Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu yaklaşımla yapay zekâ araçlarının geleneksel yöntemlerle birlikte hibrit bir öğrenme modeli içinde kullanılması, pedagojik çeşitliliği ve yaratıcı potansiyelin artmasına olanak sunacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin tasarım eğitiminde yaratıcı ve eleştirel düşünmeyi nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlar. Bu amaçla öğrencilerin metinden görsele üretim süreçlerini incelerken, iç mekân öğeleri üzerine kavramsal düşünce ve görsel temsiller geliştireceği bir atölye kurgulanmıştır. Atölye, Başkent Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nde farklı sınıf düzeylerinden 18 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Georges Perec’in Mekân Feşmekân (1974) eserindeki iç mekân öğelerine ilişkin pasajlar, mekân algısını derinleştirmek amacıyla tartışma ve kavramsallaştırma sürecinin başlangıç noktası olarak belirlenmiştir. Atölye iki grup üzerinden yapılandırılmış; ilk grup, önce geleneksel yöntemleri ardından Stable Diffusion yapay zekâ uygulamasını, ikinci grup ise yöntem sıralamasını tersine çevirerek üretim gerçekleştirmiştir. Öğrenciler üretimleri arasından potansiyel taşıdığını düşündüğü görseller seçmiş; elde edilen çıktılar “metnin etkisi”, “görselleştirme tekniği” ve “düşünme biçimindeki değişim” başlıkları altında anket sonuçları ve süreç gözlemleri de dahil edilerek değerlendirilmiştir. Atölye sonucunda yöntem sıralamasının değişiminin (GY-YZ’den YZ-GY’ye) üretilen temsilleri algılama ve yorumlama yaklaşımlarının değişmesine sebep olduğu gözlenmiştir. Yapay zekânın yaratıcı süreçteki rolünün doğru tanımlanması gerektiği görülmüştür. Öğrencilerin yapay zekâ araçlarını sonuç ürün odaklı değil; düşünerek, sorgulayarak ve yaratıcı biçimde kullanmalarını teşvik edecek yöntemler geliştirilmesi gerekmektedir. Bu yaklaşımla yapay zekâ araçlarının geleneksel yöntemlerle birlikte hibrit bir öğrenme modeli içinde kullanılması, pedagojik çeşitliliği ve yaratıcı potansiyelin artmasına olanak sunacaktır.
Abstract
This study examines how artificial intelligence (AI) technologies shape creative and critical thinking in design education. A workshop was developed in which students explored text-to-image generation while forming conceptual ideas and visual representations of interior elements. Eighteen students from different year levels in the Interior Architecture and Environmental Design Department at X University participated. Passages describing interior elements from Georges Perec’s Species of Spaces (1974) were used to initiate discussion and deepen spatial perception. The workshop included two groups: one began with traditional methods followed by the Stable Diffusion AI tool, while the other reversed this sequence. Participants selected images they considered conceptually or visually meaningful, and the outputs were assessed through surveys and process observations within three themes: the influence of the text, the visualization technique used, and shifts in modes of thinking. Findings indicate that the sequence of methods (TM–AI vs. AI–TM) affected participants’ perception and interpretation of the representations they created. The results underscore the need to define AI’s role in creative processes more clearly and to develop pedagogical approaches encouraging students to use AI tools not only for generating outcomes but also as instruments for reflection, inquiry, and deeper creative exploration.