Dergiler / Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

Kadın Öğrencilerde Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalamasının Aile İletişimi Üzerindeki Rolünün Değerlendirilmesi

Evaluation of the Role of Sexual and Reproductive Health Stigmatization on Family Communication Among Female Students

Ayşe Düşünür(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-7603-9636
Emine Has(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0003-3190-4048
Sibel Bulut Haklı(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0003-2063-1144
Sayfa
20–34
Yayın Tarihi
2026-05-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle lise mezunu annelerde, mesleği memur olan babalarda ve sigara içen bireylerde koruyucu iletişimi olan aile tipi daha baskın bulunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma kapsamında ilgili yükseköğretim kurumunda okuyan kadın öğrencilerin karşılaştığı cinsel ve üreme sağlığı damgalamasının aile bireyleri arasındaki iletişim süreçlerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İstanbul ilinde bir Üniversitenin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda okuyan 18-30 yaşları arasındaki 360 öğrenci çalışmaya alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle lise mezunu annelerde, mesleği memur olan babalarda ve sigara içen bireylerde koruyucu iletişimi olan aile tipi daha baskın bulunmuştur.
🔬Tür:Klinik Araştırma
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Cinsel sağlık · üreme sağlığı · damgalama

Özet

Bu çalışma kapsamında ilgili yükseköğretim kurumunda okuyan kadın öğrencilerin karşılaştığı cinsel ve üreme sağlığı damgalamasının aile bireyleri arasındaki iletişim süreçlerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İstanbul ilinde bir Üniversitenin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda okuyan 18-30 yaşları arasındaki 360 öğrenci çalışmaya alınmıştır. Veri toplamada sosyodemografik özellikler formu; Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği ve Aile İletişim Kalıpları Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiş; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05, güven aralığı ise %95 olarak belirlenmiştir. Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği puan ortalamasının 6,26±3,8; alt boyutlarından içsel damgalamanın 1,81±1,44, dışsal damgalamanın 2,92±1,83 ve gerçek dışı damgalamanın ise 1,53±1,84 olduğu saptanmıştır. Aile İletişim Kalıpları Ölçeğinin diyalog yönelimi boyutu puan ortalaması 47,37±14,77, uyum yönelimi boyutu ise 30,22±9,18 bulunmuştur. Sosyodemografik özellikler ile Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği ve alt boyutlarının ve Aile İletişim Kalıpları Ölçeği boyutlarının karşılaştırılmasında anne eğitim durumunda dışsal damgalama boyutunda, aile gelir durumunda diyalog yönelimi boyutunda ve sigara kullanımında uyum yönelimi boyutunda istatistiksel analizler sonucunda p<0,05 seviyesinde anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Aile İletişim Kalıpları Ölçeği aile tipleri karşılaştırılmasında ise anne eğitim durumu, baba mesleği ve sigara kullanımında anlamlı fark saptanmıştır. Genç kadınların cinsel ve üreme sağlığı damgalaması ile aile iletişim kalıpları arasında doğrudan bir ilişki bulunmamıştır. Ancak dışsal damgalama düzeyinin düşük eğitimli annelerde daha yüksek olduğu; aile gelir düzeyinin artmasıyla diyalog yönelimli iletişimin güçlendiği; sigara kullanan genç bireylerde ise itaat ve otoritenin ön planda olduğu uyum yönelimli iletişimin arttığı saptanmıştır. Özellikle lise mezunu annelerde, mesleği memur olan babalarda ve sigara içen bireylerde koruyucu iletişimi olan aile tipi daha baskın bulunmuştur.

Abstract

This study examined the impact of sexual and reproductive health stigma experienced by female university students on family communication patterns. The sample comprised 360 female students aged 18–30 enrolled at the Vocational School of Health Services of a university in Istanbul. Data were collected using a Sociodemographic Characteristics Form, the Sexual and Reproductive Health Stigma Scale for Young Women, and the Family Communication Patterns Scale, and analyzed with SPSS 22.0 (p<0.05; 95% confidence interval). The mean score of the Genital and Reproductive Health Stigma Scale was 6.26±3.8, with subdimension means of 1.81±1.44 for internalized stigma, 2.92±1.83 for external stigma, and 1.53±1.84 for unrealistic stigmatizing attitudes. The mean score of the dialogue-oriented dimension of the Family Communication Patterns Scale was 47.37 ± 14.77, while the mean score of the conformity-oriented dimension was 30.22 ± 9.18. Significant differences were observed in external stigma based on mother’s education, dialogue-orientedcommunication based on family income, and conformity-oriented communication based on smoking status (p<0.05). Family communication patterns also differed significantly according to maternal education, paternal occupation, and smoking behavior. No direct association was found between overall sexual and reproductive health stigma and family communication patterns. However, external stigma was higher among students whose mothers had lower educational levels. dialogue-oriented communication increased with higher family income, while conformity-oriented communication emphasizing authority and obedience was more common among students who smoked. The protective family communication pattern was found to be more prevalent particularly among families in which mothers were high school graduates, fathers were employed as civil servants, and individuals were smokers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Düşünür, A., Has, E., Baran, E., Haklı, S. B. (2026). Kadın Öğrencilerde Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalamasının Aile İletişimi Üzerindeki Rolünün Değerlendirilmesi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 20–34. https://doi.org/10.48124/husagbilder.1759492

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. World Health Organization. Defining sexual health: report of a technical consultation on sexual health, 28-31 January 2002, Geneva. Geneva: World Health Organization; 2006.
  2. Oğul Z. Adölesan ve gençlerde cinsel sağlık üreme sağlığı: etkileyen faktörler ve sorunlar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2021;7(2):149-65.
  3. Çıtak G. Adölesanlar ve üreme sağlığı sorunları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;4:93-100.
  4. Büyükkayacı Duman N, Yılmazel G, Topuz Ş, Başçı AB, Koçak DY, Büyükgönenç LA. Üniversiteli gençlerin üreme sağlığı ve cinsel sağlığa ilişkin bilgi, tutum ve davranışları. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik e-Dergisi. 2015;3(1):19-32.
  5. Yılmaz B, Şahin N. Küretaj ve damgalanma: bir sistematik derleme. Türkiye Klinikleri J Med Ethics. 2020;28(3):451-62.
  6. Bağan D. Üniversite öğrencisi genç kadınların cinsel ve üreme sağlığı damgalama düzeylerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Kuzey Kıbrıs: Doğu Akdeniz Üniversitesi; 2022.
  7. Polat F, Şenol DK. Examining the correlation between sexual and reproductive health stigmatization level and gender perception: A case of a university in Turkey. Sao Paulo Medical Journal. 2023;141(2):147-154.
  8. Dağlı E, Aktaş Reyhan F. Kadın cinsel sağlık ve üreme sağlığında damgalama: ebelik öğrencileri örneği. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2024;14:141-9.
  9. Uğurlu M, Karahan N. Sexual health knowledge and influencing factors among health science students at a state university in Turkey. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2022;27(1):75-82.
  10. Melese M, Esubalew D, Siyoum TM, Worku YB, Azanaw J, Mengistie BA. Parent-adolescent communication on sexual and reproductive health issues and associated factors among secondary public-school students in Gondar town, northwest Ethiopia: an institution based cross-sectional study. Front Public Health. 2024;19(12):1-11.
  11. Gizaw AT, Muktar SA, Wondimagegene YA, Abayneh M, Sefere BZ, Tareke KG, et al. Barriers to sexual and reproductive health communication in Southwest Ethiopia: perspectives of parents, youths, and teachers. Front Reprod Health. 2025;13(7):1-8.
  12. Gölbaşı Z. Sağlıklı gençlik ve toplum için bir adım: cinsel sağlık eğitimi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2003;2(6):33-40.
  13. Kaplan Ö, Mucuk S. Öğrencilerin aile içerisinde konuşulan cinsel konular ile cinsellikten kaçınma durumları. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;6(1):57-73.
  14. Koerner AF, Fitzpatrick MA. Toward a Theory of Family Communication. Commun Theory. 2002;12(1):7-91.
  15. Scheinfeld E. The role of shame, stigma, and family communication patterns in the decision to disclose STIs to parents in order to seek support. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023;20(6):1-12.
  16. Salant P, Dillman DA. How To Conduct Your Own Survey. New York: Wiley; 1994.
  17. Hall KS, Manu A, Morhe E, Harris LH, Loll D, Ela E, et al. Development and validation of a scale to measure adolescent sexual and reproductive health stigma: results from young women in Ghana. J Sex Res. 2018;55(1):60-72.
  18. Bayrakçeken E. Genç kadınlarda cinsel ve üreme sağlığı damgalama ölçeği geçerlik ve güvenirliği [Yüksek Lisans Tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2018.
  19. McLeod JM, Chaffee SH. The construction of social reality. In: Tedeschi J, editor. The social influence process. Chicago: Aldine-Atherton; 1972. p. 50-59.
  20. Fitzpatrick MA, Ritchie LD. Communication schemata within the family: multiple perspectives on family interaction. Human Communication Research. 1994;20(3):275-301.
  21. Erdogan Ö, Anık C. Aile iletişim kalıpları ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi. 2018;29:21-46.
  22. Hall KS, Kusunoki Y, Gatny H, Barber J. Social discrimination, stress, and risk of unintended pregnancy among young women. J Adolesc Health. 2015;56(3):330-7.
  23. Levandowski BA, Kalilani‐Phiri L, Kachale F, Awah P, Kangaude G, Mhango C. Investigating social consequences of unwanted pregnancy and unsafe abortion in Malawi: the role of stigma. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2012;118:167-171.
  24. Dündar T, İşbay B. Genç kadınlarda toplumsal cinsiyet rolü stresinin cinsel sağlık ve üreme sağlığında damgalama ile ilişkisi: Kesitsel bir araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences/Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;9(1):67-73.
  25. Bakır N, Vural PI, Demir C. Genç kadınların perspektifinden cinsel sağlık ve üreme sağlığında damgalama. Androloji Bülteni. 2021;23(3):146-151.
  26. Balkan B, Balçık Çolak M. Sexuel and reproductive health problem in young people: stigma. Selçuk Sağlık Dergisi. 2025;6(1):59-76.
  27. Dağlı E, Aktaş Reyhan F. Kadının kadına bakışı: genç kadınların cinsel sağlık ve üreme sağlığı damgalama eğilimleri. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2025;15(1):305-313.
  28. Çakar F. Genç yetişkinlerde problem çözme becerisi ve otomatik düşüncelerin aile iletişim kalıpları üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Kırşehir: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü; 2024.
  29. Erkılınç M. Aile içi iletişim kalıpları, benlik kavramı ve evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: Işık Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü; 2017.
  30. Mburu G, Ram M, Skovdal M, Bitira D, Hodgson I, Mwai GW, et al. Resisting and challenging stigma in Uganda: the role of support groups of people living with HIV. Journal of the International AIDS Society. 2013;16:1-7.
  31. Küçükşen K, Toptaş Böcü T, Çetin SN. Yetişkin bireylerde aile bütünlük duygusunun yaşam doyumu üzerindeki etkisi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;13(1):119-29.
  32. Gladding ST. Aile terapisi: tarih, kuram ve uygulamaları. Keklik İ, Yıldırım İ, çeviri editörleri. 5. Baskı. Ankara: PDR Yayınları; 2015.
  33. Canlı Ö. Öğrenilmiş güçlülük, aile bütünlük duygusu ve aile içi iletişim arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: Marmara Üniversitesi; 2019.
  34. Kalyencioğlu D, Kutlu Y. Ergenlerin aile işlevi algılarına göre uyum düzeyleri. İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik YO Dergisi. 2010;18(2):56-62.
  35. Çamur Duyan G. Aile yaşam döngüsü ve gelişimsel farklılıklar. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2003;14(2):33-41.
  36. Barkın AB. Lise öğrencilerinin stres ile başa çıkma becerilerinin aile içi iletişim kalıpları açısından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi; 2022.
  37. Algan F. Sporun aile içi iletişim üzerindeki etkilerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.
  38. Tursun M, Göngen MA. Z Kuşağı ile ebeveynleri arasındaki iletişim sorunları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;23(1):70-90.
  39. Gómez AII, Morales MIJ. Academic performance and family characteristics of adolescents with violent behaviour or victimised by their peers in the school environment. International Journal of Instruction. 2024;17(2):1-16.
  40. Small SP, Eastlick Kushner K, Neufeld A. Dealing with a latent danger: parents communicating with their children about smoking. Nursing Research and Practice. 2012;1:1-15.
  41. Küçükşen K, Bölükbaş B, Gökkaya F, Yılmaz İ, Toros N. Ergenlerin sigara kullanımına yönelmesinde algılanan anne-baba tutumları ve aile iletişiminin rolü. SOBİDER Sosyal Bilimler Dergisi. 2017;18:348-57.