Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmada Kanûnî dönemine ait İstanbul ve Kudüs’te bulunan toplam 14 sebil ve çeşme kitâbesi tespit edilmiş, bu kitâbeler muhteva-biçim analizine tabi tutulmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, 16. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren tek bir padişahın hâmiliğinde fakat farklı mekânlarda inşa edilen sebil ve çeşmelere özgü kitâbeleri konu edinmektedir. Çalışmada, payitaht İstanbul’da ve bir taşra kenti Kudüs’te I. Süleyman döneminde yapılan sebil ve çeşme kitâbelerinin metin ve form cihetinden analiz edilmesi, bölgesel-kültürel farklılıklarının ve benzerliklerinin ortaya konulması, tezyinî özelliklerinin ve yazı üslubunun tespit edilmesi, bilhassa bu kitâbelerde geçen dinî içerikli ibarelerden ayet ve hadis kullanımının biçiminin ve bağlamının çözülmesi hedeflenmektedir. Bu açıdan disiplinler arası bir özellik taşıyan makalenin temel tezi, Osmanlı İmparatorluğu’nun hâkimiyet kurduğu merkez ve taşra şehirlerinde birbirine yakın tarihlerde inşa edilen sebil ve çeşmelere ait kitâbelerin benzerlik taşımalarının yanında dikkate değer yerel hususiyetleri de barındırmasıdır. Kudüs şehrinde tarih boyunca ve hâlâ devam etmekte olan savaşlar, sadece canlılara değil insanlığın ortak mirası mimari yapılara da zarar vermektedir. Bu anlamda Kudüs sebil kitâbeleri her an yok olma, zarar görme, kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Genellikle mahalle aralarına inşa edilen Kanûnî dönemi İstanbul çeşmelerinin çoğu ise kaderlerine terk edilmiş gözükmektedir. Çalışmada Kanûnî dönemine ait İstanbul ve Kudüs’te bulunan toplam 14 sebil ve çeşme kitâbesi tespit edilmiş, bu kitâbeler muhteva-biçim analizine tabi tutulmuştur.
Abstract
This article focuses on the inscriptions specific to sabils and fountains built under the patronage of a single Sultan, but in different locations, starting from the second quarter of the sixteenth century. The study aims to analyse the texts and forms of fountain inscriptions made during the reign of Suleiman I in the capital city of Istanbul and in the provincial city of Jerusalem, reveal their regional and cultural differences and similarities, identify their decorative features and writing styles, and, in particular, decipher the form and context of the use of verses and hadiths from religious texts in these inscriptions. The main thesis of this interdisciplinary article is that the inscriptions on sabils and fountains built around the same time in central and provincial cities under Ottoman rule share similarities, but also contain noteworthy local characteristics. Within the scope of this study, a total of 14 sabil and fountain inscriptions from the Kanūnī period in Istanbul and Jerusalem were identified and subjected to content–form analysis.