Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, İslam medeniyetinin yalnızca tarihsel bir etik arka plan sunmadığını, aynı zamanda adil, sürdürülebilir ve insan merkezli üretim ve yönetim sistemlerinin tasarlanması için geleceğe dönük normatif bir çerçeve de sağlayabileceğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, endüstri mühendisliğinin temel kavramlarını yalnızca teknik verimlilik araçları olarak değil, İslam medeniyetinin ekonomik, hukuki ve ahlaki sistemiyle birlikte okunabilecek değer temelli bir yönetim çerçevesinin unsurları olarak incelemektedir. Kavramsal nitel bir çalışma olarak tasarlanan makale, doküman incelemesi ve yapılandırılmış literatür taramasına dayanmaktadır. Verimlilik, süreç yönetimi, optimizasyon, kalite yönetimi, sistem düşüncesi, karar verme, ergonomi, tedarik zinciri yönetimi, proje yönetimi ve kurumsal sosyal sorumluluk gibi çağdaş endüstri mühendisliği kavramları; adalet, emanet, ihsan, istişare, ölçülülük, helal kazanç, kamu yararı ve hakların korunması gibi İslami ilkeler çerçevesinde yorumlanmaktadır. Bulgular, İslam medeniyetinin yalnızca tarihsel bir etik arka plan sunmadığını, aynı zamanda adil, sürdürülebilir ve insan merkezli üretim ve yönetim sistemlerinin tasarlanması için geleceğe dönük normatif bir çerçeve de sağlayabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda yalın üretim, sürekli iyileştirme, kanıta dayalı karar verme, helal tedarik zinciri yönetimi ve etik yönetişim; mizan, emanet, ihsan ve şûrâ ilkeleri doğrultusunda yeniden değerlendirilebilir. Çalışma, teknik etkinlik ile ahlaki meşruiyet arasında kavramsal bir köprü önererek disiplinler arası literatüre katkı sunmaktadır. Ayrıca helal optimizasyon modelleri, İslami sürdürülebilirlik göstergeleri, etik performans ölçümü ve değer duyarlı mühendislik eğitimi gibi gelecekteki araştırma alanlarına da dikkat çekmektedir.
Abstract
This article examines the core concepts of industrial engineering not merely as instruments of technical efficiency, but as elements of a value-based management framework that can be read together with the economic, legal and moral system of Islamic civilization. Designed as a conceptual qualitative study, the article relies on document analysis and a structured literature review. Contemporary industrial engineering concepts such as productivity, process management, optimization, quality management, systems thinking, decision-making, ergonomics, supply chain management, project management and corporate social responsibility are interpreted through Islamic principles including justice, trust, excellence, consultation, moderation, lawful earning, public benefit and the protection of rights. The findings suggest that Islamic civilization offers not only a historical ethical background, but also a future-oriented normative framework for designing fair, sustainable and human-centered production and management systems. In this respect, lean production, continuous improvement, evidence-based decision-making, halal supply chain management and ethical governance can be reconsidered through the principles of mizan, amanah, ihsan and shura. The study contributes to the interdisciplinary literature by proposing a conceptual bridge between technical efficiency and moral legitimacy. It also highlights potential research directions such as halal optimization models, Islamic sustainability indicators, ethical performance measurement and value-sensitive engineering education.