğdu, E. (2024). Dijitalleşme yeteneği, örgütsel çeviklik ve inovasyon performansı arasındaki ilişki. Journal of International Management Research and Applications, 3(2), 1–13.
  56. Jung, J., & Gulden, T. R. (2025). From inclusion to innovation: Using an agent-based simulation to unravel the micro-mechanisms of the macro-level tolerance-innovation link. International Journal of Organization Theory & Behavior. https://doi.org/10.1108/IJOTB-09-2023-0189
  57. Kalağan, G., & Saydam, S. (2022). Kamu personel yönetim sisteminde sözleşmeli personelin görevde yükselme sorunları üzerine bir inceleme: Yüksek öğrenim kredi ve yurtlar kurumu örneği. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 1–15. https://doi.org/10.55580/oguzhan.815040
  58. Kara, N. Ş., & Kara, M. (2024). Sporda motivasyon kuram ve uygulamalarına bibliyometrik ile güncel bakış. Journal of Sports for All and Recreation, 6(2), 21–63. https://doi.org/10.22282/tojras.1654828
  59. Karl, T. (2025). Motivation & Agilität in Teams: Eine empirische Untersuchung von Motivationspotentialen agiler Arbeit. Springer.
  60. Karoğlu, Z. Y., & Mumcu, A. (2025). İçsel ve dışsal motivasyonun prososyal davranışlar üzerinde etkisi: Psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 497–528. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1632393
  61. Kaya, A. (2014). Meslek yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin eğitim öğretim ve geleceğe yönelik düşünceleri. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 33(2), 349–356. https://doi.org/10.7822/omuefd.33.2.1
  62. Keser, A. (2019). Çalışma yaşamında motivasyon. Umuttepe Yayınları.
  63. Kocaman, A., Yılmaz, A., Kocaman, A., & Akın, M. (2025). Öğretmenlerin içsel motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ulusal ve Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Dergisi, 5(8), 1–17. https://doi.org/10.5281/zenodo.14841026
  64. Koç, O. (2016). Örgüt araştırmalarında kaynak bağımlılığı perspektifi: Kuramsal bir değerlendirme. Yönetim Dergisi (İşletme İktisadi Enstitüsü Dergisi), (80).
  65. Köse, S. (2024). Akademik liyakat: VOSviewer ile bibliyometrik bir haritalama analizi ve içerik analizi (WOS örneği). Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri, 10(22), 156–176. https://doi.org/10.52096/jsrbs.10.22.10
  66. Kubaş, A., & Güt, A. (2022). Başarılı girişimler ve inovasyon. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 278–283. Laçin, E., & Doğan, B. G. (2024). Parenting behaviors and parental self-efficacy: A comparative study of parents of children with intellectual disabilities and typically developing children. Journal of Intellectual Disabilities, 28(4), 885–897. https://doi.org/10.1177/17446295231215414
  67. Lee, O. K., Sambamurthy, V., Lim, K. H., & Wei, K. K. (2015). How does IT ambidexterity impact organizational agility? Information Systems Research, 26(2), 398–417. https://doi.org/10.1287/isre.2015.0577
  68. Lou, C. C., Lee, T. P., Gong, S. C., & Lin, S. L. (2010). Effects of technical innovation on market value of the US semiconductor industry. Technological Forecasting and Social Change, 77(8), 1322–1338.
  69. Mahaney, R. C., & Lederer, A. L. (2006). The effect of intrinsic and extrinsic rewards for developers on information systems project success. Project Management Journal, 37(4), 42–54.
  70. Mahmoud, M. M. H., Ali, A. A., Alrifae, A. A., Eitah, R. A., & Al Zubi, M. M. (2025). The impact of digital HRM system and digital transformation on HR efficiency with organizational agility as a moderator. Discover Sustainability, 6(1), Article 1038. https://doi.org/10.1007/s43621-025-01713-9
  71. Marjerison, R. K., Andrews, M., & Kuan, G. (2022). Creating sustainable organizations through knowledge sharing and organizational agility: Empirical evidence from China. Sustainability, 14(8), 4531. https://doi.org/10.3390/su14084531
  72. Mattelart, A. (2003). Histoire de la société de l'information. La Découverte.
  73. Mercader-Rubio, I., Ángel, N. G., Silva, S., Furtado, G., & Brito-Costa, S. (2023). Intrinsic motivation: Knowledge, achievement, and experimentation in sports science students—Relations with emotional intelligence. Behavioral Sciences, 13(7), 589. https://doi.org/10.3390/bs13070589
  74. Mert, İ. S., & Bayramoğlu, G. (2024). Cesaret ve iş yaşamı: Türkçe araştırmaların perspektifleri ışığında iş yaşamında sürdürülebilirliğe ilişkin bazı önermeler. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(2), 139–165. https://doi.org/10.29131/uiibd.1602264
  75. Mottaz, C. J. (1985). The relative importance of intrinsic and extrinsic rewards as determinants of work satisfaction. The Sociological Quarterly, 26(3), 365–385.
  76. Mrugalska, B., & Ahmed, J. (2021). Organizational agility in Industry 4.0: A systematic literature review. Sustainability, 13(15), 1–26. https://doi.org/10.3390/su13158272
  77. Muduli, A. (2016). Exploring the facilitators and mediators of workforce agility: An empirical study. Management Research Review, 39(12), 1567–1586. https://doi.org/10.1108/MRR-10-2015-0236
  78. Mutlu, K. D., & Türeli, N. Ş. (2025). Personelgüçlendirmenin vizyoner liderlik ve örgütsel çeviklik arasındaki ilişkide aracılık rolü: Üniversite çalışanları üzerine bir araştırma. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(49), 759–778. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1530568
  79. Nafei, W. A. (2016). The role of organizational agility in enhancing organizational excellence: A study on telecommunications sector in Egypt. International Journal of Business and Management, 11(4), 121–135. https://doi.org/10.5539/ijbm.v11n4p121
  80. Nájera-Navarro, J. G., Soto-Acosta, P., & Wensley, A. K. (2016). Structured knowledge processes and firm performance: The role of organizational agility. Journal of Business Research, 69(5), 1544–1549. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.10.014
  81. Nasir, N., Halimatussakdiah, H., Suryani, I., Zuhra, S. E., Armia, S., & Mahdani, M. (2019). How intrinsic motivation and innovative work behavior affect job performance. In Proceedings of the 1st Aceh Global Conference (AGC 2018) (pp. 606–612). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/agc-18.2019.91
  82. Nunes, C., & Darin, T. (2024). Brazilian Portuguese version of intrinsic motivation inventory (IMI-Teq Br): Towards a digital well-being culture in Brazil. Journal of the Brazilian Computer Society, 30(1), 394–410. https://doi.org/10.5753/jbcs.2024.4305
  83. Odugbesan, J. A., Aghazadeh, S., Al Qaralleh, R. E., & Sogeke, O. S. (2023). Green talent management and employees’ innovative work behavior: The roles of artificial intelligence and transformational leadership. Journal of Knowledge Management, 27(3), 696–716. https://doi.org/10.1108/JKM-08-2021-0601
  84. Omidvar, A., Zahed, A., Moeinikia, M., & Khaleghkhah, A. (2021). Relationship between organizational agility, innovative work behaviors, and job satisfaction among the second-grade high school teachers. Journal of School Psychology, 9(4), 86–95. https://doi.org/10.32598/JSPI.9.4.7
  85. Overby, E., Bharadwaj, A., & Sambamurthy, V. (2006). Enterprise agility and the enabling role of information technology. European Journal of Information Systems, 15, 120–131. https://doi.org/10.1057/palgrave.ejis.3000600
  86. Özay, M. A., & Kaymaz, K. (2023). Yenilikçi iş davranışı ve öncüleri üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 275–293. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1053063
  87. Özdemir, B., & Taşcı, D. (2020). Kaynak temelli görüş ekseninde örgütsel kaynakların rekabet stratejileri üzerindeki etkisi: Türkiye’nin ilk 1000 büyük sanayi kuruluşu’nda bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(3), 1019–1042. https://doi.org/10.17153/oguiibf.537681
  88. Pearce, J. A., & Robinson, R. B. (2010). Strategic management. McGraw-Hill/Irwin.
  89. Pelenk, S. E. (2020). İnovatif (yenilikçi) insan kaynakları uygulamalarının yenilik kültürüne etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(Özel Ek), 237–261.
  90. Pfeffer, J., & Salancik, G. R. (1978). The external control of organizations: A resource dependence perspective. Harper & Row.
  91. Ployhart, R. E., & Moliterno, T. P. (2011). Emergence of the human capital resource: A multilevel model. Academy of Management Review, 36(1), 127–150. https://doi.org/10.5465/AMR.2011.55662569
  92. Rastogi, S., & Pandita, D. (2025). Rethinking learning agility in the age of AI: A self-determination framework for the digital workforce. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 1–4.
  93. Rigby, K., Elk, D., Sutherland, S., & Berez, S. (2020). Doing agile right: Transformation without chaos. Harvard Business Press.
  94. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000a). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
  95. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000b). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
  96. Sackmann, S. (2017). Der Einfluss von Unternehmenskultur auf das Innenleben von Organisationen. In S. Sackmann (Ed.), Unternehmenskultur: Erkennen–Entwickeln–Verändern: Erfolgreich durch kulturbewusstes Management (pp. 97–138). Springer Fachmedien Wiesbaden. https://doi.org/10.1007/978-3-658-18634-0_4
  97. Sağbaş, M., & Aygün, S. (2021). Kaynak bağımlılığı kuramı ve stratejik yönetimdeki yeri. In E. Yılmaz & M. Kaya (Eds.), Sosyal bilimlerde akademik çalışmalar (pp. 475–500). Akademisyen Kitabevi.
  98. Sanasi, S., Manotti, J., & Ghezzi, A. (2021). Achieving agility in high-reputation firms: Agile experimentation revisited. IEEE Transactions on Engineering Management, 69(6), 3529–3545. https://doi.org/10.1109/TEM.2021.3128865
  99. Seçgin, M. G., & Calp, Ş. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının algıladığı yeterlik: Drama yönteminin kullanıldığı bir öz-belirleme uygulaması. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 311–332. https://doi.org/10.33692/avrasyad.663091
  100. Sekman, M., & Utku, B. D. (Eds.). (2021). Güncel kavramlarla örgütsel davranış. Beta Yayınları.
  101. Serbest, S. (2024). İnovasyon ve hastane bilgi sistemleri. Eurasian Journal of Health Technology Assessment (EHTA), 8(1), 38–58. https://doi.org/10.52148/ehta.1423859
  102. Shao, Z., Feng, Y., & Wang, T. (2017). Charismatic leadership and tacit knowledge sharing in the context of enterprise systems learning: The mediating effect of psychological safety climate and intrinsic motivation. Behaviour & Information Technology, 36(2), 194–208. https://doi.org/10.1080/0144929X.2016.1221461
  103. Sharifi, H., & Zhang, Z. (1999). A methodology for achieving agility in manufacturing organisations: An introduction. International Journal of Production Economics, 62(1–2), 7–22. https://doi.org/10.1016/S0925-5273(98)00217-5
  104. Sharifi, H., & Zhang, Z. (2001). Agile manufacturing in practice: Application of a methodology. International Journal of Operations & Production Management, 21(5–6), 772–794.
  105. Sousa, R. M., Gonçalves, N. G. S., Pereira, V. H., & Norcini, J. (2024). Motivating medical students: Adaptation of the academic motivation scale within the framework of the self-determination theory. Acta Médica Portuguesa, 37(11), 757–766. https://doi.org/10.20344/amp.21926
  106. Stremersch, S., Cabooter, E., Guitart, I. A., & Camacho, N. (2025). Customer insights for innovation: A framework and research agenda. Journal of the Academy of Marketing Science, 53, 29–51. https://doi.org/10.1007/s11747-024-01051-8
  107. Şahin, K., & Kaplan, T. (2017). Kaynak tabanlı görüşten dinamik yeteneklere tarihsel bir inceleme. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(2), 105–131.
  108. Şekkeli, Z. H. (2022). Dijital dönüşüm yönetimi. İçinde Sosyal, beşeri ve idari bilimler XV (ss. 169–189). Eğitim Yayınevi.
  109. Taşgit, Y. E., & Torun, B. (2016). Yöneticilerin inovasyon algısı, inovasyon sürecini yönetme tarzı ve işletmelerin inovasyon performansı arasındaki ilişkiler: KOBİ’ler üzerinde bir araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 121–156.
  110. Tatlı, H. S. (2022). Dinamik yeteneklerin inşasında örgüt içi güç ilişkilerinin rolü (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi.
  111. Teece, D. J., Peteraf, M., & Leih, S. (2016). Dynamic capabilities and organizational agility. California Management Review, 58(4), 13–35. https://doi.org/10.1525/cmr.2016.58.4.13
  112. Teutsch, D., Frick, E., & Kubitza, J. (2025). What motivates critical care nurses to stay in their job? Structural aspects for empowering intrinsic motivation in permissive professional contexts: A scoping review. Intensive and Critical Care Nursing, 88, 103929. https://doi.org/10.1016/j.iccn.2024.103929
  113. Toraman, A. S., Geniş, Y. E., Doğanalp, F., Toraman, Ö., & Duman, G. B. (2024). Eğitim örgütlerinde örgütsel çeviklik: Öğretmenler algılarına göre bir araştırma. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences (BNEJSS), 10(2), 31–52.
  114. Töre, E. (2019). Öğretmenlerin yenilikçi iş davranış düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 14(4), 1761–1773. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22873
  115. Ulusal, E., & Yüreğir, O. (2020). Yenilikçi iş davranışını belirleyen faktörlerin ağırlıklandırılması. Endüstri Mühendisliği, 31, 17–31.
  116. Usanmaz, A., & Yıldırım, O. (2025). Turizm sektöründe çalışan yüksek öğretimli gençlerin çalışma deneyimleri: Antalya Belek örneği. Çalışma ve Toplum, 1(84), 117–153. https://doi.org/10.54752/ct.1624064
  117. Uzkurt, C. (2017). Yenilik (inovasyon) yönetimi ve yenilikçi örgüt kültürü (kültürel, yönetimsel ve makro yaklaşım). Beta Basım Yayın.
  118. Vaszkun, B., & Sziráki, É. (2023). Unlocking the key dimensions of organizational agility: A systematic literature review on leadership, structural and cultural antecedents. Society and Economy, 45(4), 393–410. https://doi.org/10.1556/204.2023.00023
  119. Vidmar, M., Rosiello, A., Vermeulen, N., Williams, R., & Dines, J. (2020). New space and agile innovation: Understanding transition to open innovation by examining innovation networks and moments. Acta Astronautica, 167, 122–134. https://doi.org/10.1016/j.actaastro.2019.09.029
  120. Walter, A. T. (2021). Organizational agility: Ill-defined and somewhat confusing? A systematic literature review and conceptualization. Management Review Quarterly, 71(2), 343–391. https://doi.org/10.1007/s11301-020-00186-6
  121. Wernerfelt, B. (1984). A resource-based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180.
  122. Worley, C. G., Williams, T. D., & Lawler, E. E., III. (2014). The agility factor: Building adaptable organizations for superior performance. John Wiley & Sons.
  123. Yavuz, F. N. (2025). Personel güçlendirmenin yenilikçi iş davranışı ve örgütsel çeviklik üzerindeki etkisi: Özel ve kamu katılım bankaları karşılaştırması (Yüksek lisans tezi). Istanbul Sabahattin Zaim University.
  124. Yıldırım, Y. (2022). Örgütsel çeviklik. İçinde B. Üzüm (Ed.), Güncel kavramlarla örgütsel davranış (ss. 67–76). Eğitim Yayınevi.
  125. Yıldız, D. (2024). İnovasyon için hemşireler eşsiz bir konumdalar: Geleneksel derleme. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 16(4), 1298–1307. https://doi.org/10.5336/nurses.2023-98782
  126. Yılmaz, T., & Sevüktekin, M. (2024). Yeni ürün inovasyonunda satış öngörüsü: Bass difüzyon modeli ve uygulaması. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 14(2), 25–52.
  127. Yolcu, F. S., & Ozan, M. S. (2024). Stratejik yönetim perspektifinden dijital hükümet: Uygulama süreçlerine ilişkin nitel bir inceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(5), 2294–2318. https://doi.org/10.15869/itobiad.1577095
  128. Yurdasever, E. (2024). İşyeri merak ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve işe bağlılık ile yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinin sınanması. Erciyes Akademi, 38(1), 41–71. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1379077
  129. Zia, A., Memon, M. A., Mirza, M. Z., Iqbal, Y. M. J., & Tariq, A. (2025). Digital job resources, digital engagement, digital leadership, and innovative work behaviour: A serial mediation model. European Journal of Innovation Management, 28(8), 3192–3216. https://doi.org/10.1108/EJIM-04-2023-0311