Dergiler / İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 25 Sayı: 55

Sürdürülebilirlik İçin Yeni Bir İnovasyon Kaynağı: Biyomimikri

A New Source of Innovation for Sustainability: Biomimicry

Duygu Yücel(Trakya Üniversitesi)0000-0002-2665-6732
Nilhun Doğan(DEMİROĞLU BİLİM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3441-141X
Sayfa
439–465
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, ͏bi͏yomim͏ik͏riye dayalı inovasyonların ekonomik büyümeyi desteklemekle kalmayıp aynı zamanda inovasyon kapasitesini geliştirdiğini, yeni sektörlerin ve iş alanlarının ortaya ͏çıkmasına fırsat tanıdığını, niteliksel dönüşüm yoluyla yeşil ekonomi hedeflerinin gerçekleşmesine katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Biyomimikri, doğanın zengin bilgi kaynaklarından ilham ͏alarak,͏ insanoğlunun problemlerine sürdürülebilir çözümler üreten inovatif yaklaşımlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öncelikle, bu yöntemlerin üretim aşamalarını nasıl daha verimli͏ hale getirdiği, ardından çevre masraflarını ͏nasıl azalttığı, yeşil inovasyon döngülerini nasıl canlandırdığı ve sonunda uluslararası rekabet gücünü nasıl artırdığı incelenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, ͏bi͏yomim͏ik͏riye dayalı inovasyonların ekonomik büyümeyi desteklemekle kalmayıp aynı zamanda inovasyon kapasitesini geliştirdiğini, yeni sektörlerin ve iş alanlarının ortaya ͏çıkmasına fırsat tanıdığını, niteliksel dönüşüm yoluyla yeşil ekonomi hedeflerinin gerçekleşmesine katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Biyomimikri · sürdürülebilirlik · inovasyon

Özet

Biyomimikri, doğanın zengin bilgi kaynaklarından ilham ͏alarak,͏ insanoğlunun problemlerine sürdürülebilir çözümler üreten inovatif yaklaşımlardır. Bugün doğadaki canlıların bilgilerini inceleyerek geliştirilen inovatif tasarımlar, birçok disiplinde (biyoloji, matematik, fizik, kimya, ekonomi, eğitim, mühendislik, ͏teknoloji, şehircilik vb.) kullanılabilmektedir. Bu tür inovatif çözümler hem sürdürülebilir çevreyi hem sürdürülebilir teknolojiyi hem de sürdürülebilir ekonomik büyümeyi/kalkınmayı desteklemektedir. ͏Kavramsal çerçevede geliştirilen bu çalışmada, biyomimetik tasarımlar ile ortaya konulan çözümlerin, imalat süreçlerine sunduğu birçok yarar üzerinde durulmaktadır. Öncelikle, bu yöntemlerin üretim aşamalarını nasıl daha verimli͏ hale getirdiği, ardından çevre masraflarını ͏nasıl azalttığı, yeşil inovasyon döngülerini nasıl canlandırdığı ve sonunda uluslararası rekabet gücünü nasıl artırdığı incelenmektedir. Elde edilen bulgular, ͏bi͏yomim͏ik͏riye dayalı inovasyonların ekonomik büyümeyi desteklemekle kalmayıp aynı zamanda inovasyon kapasitesini geliştirdiğini, yeni sektörlerin ve iş alanlarının ortaya ͏çıkmasına fırsat tanıdığını, niteliksel dönüşüm yoluyla yeşil ekonomi hedeflerinin gerçekleşmesine katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu͏ ͏çerçevede͏ çalışma, biyomimikrinin sürdürülebilir ekonomik büyüme/kalkınma politikalarında bütünleşik bir inovasyon aracı olarak, sistematik bir şekilde uygulanması gerektiğini önermektedir.

Abstract

Biomimicry, inspired by the rich sources of knowledge in nature, is an innovative approach that produces sustainable solutions to human problems. Today, innovative designs developed by examining the knowledge of living organisms in nature can be applied in many disciplines (biology, mathematics, physics, chemistry, economics, education, engineering, technology, and urban planning, etc.). Such innovative solutions support not only a sustainable environment but also sustainable technology and sustainable economic growth/development. In this study, developed within the conceptual framework, the focus is on the various benefits that biomimetic designs provide to manufacturing processes. First, the methods are examined for how they make production stages more efficient, then for how they reduce environmental costs, revitalize green innovation cycles, and ultimately increase international competitiveness. The findings reveal that biomimicry-based innovations not only support economic growth but also enhance innovation capacity, create opportunities for new sectors and jobs, and contribute to achieving green economy goals through qualitative transformation. In this context, the study suggests that biomimicry should be systematically applied as an integrated innovation tool in sustainable economic growth/development policies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yücel, D., Doğan, N. (2026). Sürdürülebilirlik İçin Yeni Bir İnovasyon Kaynağı: Biyomimikri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 55, 439–465. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1893112

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Akinsemolu, A. (2023). Biomimicry as a Primer in Policy Entrepreneurship for Environmental Sustainability in Developing Oil Producing Countries: A Case Study of Nigeria and Qatar. SustainE, 1(1), 1-28.
  2. Avcı, F. (2019). Doğa ve inovasyon: Okullarda biyomimikri. Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(2), 214-233. https://doi.org/10.35346/aod.604872
  3. Aytekin, D. (2023, 8 Ocak). Biyomimikri nedir? En çarpıcı örnekleri nelerdir?. Yeşilist. https://www.yesilist.com/biyomimikri-nedir-en-carpici-ornekleri-nelerdir/
  4. Bae, H. & Lee, E. (2019). Biological and ecological classification of biomimicry from a biology push standpoint. Ecosphere, 10(11), 1-7. https://doi.org/10.1002/ecs2.2959
  5. Benyus, J. M. (1997). Biomimicry: Innovation inspired by nature. Harper Perennial.
  6. Berman, M. (1981). The reenchantment of the world. Cornell University Press.
  7. Chertow, M. R. (2000). Industrial symbiosis: literature and taxonomy. Annual review of energy and the environment, 25(1), 313-337. https://doi.org/10.1146/annurev.energy.25.1.313
  8. Costantini, V., & Mazzanti, M. (2012). On the green and innovative side of trade competitiveness? The impact of environmental policies and innovation on EU exports. Research policy, 41(1), 132-153. https://doi.org/10.1016/j.respol.2011.08.004
  9. Çelikel, S. B. & Uçar, S. (2020). Biyomimikri: Doğayla uyumlu yeni bir tasarım modeli. Humanities Sciences (NWSAHS), 15(2), 51-60. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2020.15.2.4C0235
  10. Değerli, N. G. (2020). Tekstilde inovatif tasarım yaklaşımı: Biyomimikri. İDİL, 68, 675-685. https://doi.org/0.7816/idil-09-68-07
  11. EkoYapı (2018, 22 Haziran). Yeni bir inovasyon disiplini: Biyomimikri. https://www.ekoyapidergisi.org/yeni-bir-inovasyon-disiplini-biyomimikri
  12. Ersanlı, E. T. & Ersanlı, C. C. (2023). Biomimicry: Journey to the future with the power of nature. International Scientific and Vocational Journal, 7(2), 149-160. https://doi.org/10.47897/bilmes.1388402
  13. Fıstıkçı, K. N. & Gündüz, E. (2021). Biyomimikri ve mekânsal tasarımdaki yeri, Inonu University Journal of Art and Design, 11(24), 17-32. http://dx.doi.org/10.16950/iujad.971695
  14. Giordano, G., Murali Babu, S. P., & Mazzolai, B. (2023). Soft robotics towards sustainable development goals and climate actions. Frontiers in Robotics and AI, 10, 1116005, 1-10. https://doi.org/10.3389/frobt.2023.1116005
  15. International Organization for Standardization. (2015). Biomimetics-Terminology, concepts and methodology (ISO Standard No. 18458:2015). https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:18458:ed-1:v1:en
  16. Jiang, M., Deng, W., & Lin, H. (2024). Sustainability through biomimicry: A comprehensive review of bionic design applications. Biomimetics, 9(9), Article 507, 2-18. https://doi.org/10.3390/biomimetics9090507
  17. Keskin, S. N., & Yavuz, A. Ö. (2019, August). Biyomimikri yöntemiyle tasarlanmış bir yaşam alanı: Salyangoz barınağı. In SETSCI Conference Proceedings (Vol. 7, pp. 88-93). SETSCI. https://www.set-science.com/index.php/manage/uploads/ISAS2019-FDAS_0040/SETSCI_ISAS2019-FDAS_0040_008.pdf
  18. Lebdioui, A. (2022a). Learning from nature to reconcile economic upgrading with biodiversity conservation? Biomimicry as an innovation policy. London School of Economics Report. https://eprints.lse.ac.uk/115527/1/GRI_learning_from_nature_paper_375.pdf
  19. Lebdioui, A. (2022b). Nature-inspired innovation policy: Biomimicry as a pathway to leverage biodiversity for economic development. Ecological Economics, 202, 107585.
  20. Lenau, T. A., Orrù, A. M., & Linkola, L. (2018). Biomimicry in the Nordic countries (Nordic Working Papers No. NA2018:906). Nordic Council of Ministers. https://doi.org/10.6027/NA2018-906
  21. Lurie-Luke, E. (2014). Product and technology innovation: What can biomimicry inspire?. Biotechnology advances, 32(8), 1494-1505. http://dx.doi.org/10.1016/j.biotechadv.2014.10.002
  22. Merchant, C. (2006). The scientific revolution and the death of nature. Isis, 97(3), 513-533. https://doi.org/10.1086/508090
  23. Mercure, J. F., Pollitt, H., Bassi, A. M., Viñuales, J. E., & Edwards, N. R. (2016). Modelling complex systems of heterogeneous agents to better design sustainability transitions policy. Global environmental change, 37, 102-115. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2016.02.003
  24. Nessim, M. A. (2015). Biomimetic architecture as a new aproach for energy efficient buildings through smart building materials. Journal of Green Building, 10(4), 73-86. https://doi.org/10.3992/jgb.10.4.73
  25. Oguntona, O. A., & Aigbavboa, C. O. (2023). Nature inspiration, imitation, and emulation: Biomimicry thinking path to sustainability in the construction industry. Frontiers in Built Environment, 9, Article 1085979. https://doi.org/10.3389/fbuil.2023.1085979
  26. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Green growth indicators 2020. OECD Publishing. https://www.oecd.org/environment/green-growth-indicators-2020.pdf
  27. Ouyang, X., Li, Q., & Du, K. (2020). How does environmental regulation promote technological innovations in the industrial sector? Evidence from Chinese provincial panel data. Energy Policy, 139, Article 111310. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2020.111310
  28. Öztoprak, Z. (2020). Yaşamın ilkeleri ile kenti yeniden düşünmek: Biyomimikri temelli bir yaklaşım. Kent Araştırmaları Dergisi, Kentleşme ve Ekonomi Özel Sayısı (11), 1180-1204. https://doi.org/10.31198/idealkent.654203
  29. Pathak, S. (2019). Biomimicry: (Innovation Inspired by Nature). International Journal of New Technology and Research, 5(6), 34-38.
  30. Pawlyn, M. (2019). Biomimicry in architecture. Riba Publishing.
  31. Popp, D. (2010). Innovation and climate policy. Annual Review of Resource Economics, 2(1), 275-298. https://doi.org/10.1146/annurev.resource.012809.103929
  32. Radwan, G. A. N. & Osama, N. (2016). Biomimicry, an approach, for energy efficient building skin design. Procedia Environmental Sciences, 34, 178-189. https://doi.org/10.1016/j.proenv.2016.04.017
  33. Raman, R., Sreenivasan, A., Suresh, M., & Nedungadi, P. (2024). Mapping biomimicry research to sustainable development goals. Scientific Reports, 14(1), Article 18613. https://doi.org/10.1038/s41598-024-69230-9
  34. Sharma, S., & Sarkar, P. (2019). Biomimicry: Exploring research, challenges, gaps, and tools. In A. Chakrabarti (Ed.), Research into design for a connected world (Smart Innovation, Systems and Technologies, Vol. 134, pp. 87-97). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-13-5974-3_8
  35. Solano, T., Bernal, A., Mora, D., & Chen Austin, M. (2023). How bio-inspired solutions have influenced the built environment design in hot and humid climates. Frontiers in Built Environment, 9, Article 1267757. https://doi.org/10.3389/fbuil.2023.1267757
  36. Söderholm, P., & Klaassen, G. (2007). Wind power in Europe: a simultaneous innovation-diffusion model. Environmental and resource economics, 36(2), 163-190. https://doi.org/10.1007/s10640-006-9025-z
  37. Söğüt, M. A. & Sever, İ. A. (2019). Tasarımda doğa etkisi biyomimikri. Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi, 3, 17-30. http://dx.doi.org/10.29228/usved.23480
  38. Tamayo, U., & Vargas, G. (2019). Biomimetic economy: Human ecological-economic systems emulating natural ecological systems. Social Responsibility Journal, 15(6), 772-785. https://doi.org/10.1108/SRJ-09-2018-0241
  39. Van der Ryn, S., & Cowan, S. (2013). Ecological design. Island Press.
  40. Verbrugghe, N., Rubinacci, E., & Khan, A. Z. (2023). Biomimicry in architecture: A review of definitions, case studies, and design methods. Biomimetics, 8(1), Article 107. https://doi.org/10.3390/biomimetics8010107
  41. World Bank Group. (2021). Climate change action plan 2021-2025: Supporting green, resilient, and inclusive development. World Bank Group. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/19f8b285-7c5b-5312-8acd-d9628bac9e8e/content
  42. Yuan, Y., Yu, X., Yang, X., Xiao, Y., Xiang, B., & Wang, Y. (2017). Bionic building energy efficiency and bionic green architecture: A review. Renewable and sustainable energy reviews, 74, 771-787. https://doi.org/10.1016/j.rser.2017.03.004
  43. Yurtkuran, Z. (2021, 23 Eylül). Termit, yalıçapkını ve diğerleri… biyomimikri. EKOIQ. https://www.ekoiq.com/termit-yalicapkini-ve-digerleri-biyomimikri/