Dergiler / Habitus Toplumbilim Dergisi / 2025 / Sayı: Toplumsal Tedkikler Özel Sayı

Viyana’da Yaşayan Türk Kökenli Çocukların Psikososyal Uyum ve Akademik Başarıları

Psychosocial Adaptation and Academic Achievement of Turkish Origin Children in Vienna

Sayfa
143–168
Yayın Tarihi
2025-11-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, travmanın öğrenme için kritik bilişsel ve duygusal süreçleri olumsuz etkilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Viyana’da yaşayan Türk kökenli göçmen çocukların psikolojik travma, eğitim performansı ve sosyal uyum süreçleri arasındaki ilişkileri incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bronfenbrenner’in ekolojik sistemler kuramı ve Berry’nin kültürleşme modeli çerçevesinde, travma geçmişlerinin akademik başarı ve psiko-sosyal uyum üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, travmanın öğrenme için kritik bilişsel ve duygusal süreçleri olumsuz etkilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Göçmen Çocuklar · Akademik Başarı · Psikolojik Travma

Özet

Bu çalışma, Viyana’da yaşayan Türk kökenli göçmen çocukların psikolojik travma, eğitim performansı ve sosyal uyum süreçleri arasındaki ilişkileri incelemektedir. Bronfenbrenner’in ekolojik sistemler kuramı ve Berry’nin kültürleşme modeli çerçevesinde, travma geçmişlerinin akademik başarı ve psiko-sosyal uyum üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Karma yöntem tasarımıyla yürütülen çalışmada, 10–15 yaş aralığındaki 60 çocuktan standartlaştırılmış travma ölçekleri ve akademik performans değerlendirmeleri aracılığıyla nicel veriler toplanmış; öğrenci, ebeveyn, öğretmen ve rehberlik uzmanlarıyla yapılan görüşmelerle nitel veriler elde edilmiştir. Bulgular, travmanın öğrenme için kritik bilişsel ve duygusal süreçleri olumsuz etkilediğini göstermektedir. Katılımcıların çoğu orta düzeyde akademik başarı sergilerken, yüksek travma belirtileri olan çocuklar anlamlı biçimde düşük performans göstermiştir. Dil yeterliliği ve aidiyet hissi, hem akademik başarı hem de sosyal uyumun belirleyici aracıları olarak öne çıkmıştır. Okul temelli psikolojik destek ve öğretmen duyarlılığı uyumu güçlendirmiş, ancak bu desteklerin varlığı okullar arasında farklılık göstermiştir. Ebeveynlerin ruh sağlığına yönelik ikircikli tutumları ve kuşaklararası travma dinamikleri de çocukların iyilik halini etkilemiştir. Genel olarak, Viyana’daki Türk kökenli göçmen çocukların akademik başarıları, travma kaynaklı stres ve sistemsel destek eşitsizlikleriyle yakından bağlantılıdır. Çalışma, bütüncül, travma odaklı ve kültürel açıdan duyarlı politikaların gerekliliğini vurgulamaktadır. Okul temelli ruh sağlığı hizmetlerinin kurumsallaştırılması, kapsayıcı müfredatlar ve okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi, göçmen çocukların uyumunu ve eğitimde eşitliği desteklemek açısından kritik önemdedir.

Abstract

This study examines the links between psychological trauma, educational performance, and social integration among Turkish-origin immigrant children in Vienna. Using Bronfenbrenner’s ecological systems theory and Berry’s acculturation model, it investigates how trauma histories shape academic outcomes and psychosocial adaptation. A mixed-methods design was applied, combining quantitative data from 60 children aged 10–15, collected through standardized PTSD scales and school performance assessments, with qualitative interviews involving students, parents, teachers, and counselors. Findings show that trauma disrupts cognitive and emotional processes central to learning. Most participants achieved at moderate performance levels, while children with high PTSD symptoms consistently scored lower. Language proficiency and sense of belonging emerged as key mediators of both academic success and social integration. School-based psychological support and teacher sensitivity improved adaptation, though their availability varied across institutions. Parental ambivalence toward mental health and intergenerational trauma also affected children’s well-being. Overall, the study highlights that academic achievement among Turkish-origin immigrant children in Vienna is closely tied to trauma-related stress and unequal systemic support. It calls for holistic, trauma-informed, and culturally responsive policies, including school-based mental health services, inclusive curricula, and stronger school-family cooperation to foster integration and educational equity.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şengöz, M. (2025). Viyana’da Yaşayan Türk Kökenli Çocukların Psikososyal Uyum ve Akademik Başarıları. Habitus Toplumbilim Dergisi, Sayı: Toplumsal Tedkikler Özel Sayı, 143–168. https://doi.org/10.62156/habitus.1769814

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Akarçay, D., Kırlıoğlu, M. (2020). Sosyal Hizmetin Gözünden Sosyal Uyum İçin Bir Öneri: Çokkültürlü Eğitim, Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 677-698. Doi: https://doi.org/10.33417/tsh.694560
  2. Aksan, G. (2025). Ebeveyn ve Genç İlişkisinde Aile Tutumları ve Aile Değerleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma, Habitus Toplumbilim Dergisi, (6), 95-124. Doi: https://doi.org/10.62156/habitus.1629339
  3. Aydın, A., Barut, Y., Kalafat, T. et al. (2012). Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri Ölçeği-Kendini Değerlendirme (TSSBÖ-KD) Türkçe formunun psikometrik özellikleri, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13, 125-130.
  4. Beiser, M., Hou, F., Hyman, I. et al. (2020a). Refugee children’s mental health and educational challenges, American Journal of Public Health, 110(3), 295-303. Doi: https://doi.org/10.2105/AJPH.2019.305528
  5. Beiser, M., Hou, F., Hyman, I. et al. (2020b). Refugees’ resettlement and long-term health outcomes: A study of the Canadian experience, Social Science & Medicine, 246, 112741. Doi: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2019.112741
  6. Bennouna, C., Khauli, N., Basir, M. et al. (2019). School-based programs for supporting the mental health and psychosocial wellbeing of adolescent forced migrants in high-income countries: A scoping review, Social Science & Medicine, 239, 112558. Doi: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2019.112558
  7. Berry, J. W. (2005). Acculturation: Living successfully in two cultures, International Journal of Intercultural Relations, 29(6), 697-712. Doi: https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2005.07.013
  8. Betancourt, T. S., Newnham, E. A., Layne, C. M. et al. (2020). Trauma history and psychopathology in war-affected refugee children referred for trauma-related mental health services in the United States, Journal of Traumatic Stress, 33(1), 74-83. Doi: https://doi.org/10.1002/jts.22491
  9. Braun, V., Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. Doi: https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  10. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design, Harvard University Press.
  11. Bryant, R. A., Edwards, B., Creamer, M. et al. (2021). A population study of prolonged grief in refugees, The British Journal of Psychiatry, 218(3), 143-149. Doi: https://doi.org/10.1192/bjp.2020.204
  12. Churbaji, D., Bryant, R. A. & Morina, N. (2025). Towards collective healing: Peacebuilding and mental health in Syria, The Lancet Psychiatry. https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(25)00035-5/abstract
  13. Creswell, J. W. (2015). A concise introduction to mixed methods research, SAGE Publications.
  14. Fazel, M., Reed, R. V., Panter-Brick, C. et al. (2012). Mental health of displaced and refugee children resettled in high-income countries: Risk and protective factors, The Lancet, 379(9812), 266-282. Doi: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(11)60051-2
  15. Ford, S. H., Fazel, M. & Barker, G. (2024). School-based mental health support for migrant children and young people: A scoping review, Journal of Adolescence, 102, 45-59. Doi: https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2024.02.005
  16. García, E., Weiss, E. (2020). Examining the academic progress of immigrant students: Evidence from the United States, Educational Researcher, 49(6), 407-418. Doi: https://doi.org/10.3102/0013189X20931051
  17. Goldenberg, C. (2020). Reading and language development in bilingual children: A review of recent research, Educational Psychologist, 55(2), 54-70. Doi: https://doi.org/10.1080/00461520.2020.1734195
  18. Havan, C. (2024). Göçmenlerin Sosyal Uyumunda Yerel Yönetimlerin Etkisi: Belediyelerin Rolü Üzerine Bir İnceleme, İmgelem, (14), 157-192. Doi: https://doi.org/10.53791/imgelem.1476113
  19. Hernandez, D. J., Napierala, J. S. (2021). Early education and integration of immigrant children, International Journal of Early Childhood, 53(2), 157-175. Doi: https://doi.org/10.1007/s13158-021-00280-6
  20. Hjellset, M., Nguyen, L. & Widding-Havnerås, T. (2022). Parent support programmes for families who are immigrants: A systematic review, BMC Public Health, 22(1), 349. Doi: https://doi.org/10.1186/s12889-022-12891-3
  21. Hodes, M., Jagdev, D., Chandra, N. et al. (2021). Risk and resilience for refugee children: Psychological perspectives, European Child & Adolescent Psychiatry, 30(7), 1015-1030. Doi: https://doi.org/10.1007/s00787-020-01506-8
  22. Kadir, A., Battersby, A., Spencer, N. et al. (2021). Children on the move: Unaccompanied refugee children’s mental health and psychosocial wellbeing, BMJ Paediatrics Open, 5(1), e001222. Doi: https://doi.org/10.1136/bmjpo-2021-001222
  23. Kao, G., Tienda, M. (1999). Bilingualism and the academic achievement of first- and second-generation immigrants, American Sociological Review, 64(2), 232-252. Doi: https://doi.org/10.2307/2657529
  24. Kaplan, M., Yardımcıoğlu, M. (2020). Alan, Habitus ve Sermaye Kavramlarıyla Pierre Bourdieu, Habitus Toplumbilim Dergisi, (1), 23-37.
  25. Kling, J. T., Haynes, M. & McNamara, K. (2021). Group interventions for refugee children: A systematic review, Clinical Child and Family Psychology Review, 24(3), 365-389. Doi: https://doi.org/10.1007/s10567-021-00355-4
  26. Mendenhall, M., Bartlett, L. & Ghaffar-Kucher, A. (2020). Rethinking refugee education: The role of teachers in integration and social cohesion, Comparative Education Review, 64(1), 1-29. Doi: https://doi.org/10.1086/706843
  27. Murray, K. E., Davidson, G. R. & Schweitzer, R. D. (2022). Psychological well-being of refugee children: The role of school-based interventions, International Journal of Psychology, 57(2), 175-189. Doi: https://doi.org/10.1002/ijop.12811
  28. OECD. (2024). Integrating mental health into education: Policy priorities in multicultural contexts. OECD Publishing. Doi: https://doi.org/10.1787/mentalhealth-ed-2024
  29. Perry, K. H., Hart, S. J. (2021). Language acquisition and academic success among refugee children, Journal of Language, Identity & Education, 20(3), 210-226. https://doi.org/10.1080/15348458.2020.1832419
  30. Sayımlar, S., Coşkun, Ç. (2023). Göç ve Habitus: Gurbet Kuşları Filminin Bourdıeu’nun Kavramları Üzerinden Bir İncelemesi, İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 3(2), 158-171.
  31. Sirin, S. R., Rogers-Sirin, L. (2021). The educational and psychological experiences of refugee children: A meta-analysis, American Psychologist, 76(6), 904-918. Doi: https://doi.org/10.1037/amp0000810
  32. Suárez-Orozco, C., Motti-Stefanidi, F., Marks, A. et al. (2021). Immigrant children and youth in the 21st century: A global perspective, Annual Review of Developmental Psychology, 3, 1-24. Doi: https://doi.org/10.1146/annurev-devpsych-040320-124610
  33. Tarry, E. (2024). The modern Iliad: Asylum seeker and refugee children’s search for belonging, In Principles and Practice to Help Young Children Belong. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781032716190-11/modern-iliad-estelle-tarry
  34. UNESCO. (2023). Trauma-informed approaches to inclusive education for migrant children, Paris: UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000389147
  35. Weisz, J. R., Ng, M. Y. & Bearman, S. K. (2021). Child and adolescent psychotherapy for refugee populations: Evidence-based approaches, Clinical Child and Family Psychology Review, 24(2), 129-147. Doi: https://doi.org/10.1007/s10567-020-00327-2