KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 20

GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ

THE MEDIATING EFFECT OF ENTREPRENEURIAL INTENTION IN THE RELATIONSHIP BETWEEN ENTREPRENEURIAL SELF-EFFICACY AND EARLY-STAGE ENTREPRENEURIAL ACTIVITY

Canan Çakmak(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0002-7603-5117
Nurdan Gürkan(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2220-769X
Sayfa
178–191
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, öz-yeterliğin girişimcilik niyetiyle pozitif ilişkili olduğunu ve niyetin de erken aşama girişimcilik aktivitesiyle pozitif ilişki sergilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, girişimcilik öz-yeterliğinin erken aşama girişimcilik aktivitesiyle nasıl ilişkilendiğini çoklu ülke düzeyinde incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analiz, GEM verilerinden 2010–2018 döneminde kesintisiz gözlemi bulunan 20 ülkeye ait ülke-yıl göstergeleri kullanılarak yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, öz-yeterliğin girişimcilik niyetiyle pozitif ilişkili olduğunu ve niyetin de erken aşama girişimcilik aktivitesiyle pozitif ilişki sergilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Tez Özeti
📍Kapsam:2010–2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Girişimcilik Öz-Yeterliği · Girişimcilik Niyeti · Erken Aşama Girişimcilik Aktivitesi

Özet

Bu çalışma, girişimcilik öz-yeterliğinin erken aşama girişimcilik aktivitesiyle nasıl ilişkilendiğini çoklu ülke düzeyinde incelemektedir. Buna bağlı olarak, bu ilişkinin girişimcilik niyeti üzerinden ilerleyip ilerlemediği aracılık yaklaşımıyla test edilmektedir. Kuramsal dayanak iki teoriye dayanmaktadır. Planlı Davranış Teorisi niyeti davranışın en yakın belirleyicisi olarak görmektedir; Sosyal Bilişsel Teori ise öz-yeterliği motivasyonel süreçleri besleyen temel bir bilişsel kaynak olarak ele almaktadır. Analiz, GEM verilerinden 2010–2018 döneminde kesintisiz gözlemi bulunan 20 ülkeye ait ülke-yıl göstergeleri kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular, öz-yeterliğin girişimcilik niyetiyle pozitif ilişkili olduğunu ve niyetin de erken aşama girişimcilik aktivitesiyle pozitif ilişki sergilediğini göstermektedir. Buna ek olarak, dolaylı etki sonuçları niyetin aracı rolünü desteklemektedir. Bu sonuçlar, öz-yeterlikten girişimsel davranışa geçişin ülke düzeyinde de büyük ölçüde niyet mekanizması üzerinden işlediğine işaret etmektedir. Dolayısıyla çalışma, bilişsel kaynakların makro düzey girişimcilik çıktılarıyla sistematik biçimde bağlantılandığını gösteren kanıtları güçlendirmektedir.

Abstract

This study examines the association between entrepreneurial self-efficacy and early-stage entrepreneurial activity at the cross-country level. Accordingly, it tests whether entrepreneurial intention mediates this association. The theoretical framework integrates the Theory of Planned Behavior, which positions intention as the most proximal determinant of behavior, and Social Cognitive Theory, which conceptualizes self-efficacy as a core cognitive resource underpinning motivational process. The analysis draws on country-year indicators from the Global Entrepreneurship Monitor (GEM) for 20 countries with continuous data coverage over 2010–2018. The findings indicate that entrepreneurial self-efficacy is positively related to entrepreneurial intention, and that entrepreneurial intention is positively related to early-stage entrepreneurial activity. In turn, the indirect-effect evidence supports the mediating role of intention. These results suggest that the translation of self-efficacy into entrepreneurial action operates through an intention mechanism even at the country level, thereby strengthening evidence that cognitive resources are systematically linked to macro-level entrepreneurial outcomes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakmak, C., Gürkan, N. (2026). GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 20, 178–191. https://doi.org/10.55830/tje.1899918

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self‐efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior. Journal of Applied Social Psychology, 32(4), 665-683. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2002.tb00236.x
  3. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
  4. Baron, R. ve Kenny, D. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
  5. Boyd, N. G. ve Vozikis, G. S. (1994). The influence of self-efficacy on the development of entrepreneurial intentions and actions. Entrepreneurship Theory and Practice, 18(4), 63-77. https://doi.org/10.1177/104225879401800404
  6. Chen, C. C., Greene, P. G. ve Crick, A. (1998). Does entrepreneurial self-efficacy distinguish entrepreneurs from managers? Journal of Business Venturing, 13(4), 295-316. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(97)00029-3
  7. Fayolle, A. ve Liñán, F. (2014). The future of research on entrepreneurial intentions. Journal of Business Research, 67(5), 663-666. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.11.024
  8. Fayolle, A., Liñán, F. ve Moriano, J. A. (2014). Beyond entrepreneurial intentions: values and motivations in entrepreneurship. International Entrepreneurship and Management Journal, 10(4), 679-689. https://doi.org/10.1007/s11365-014-0306-7
  9. Hayes, A. F. (2013). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford Press.
  10. Hayward, M. L. A., Forster, W. R., Sarasvathy, S. D. ve Fredrickson, B. L. (2010). Beyond hubris: How highly confident entrepreneurs rebound to venture again. Journal of Business Venturing, 25(6), 569-578. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2009.03.002
  11. Hessels, J., Van Gelderen, M. ve Thurik, R. (2008). Entrepreneurial aspirations, motivations, and their drivers. Small Business Economics, 31(3), 323-339. https://doi.org/10.1007/S11187-008-9134-X
  12. Kautonen, T., van Gelderen, M. ve Fink, M. (2015). Robustness of the theory of planned behavior in predicting entrepreneurial intentions and actions. Entrepreneurship Theory and Practice, 39(3), 655-674. https://doi.org/10.1111/etap.12056
  13. Kolvereid, L. ve Isaksen, E. (2006). New business start-up and subsequent entry into self-employment. Journal of Business Venturing, 21(6), 866-885. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2005.06.008
  14. Krueger, N. F. ve Brazeal, D. V. (1994). Entrepreneurial potential and potential entrepreneurs. Entrepreneurship Theory and Practice, 18(3), 91-104. https://doi.org/10.1177/104225879401800307
  15. Krueger, N. F. Reilly, M. D., ve Carsrud, A. L. (2000). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 15(5-6), 411-432. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(98)00033-0
  16. Liñán, F. ve Chen, Y. (2009). Development and cross–cultural application of a specific instrument to measure entrepreneurial intentions. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 593-617. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2009.00318.x
  17. Locke, E. A. ve Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey. American Psychologist, 57(9), 705-717. https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.9.705
  18. McGee, J. E., Peterson, M., Mueller, S. L. ve Sequeira, J. M. (2009). Entrepreneurial self–efficacy: refining the measure. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(4), 965-988. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2009.00304.x
  19. Miao, C., Qian, S. ve Ma, D. (2017). The Relationship between entrepreneurial self-efficacy and firm performance: a meta-analysis of main and moderator effects. Journal of Small Business Management, 55(1), 87-107. https://doi.org/10.1111/jsbm.12240
  20. Otache, I. (2025). The links between entrepreneurial education, self-efficacy, attitude and behaviour: A serial mediation model. The International Journal of Management Education, 23(2), 101146. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2025.101146
  21. Rauch, A. ve Frese, M. (2007). Let’s put the person back into entrepreneurship research: A meta-analysis on the relationship between business owners’ personality traits, business creation, and success. European Journal of Work and Organizational Psychology, 16(4), 353-385. https://doi.org/10.1080/13594320701595438
  22. Schlaegel, C., Engle, R. L., Richter, N. F. ve Taureck, P. C. (2021). Personal factors, entrepreneurial intention, and entrepreneurial status: A multinational study in three institutional environments. Journal of International Entrepreneurship, 19(3), 357-398. https://doi.org/10.1007/s10843-021-00287-7
  23. Schlaegel, C. ve Koenig, M. (2014). Determinants of entrepreneurial intent: a meta–analytic test and integration of competing models. Entrepreneurship Theory and Practice, 38(2), 291-332. https://doi.org/10.1111/etap.12087
  24. Schunk, D. ve Pajares, F. (2009). Self-efficacy theory. Içinde R. Wenzel ve A. Wigfield (Ed.), Handbook of motivation at school (ss. 35-53).
  25. Shaheen, N. ve AL-Haddad, S. (2018). Entrepreneurial self-efficacy and entrepreneurial behavior. International Journal of Development and Sustainability, 7(10), 2385-2402.
  26. Shane, S. ve Venkataraman, S. (2007). The promise of entrepreneurship as a field of research*. Içinde Entrepreneurship (ss. 171-184). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-540-48543-8_8
  27. Thompson, E. R. (2009). Individual entrepreneurial intent: construct clarification and development of an internationally reliable metric. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 669-694. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2009.00321.x
  28. van Gelderen, M., Brand, M., van Praag, M., Bodewes, W., Poutsma, E. ve van Gils, A. (2008). Explaining entrepreneurial intentions by means of the theory of planned behaviour. Career Development International, 13(6), 538-559. https://doi.org/10.1108/13620430810901688
  29. Zhao, H., Seibert, S. E. ve Hills, G. E. (2005). The mediating role of self-efficacy in the development of entrepreneurial intentions. Journal of Applied Psychology, 90(6), 1265-1272. https://doi.org/10.1037/0021-9010.90.6.1265
  30. Zhao, X., Lynch, J. G. ve Chen, Q. (2010). Reconsidering Baron and Kenny: Myths and truths about mediation analysis. Journal of Consumer Research, 37(2), 197-206. https://doi.org/10.1086/651257