KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hastane Öncesi Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

PARAMEDİK UYGULAMALARINDA PSİKİYATRİK ACİL DURUMLARINDA KLİNİK KARAR VERME

CLINICAL DECISION-MAKING IN PSYCHIATRIC EMERGENCIES IN PARAMEDIC PRACTICES

Yeter Çuvadar Baş(GEDİK ÜNİVERSİTESİ, GEDİK MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0001-9020-1655
Sayfa
61–74
Yayın Tarihi
2026-05-18
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu derleme makale, paramedik uygulamalarında psikiyatrik acil durumlarında hastane öncesi ortamda klinik karar vermede uygun ve yenilikçi yaklaşımları açıklamak için planlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Paramedikler, psikiyatrik acil sağlık hizmeti sunumunda özel zorluklarla karşılaşırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Paramediklerin kararları, hastalarının yaşamları, klinik sonuçları, güvenliği, sağlığı ve iyilik hali üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu derleme makale, paramedik uygulamalarında psikiyatrik acil durumlarında hastane öncesi ortamda klinik karar vermede uygun ve yenilikçi yaklaşımları açıklamak için planlanmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Paramedik · Hastane Öncesi · Psikiyatrik Aciller

Özet

Paramedikler, psikiyatrik acil sağlık hizmeti sunumunda özel zorluklarla karşılaşırlar. Bu zorluklarla başa çıkabilmek için, ruhsal sağlık yasaları bağlamında klinik karar alma sürecine katılmaları ve gerekli klinik beceri ve yeteneklere sahip olmaları gerekmektedir. Klinik karar verme, tıbbi bilgi ve becerilerin klinik durumlara uygulanma süreci olarak düşünülebilir. Hastane öncesi ortamda, bu süreç genellikle kaotik ve öngörülemeyen paramedik klinik yaşamının önemli bir parçasıdır. Paramediklerin kararları, hastalarının yaşamları, klinik sonuçları, güvenliği, sağlığı ve iyilik hali üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu durum, klinik karar verme yeteneklerini paramedik pratiğinin vazgeçilmez bir parçası haline getirir. Paramediklerin artan iş yükü, paramedik uygulamalarındaki karar verme süreçlerini de içeren faktörlerin incelenmesine yol açmıştır. Bu derleme makale, paramedik uygulamalarında psikiyatrik acil durumlarında hastane öncesi ortamda klinik karar vermede uygun ve yenilikçi yaklaşımları açıklamak için planlanmıştır.

Abstract

Paramedics face specific challenges in the delivery of psychiatric emergency health services. To cope with these challenges, they need to engage in the clinical decision-making process within the context of mental health laws and possess the necessary clinical skills and abilities. Clinical decision-making can be conceptualized as the process of applying medical knowledge and skills to clinical situations. In the pre-hospital environment, this process is often a crucial part of the chaotic and unpredictable clinical life of paramedics. The decisions made by paramedics have a significant impact on the lives, clinical outcomes, safety, health, and well-being of their patients. This underscores the vital role of clinical decision-making abilities as an integral part of paramedic practice. The increasing workload of paramedics has led to an examination of factors, including decision-making processes in paramedic practices. This review article is designed to elucidate appropriate and innovative approaches to clinical decision-making in psychiatric emergencies in the pre-hospital setting within paramedic practices.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baş, Y. Ç. (2026). PARAMEDİK UYGULAMALARINDA PSİKİYATRİK ACİL DURUMLARINDA KLİNİK KARAR VERME. Hastane Öncesi Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 61–74. https://doi.org/10.54409/hod.1549706

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Altuntaş, M. (2021). Paramedik-Acil Bakım İlkeleri ve Uygulamalar. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  2. Banning, M. (2006). A review of clinical decision making: models and current research. Journal of Clinical Nursing. 187-195.
  3. Barratt, H., Rojas-García, A., Clarke, K., Moore, A., Whittington, C., Stockton, S., et al. (2016). Epidemiology of mental health attendances at emergency departments: systematic review and meta-analysis. PLoS One. 11(4), e0154449.
  4. Bigham, B., Welsford M. (2015). Applying hospital evidence to paramedicine: issues of indirectness, validity and knowledge translation. CJEM. 17, 281-285.
  5. Bloom, B. (1956). Taxonomy of Educational Objectives. Boston (MA): Allyn and Bacon.
  6. Carter, H., Thompson, J. (2015). Defining the paramedic process. Australian Journal of Primary Health. 21, 22-26.
  7. Carver, H., Moritz, D., Ebbs, P. (2020). Ethics and law in paramedic practice: boundaries of capacity and interests. Journal of Paramedic Practice. 12(10), https://doi.org/10.12968/jpar.2020.12.10.CPD1.
  8. Costello, B., Downs, S. (2020). Student paramedic decision- making: a critical exploration of a patient interaction. Journal of Paramedic Practice. 13(2), 430-434.
  9. Çuvadar Baş, Y. (2023). Hastane Öncesi Psikiyatrik Aciller. Hastane Öncesi Dergisi. 8(1), 129-136. https://doi.org/10.54409/hod.1228744
  10. Durmaz, H. (2019). Psikiyatri ve Acil Bakım. Kuğuoğlu, S. & Yiğitbaş, Ç. Acil Hasta Bakımı III. Ankara. 371-415.
  11. Elstein, A., Shulman, LS., Sprafka, SA. (1978). Medical problem solving: an analysis of clinical reasoning. London: Harvard University Press.
  12. Emond, K., Mnatzaganian, G., Savic, M., Lubman, DI., Bish, M. (2024). Paramedic perceptions of decision-making when managing mental health-related presentations: a qualitative study. BMC Medical Informatics and Decision Making. 24, 348.
  13. Howarth, U., Zimmerman, PA., van de Mortel, T., Barr, N. (2023). Barriers to, and enablers of, paramedics responding to suspected or confirmed COVID-19 cases: An integrative review. Australas Emerg Care. 26(1), 66-74. doi: 10.1016/j.auec.2022.08.001.
  14. Ivarsson, B., Johansson, A., Todorova, L. (2022). Prehospital emergency nurses’ competence progress in assessing psychiatric disorders; 1-year follow-up of a psychiatric emergency response unit. Int Emerg Nurs. 62, 101149. Doi: 10.1016/j.ienj.2022.101149.
  15. Jeff, H. & Ian, J. (2021). What factors influence clinical decision making for paramedics when attending to paediatric emergencies in the community within one ambulance service trust?. British Paramedic Journal. 6(1), 15-22.
  16. Lowthian, J., Curtis, A. J., Cameron, P., Steolwinder, JU., Cooke, MW., McNeil, JJ. (2010). Systematic review of trends in emergency departments attendances: An Australian perspective. Emergency Medicine Journal. 28,373-377. doi: 10.1136/emj.2010.099226
  17. Mothibi, JD., Jama, M., Adefuye, AO. (2019). Assessing the knowledge of emergency medical care practitioners in the Free State, South Africa, on aspects of pre-hospital management of psychiatric emergencies. Pan Afr Med J. 33, 132. doi: 10.11604/pamj.2019.33.132.18426
  18. Murdoch, S. (2019). Clinical decision making in paramedic practice. Journal of Paramedic Practice. 11(6), 236- 238.
  19. Pajonk, FG., Bartels, H., Biberthaler, P., Bregenzer, T., Moecke, H. (2001). Psychiatric emergencies in preclinical emergency service; incidence, treatment and evaluation by emergency physicians and staff. Der Nervenarzt. 72(9), 685–92.
  20. Parsons, V., O’Brien, L. (2011). Paramedic clinical decisionmaking in mental health care: a new theoretical approach. Journal of Paramedic Practice. 3(10), 572-579.
  21. Patterson, PD., Weaver, MD., Frank, RC., et al. (2012). Association between poor sleep, fatigue, and safety outcomes in emergency medical services providers. ibid.16, 86-97.
  22. Penney, G., Launder, D., Cuthbertson, J., Thompson, MB. (2022). Threat assessment, sense making, and critical decision-making in police, military, ambulance, and fire services. Cognition, Technology & Work. 24, 423–439
  23. Perona, M., Rahman, MA., O’Meara, P. (2019). Paramedic judgement, decision-making and cognitive processing: a review of the literatüre. Australasian Jour.nal of Paramedicine.16, 1-12.
  24. Ryan, L., Halliwell, D. (2012). Paramedic decision-making– how is it done?. Journal of Paramedic Practice. 4(6), 343- 351.
  25. Sabancıoğulları, S. (2020). Psikiyatrik Bozukluklar. Gündüz, E.S. Paramedikler İçin Özel Gereksinimi Olan Hastalara Hastane Öncesi Yaklaşım. Ankara. 232-260.
  26. Shaban, RZ. (2011). Paramedic Clinical Judgement and Decision-Making of Mental Illness in the Pre-Hospital Emergency Care Setting: A Case Study of Accounts of Practice. Master Thesis. Griffith University, Australia.
  27. Sheffield, K., O’Meara, P., Verrinder, G. (2016). Decision-making processes when paramedics refer low acuity patients away from hospital: a scoping review. Irish Journal of Paramedicine. 1(1).
  28. Shirzad, F. et al. (2020). First line in psychiatric emergency: prehospital emergency protocol for mental disorders in Iran. BMC Emergency Medicine. 20(19), 2-9.
  29. Spooren, D., Buylaert, W., Jannes, C., Henderick, H., Van H-eeringen, C. (1996). Patients with psychiatric emergencies transported by an ambulance in an urban region. European Journal of Emergency Medicine. 3,14-18.
  30. Thompson, MM., Hendriks, T., Blais, A-R. (2018). Military ethical decision making: the effects of option choice and perspective taking on moral decision-making processes and intentions. Ethics Behav. 28(7), 78–596. https:// doi. org/ 10. 1080/ 10508 422. 2017. 13722 00
  31. Townsend, R., Luck, M. (2009). Protective jurisdiction, patient autonomy and paramedics: the challenges of applying the NSW Mental Health Act. JEPHC. 7(4). Doi:10.33151/ajp.7.4.185
  32. Wheat, S., Dschida, D., Talen, M,R. (2016). Psychiatric Emergencies. Prim Care Clin Office Pract. 43 (2016), 341–354.
  33. Elstein, A., Shulman, LS., Sprafka, SA. (1978). Medical problem solving: an analysis of clinical reasoning. London: Harvard University Press.