Dergiler / Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi / 2026 / Sayı: 35

Hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) ve üzüm (Vitis vinifera L.) kullanılarak nişasta bazlı sağlıklı atıştırmalık üretimi üzerine bir çalışma

A study on the production of starch-based healthy snacks using jujube (Ziziphus jujuba Mill.) and grapes (Vitis vinifera L.)

Ali Güler(Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü)0000-0002-7762-1361
Sayfa
71–83
Yayın Tarihi
2026-01-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular ve tartışma: Üretilen örneklerde, pH değerleri 3,34 ile 3,68 arasında, titrasyon asitliği %0,48 ile 1,37 ve kuru madde değerleri de %71,56 ile 75,79 arasında değişmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Amaç: Son yıllarda gıda sanayinde jel ürün çeşitliliği ve bu ürünlere olan talep hızla artmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Renklendirici eldesi için toplanan olgun asma yaprakları parçalanarak % 1 sitrik asit çözeltisi ile ultrasonik şartlarda ekstrakte edilmiş ve süzüntü rotary evaporatörde konsantre edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular ve tartışma: Üretilen örneklerde, pH değerleri 3,34 ile 3,68 arasında, titrasyon asitliği %0,48 ile 1,37 ve kuru madde değerleri de %71,56 ile 75,79 arasında değişmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Jel atıştırmalık · asma yaprağı · hünnap

Özet

Öz Amaç: Son yıllarda gıda sanayinde jel ürün çeşitliliği ve bu ürünlere olan talep hızla artmaktadır. Bu çalışmada, antioksidan bileşiklerce zengin hünnap tozu, olgun asma yapraklarından elde edilen renklendirici, üzüm suyu ve nişasta kullanılarak sağlıklı bir atıştırmalık geliştirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve yöntem: Çalışma materyalini hünnap, olgun asma yaprakları, üzüm suyu ve nişasta oluşturmuştur. Yerel pazardan satın alınan taze hünnaplar yıkanıp dilimlenmiş ve sonrasında kurutulmuştur. Takiben parçalanarak toz haline getirilmiştir. Renklendirici eldesi için toplanan olgun asma yaprakları parçalanarak % 1 sitrik asit çözeltisi ile ultrasonik şartlarda ekstrakte edilmiş ve süzüntü rotary evaporatörde konsantre edilmiştir. Farklı oranlarda oluşturulan karışımlarla nişasta bazlı jel atıştırmalık üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretilen örneklerde pH, asidite, suda çözünür kuru madde (SÇKM), toplam fenolik madde (TFM), toplam monomerik antosiyanin (TMA) ve antioksidan aktivite (DPPH ve CUPRAC) belirlenmiş ve duyusal karakterler ortaya koyulmuştur. Bulgular ve tartışma: Üretilen örneklerde, pH değerleri 3,34 ile 3,68 arasında, titrasyon asitliği %0,48 ile 1,37 ve kuru madde değerleri de %71,56 ile 75,79 arasında değişmiştir. TMA miktarının 1,47 ile 190,69 mg ME/kg KM ve TFM içeriğinin 949 ile 6178 mg GAE/kg KM arasında olduğu belirlenmiştir. Antioksidan aktivite DPPH metodunda 2,21-20,72 mM TE/kg KM ve CUPRAC metodunda 19,66-86,31 mM TE/kg KM arasında değişmiştir. Duyusal parametrelerden renk, görünüm, çiğnenebilirlik, lezzet ve aroma gibi parametreleri atıştırmalık karışımında kullanılan hünnap tozu ve doğal renklendirici pozitif yönlü geliştirmiştir. Sonuç: Bu çalışmada; TFM miktarı kontrol grubuna göre 4,6 ile 6,5 kat ve antioksidan aktivite 4,0 ile 9,4 kat arttırılmış, doğal ve sağlıklı bir atıştırmalık geliştirilmiştir.

Abstract

Abstract Objective: In recent years, there has been a notable increase in the variety of gel products in the food industry, as well as a concomitant rise in demand for these products. The objective of this study was to develop a healthy jelly snack using jujube powder, antioxidant compounds, colouring from mature grape leaves, grape juice and starch. Material and method: The study material consisted of jujube, mature vine leaves, grape juice and starch. Fresh jujubes purchased from the local market were washed, sliced and then dried. Following this, they were crushed into powder. Mature vine leaves collected for the purpose of colourant extraction were crushed and extracted with a 1% citric acid solution under ultrasonic conditions. The filtrate was then concentrated in a rotary evaporator. Starch-based gel snacks were produced using mixtures formed at varying ratios of the ingredients. The pH, acidity, soluble solids (SS), total phenolic matter (TPM), total monomeric anthocyanin (TMA), antioxidant activity (DPPH and CUPRAC) and sensory characters of the produced samples were determined. Results and discussion: The pH values of the produced samples range from 3.34 to 3.68, the titration acidity from 0.48 to 1.37%, and the dry matter from 71.56 to 75.79%. It was determined that the TMA content varied between 1.47 and 190.69 mg ME/kg DW, and the TFM content varied between 949 and 6178 mg GAE/kg DW. The antioxidant activity of the samples ranged between 2.21–20.72 mM TE/kg DW for the DPPH and 19.66–86.31 mM TE/kg DW for the CUPRAC methods. The jujube powder and natural colourant affected positively on sensory parameters of the samples, including colour, appearance, chewiness, flavour and aroma. Conclusion: A natural and healthy snack was formulated in this study, and the TFM and antioxidant properties of this product were increased 4.6 to 6.5 times and 4.0 to 9.4 times compared to the control group.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güler, B., Özcan, N. N., Akyol, Y., Güler, A. (2026). Hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) ve üzüm (Vitis vinifera L.) kullanılarak nişasta bazlı sağlıklı atıştırmalık üretimi üzerine bir çalışma. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, Sayı: 35, 71–83. https://doi.org/10.56833/gidaveyem.1812600

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Aktaş, M., Menlik, T., Boran, K., Aktekeli, B. ve Aktekeli, Z. (2014). Isı pompalı bir kurutucuda portakal kabuğu kurutulması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 2(2), 229–238.
  2. Altuğ, T. ve Elmacı, Y. (2005). Gıdalarda duyusal değerlendirme, Meta basım matbaacılık Hizmetleri, 130 s, İzmir.
  3. Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M. and Karademir, S. E. (2004). Novel total antioxidant capacity index for dietary polyphenols and vitamins C and E, using their cupric ion reducing capability in the presence of neocuproine: CUPRAC method. Journal of agricultural and food chemistry, 52(26), 7970-7981.
  4. Aşcı, Ö. A. (2020). Sağlıklı yaşamda üzüm ve üzüm ürünleri. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 4, 22-32.
  5. Callaghan, C. M., Leggett, R. E. and Levin, R. M. (2013). A comparison of total antioxidant capacities of concord, purple, red, and green grapes using the CUPRAC assay. Antioxidants, 2(4), 257-264.
  6. Candemir, A., Güler, A. ve Soltekin, O. (2015). Üzüm Ürünlerinin Biyokimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi-A27, s. 399-402.
  7. Cemeroğlu, B. (2010). Gıda Analizleri, Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No: 34, Matbaacılık Ltd. Şti., Ankara, Türkiye.
  8. dos Santos Lima, M., Silani, I. D. S. V., Toaldo, I. M., Corrêa, L. C., Biasoto, A. C. T., Pereira, G. E.,. Ninow, J. L. (2014). Phenolic compounds, organic acids and antioxidant activity of grape juices produced from new Brazilian varieties planted in the Northeast Region of Brazil. Food chemistry, 161, 94-103.
  9. Elmas, F., Varhan, E. and Koç, M. (2019). Drying characteristics of jujube (Zizyphus jujuba) slices in a hot air dryer and physicochemical properties of jujube powder. Journal of Food Measurement and Characterization, 13, 70-86.
  10. Ersoy, B., Baysal, G. ve Ceyhan, T. (2024). Farklı Yöntemlerle Kurutulmuş Meyve Tozlarının Antioksidan ve Duyusal Özelliklerinin Belirlenmesi. Aydın Gastronomy, 8(1), 95-107.
  11. Filimon, R. V., Rotaru, L., Filimon, R. And Niculaua, M. (2015). Anthocyanin content and composition of red senescent leaves from Vitis vinifera L. table grape cultivars. In Horticultură, Viticultură şi vinificaţie, Silvicultură şi grădini publice, Protecţia plantelor, 42, 82-92.
  12. Garipağaoğlu, M. ve Yoldaş, H. (2019). Çocuk Beslenmesi ve Sağlıklı Atıştırmalıklar. Klinik Tıp Pediatri Dergisi, 11(5), 255-261.
  13. Guler, A., Candemir, A., Ozaltin, K. E., Asiklar, F. B. and Saygac, S. (2022). Determination of biochemical characteristics, antioxidant activities, and individual phenolic compounds of 13 native Turkish grape juices. Erwerbs-Obstbau, 64(Suppl 1), 25-35.
  14. Güler, A. ve Candemir, A. (2020). Determination of physicochemical characteristics, organic acid and sugar profiles of Turkish grape juices. International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 4(2), 149-156.
  15. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (2009). Türkiye Kanser İstatistikleri, T. C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kanser Daire Başkanlığı, Ankara. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/Dokumanlar/Istatistikler/2009kanseraporu-1.pdf (Erişim Tarihi: 16.05.2025).
  16. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (2020). Türkiye Kanser İstatistikleri, T. C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kanser Daire Başkanlığı, Ankara. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanserdb/Dokumanlar/Istatistikler/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2020.pdf (Erişim Tarihi: 16.05.2025).
  17. Hu, A., Liu, Y. and Wu, S. (2024). A review on polysaccharide-based jelly: Gell food. Food Chemistry: X, 101562.
  18. Kahraman, S. D. ve Küplülü, Ö. (2011). Trans yağ asitleri. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 82(2), 15-24.
  19. Kaplan, E., Taşova, M. and Gülse Bal, H.S. (2020). Meyve kurutma yöntemlerine göre tüketici tercihleri: sunburst çeşidi mandalina örneği. Turkish Journal of Agricultural Engineering Research, 1(2), 425–440.
  20. Kim, Y. K., Guo, Q. And Packer, L. (2002). Free radical scavenging activity of red ginseng aqueous extracts. Toxicology, 172(2), 149-156.
  21. Koyuncu, B., Demir, M. K. ve Olcay, N. (2021). Farklı kurutma metotları ile elde edilen hünnap (Zizyphus jujuba) meyve tozlarının bisküvi üretiminde kullanım olanakları. Gıda, 46(5), 1158-1170.
  22. Özaltın, K.E. ve Çağındı, Ö. (2021). Üzüm posasının pestil üretiminde kullanılabilirliğinin belirlenmesi (TAGEM/HSGYAD/A/18/A3/P4/479). Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, No.162, 192 s.
  23. Özkan, H. İ. (2017). Hünnap (Zizyphus jujuba Mill.) meyvesinin bazı biyokimyasal bileşenleri ile antibakteriyel, hipoglisemik ve total antioksidan aktivitesinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  24. Singleton, V. L. and Rossi, J. A. (1965). Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents. American journal of Enology and Viticulture, 16(3), 144-158.
  25. World Health Organisation, (2022). https://data.who.int/countries/792 (Erişim Tarihi: 18.7.2025).
  26. Wrolstad, R. E. (1993). Color and pigment analyses in fruit products.
  27. Zhang, Y., Li, L., Sun, S., Cheng, L., Gu, Z. and Hong, Y. (2024). Structural characteristics, digestion properties, fermentation properties, and biological activities of butyrylated starch: A review. Carbohydrate Polymers, 330, 121825.
  28. dos Santos Lima, M., Silani, I. D. S. V., Toaldo, I. M., Corrêa, L. C., Biasoto, A. C. T., Pereira, G. E.,. Ninow, J. L. (2014). Phenolic compounds, organic acids and antioxidant activity of grape juices produced from new Brazilian varieties planted in the Northeast Region of Brazil. Food chemistry, 161, 94-103.