Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmada erişilen bulgular şu şekildedir; yoksulluğun maddi boyutunu oluşturan, barınma, gıda, sağlık, düşük gelir ve alım gücünün yetersizliği gibi olgular, çalışmada incelenen mizahi karikatürler de ana temalar olarak işlenen motifler olduğu saptanmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmanın amacı, toplumsal bir sorun olarak ortaya çıkan yoksulluk olgusunun; mizahi karikatürler üzerinden nasıl işlendiğini açığa çıkarmaktır. Yoksulluk, bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılayamama durumu olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, barınma, beslenme, sağlık ve eğitim gibi alanlarda yaşanan yoksunlukların her birisi yoksulluğun somut yansımalarını oluşturmaktadır. Yoksulluğun tanımlanmasında ve yoksulluğun gösterilmesinde, kültürün en önemli entelektüel birikim alanı olan mizah önemli bir sürece karşılık gelmektedir. Bu açıdan, mizahın toplumsal gerçekliğin çelişkilerine ve sorunlarına karşı, bilinçli olarak gerçekleştirilen bir eleştiri olması, yoksulluğun anlatılmasında oldukça güçlü bir söylem biçimini de oluşturmaktadır. Toplumun sosyolojik ve kültürel kodlarını analiz etmede noktasında önemli bir araç olan mizah, özellikle karikatürler aracılığıyla bireylerin yaşamlarını bir bütün olarak kuşatan toplumsal süreçlerin daha iyi anlaşılmasına imkân tanır. Bu bağlamda mizahın, yoksulluğun gündelik yaşam içerisinde yarattığı yoksunluk ve mağduriyet halleri, mizahın işlediği önemli konu başlıklarından birisini oluşturmaktadır. Bu durum, mizahın sahip olduğu eleştirel kültür sayesinde, gündelik yaşamın örtük anlamlarında saklı olan ideolojik ve politik mitlerin açığa çıkarılmasına da aracılık etmektedir. Mizahın karikatürler biçiminde yansıması, farklı algılama biçimlerini harekete geçirmektedir. Bir başka söyleyişle, okuyucuların görsel ve metinsel anlatıları eleştirel bir okumaya tabi tutmalarına geniş bir imkân alanı oluşturmaktadır. Bu kapsamda mevcut çalışmanın konusunu da mizahi karikatürlerde yoksulluğun nasıl betimlendiği oluşturmaktadır. Karikatürler, birçok anlam örüntülerini içererek birden fazla sembolle çeşitli mesajların aktarılmasına olanak sunan, mizahi metinlerdir. Çalışmada da mizahi karikatürlerin, görsel metin unsuru olmalarından ötürü; göstergebilimsel bir yöntem kullanılmıştır. Göstergebilim, ikonik anlatı ve olgulara yönelerek metnin örtük anlamını da açığa çıkarmayı hedefleyen bir yöntem bilimdir. Göstergebilimin toplumsal anlatı içerisinde metinsel öğelerin, ideolojik yönlerinde bulunan anlamları açığa çıkarmada oldukça elverişli ve işlevsel olması, çalışmanın yöntemsel tercihi olarak belirlenmesinde temel faktördür. Kültürel yayıncılığın önemli bir parçası olarak faaliyet gösteren mizah dergileri, mevcut çalışmanın gerçekleştirilmesinde en önemli uğrak mecrayı oluşturmaktadır. Bu açıdan, mevcut çalışmanın uygulanabilmesine pratik olanak sunan “Uykusuz” adlı mizah dergisi, çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Bu çerçevede, çalışmada amaçlı örneklem seçilerek, yoksulluk temasını işleyen mizahi karikatürler tercih edilmiştir. Çalışmanın sınırlılıklarını da derginin kapak sayfasında yayınlanmış olan “yoksulluk” temalı karikatürlerle belirlenmiştir. Bu doğrultuda, Uykusuz dergisinin kapak sayfasında 2021-2023 yılları arasında yayınlanan yoksullukla ilgili toplamda 7 mizahi karikatür çalışmaya konu edilmiştir. Çalışmada erişilen bulgular şu şekildedir; yoksulluğun maddi boyutunu oluşturan, barınma, gıda, sağlık, düşük gelir ve alım gücünün yetersizliği gibi olgular, çalışmada incelenen mizahi karikatürler de ana temalar olarak işlenen motifler olduğu saptanmıştır. Çalışmada elde edilen bir diğer bulgu da mizahın toplumsal bir muhalefet biçimi olarak, yoksulluğa zemin hazırlayan, politika yapıcılarını ve uygulamalarını doğrudan eleştirel bir şekilde betimleyerek yansıtması oluşturmaktadır. Mizah, bu yönüyle yalnızca eğlence değil, aynı zamanda toplumsal muhalefetin önemli bir bileşeni olarak değerlendirilmektedir.
Abstract
The aim of this study is to reveal how the phenomenon of poverty, which has emerged as a social problem, is addressed through humorous cartoons. Poverty is defined as the inability of individuals to meet their basic needs. For example, deprivation in areas such as housing, nutrition, health, and education each constitutes a concrete manifestation of poverty. In defining and depicting poverty, humor one of culture’s most significant intellectual domains plays a crucial role. From this perspective, humor’s function as a conscious critique of societal contradictions and problems creates a particularly powerful narrative form for addressing poverty. As a key tool for analyzing a society’s sociological and cultural codes, humor particularly through cartoons enables a better understanding of the social processes that encompass individuals’ lives as a whole. In this context, the states of deprivation and victimization created by poverty in daily life constitute one of the key themes addressed by humor. This situation, thanks to the critical culture inherent in humor, also serves to expose the ideological and political myths hidden within the implicit meanings of daily life. The reflection of humor in the form of cartoons triggers different modes of perception. In other words, it creates a broad scope for readers to subject visual and textual narratives to critical analysis. In this context, the subject of the present study is how poverty is depicted in humorous cartoons. Cartoons are humorous texts that contain multiple patterns of meaning and enable the transmission of various messages through multiple symbols. In this study, a semiotic method was employed because humorous cartoons are visual textual elements. Semiotics is a methodological science that aims to uncover the implicit meaning of a text by focusing on iconic narratives and phenomena. The fact that semiotics is highly suitable and functional for revealing the meanings embedded in the ideological dimensions of textual elements within social narratives is the primary factor determining the methodological choice of this study. Humor magazines, which operate as an important part of cultural publishing, constitute the most significant medium for the implementation of this study. From this perspective, the humor magazine titled “Uykusuz,” which provides practical opportunities for the implementation of this study, constitutes the study’s universe. Within this framework, a purposeful sample was selected for the study, and humorous cartoons addressing the theme of poverty were chosen. The scope of the study was also defined by the “poverty” themed cartoons published on the magazine’s cover page. Accordingly, a total of 7 humorous cartoons related to poverty published on the cover page of Uykusuz magazine between 2021 and 2023 were included in the study. The findings of the study are as follows: phenomena constituting the material dimension of poverty such as housing, food, health, low income, and insufficient purchasing power were identified as motifs that served as central themes in the humorous cartoons examined in the study. Another finding of the study is that humor, as a form of social resistance, reflects the conditions that contribute to poverty by directly and critically depicting policymakers and their policies. In this regard, humor is considered not merely entertainment but also an important component of social resistance.