Dergiler / ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

SAĞLIKLA İLGİLİ BÖLÜMLERDEKİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ARASINDA ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ FARKINDALIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

EVALUATION OF ANTIMICROBIAL RESISTANCE AWARENESS AND RELATED FACTORS AMONG UNIVERSITY STUDENTS IN HEALTH-RELATED DEPARTMENTS

Sevil Akbulut Zencirci(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ)0000-0002-5308-9737
Alper Karagöz(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8178-223X
Aslı Akdeniz Kudubeş(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0911-8182
Mahmut Baykan(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9954-6040
Sayfa
163–171
Yayın Tarihi
2025-06-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Antibiyotik bilgi düzeyi yeterli olanlarda ve daha detaylı, yoğun sağlık bilgisi alan fakültelerde öğrenim görenlerde antimikrobiyal direnç farkındalığının daha yüksek olması akılcı antimikrobiyal kullanımı ile ilgili verilecek profesyonel eğitimlerin farkındalığı artırmada faydalı olabileceğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Antimikrobiyal direnç önemli bir halk sağlığı tehdididir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada sağlıkla ilgili bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinde antimikrobiyal direnç farkındalığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.
💡
Sonuç & Katkı:Antibiyotik bilgi düzeyi yeterli olanlarda ve daha detaylı, yoğun sağlık bilgisi alan fakültelerde öğrenim görenlerde antimikrobiyal direnç farkındalığının daha yüksek olması akılcı antimikrobiyal kullanımı ile ilgili verilecek profesyonel eğitimlerin farkındalığı artırmada faydalı olabileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Antimikrobiyal direnç · farkındalık · üniversite öğrencileri

Özet

Antimikrobiyal direnç önemli bir halk sağlığı tehdididir. Çalışmada sağlıkla ilgili bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinde antimikrobiyal direnç farkındalığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışma, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nde sağlıkla ilgili bölümlerde öğrenim gören öğrencilerde gerçekleştirilen kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmada kullanılan anket form bireylerin sosyodemografik özellikleri, antimikrobiyal direnç farkındalığı ile ilgili önermeleri, antimikrobiyal direnç farkındalığı ile ilişkili olabilecek faktörleri ve antibiyotik ya da antimikrobiyal direnci duydukları kaynakları içermekteydi. Verilerin analizinde ki-kare testi ve çoklu lojistik regresyon analizi kullanıldı. Çalışma grubundaki öğrencilerin %20,1’inin antibiyotik bilgi düzeyi yeterli olup %19,6’sı uygun antibiyotik kullanma tutumuna sahipti. Öğrencilerden %88,1’inin antimikrobiyal direnç farkındalığı yetersizdi. Çoklu lojistik regresyon analizinde yeterli antimikrobiyal direnç farkındalığı sıklığı OR (%95 Güven Aralığı) Tıp Fakültesi’nde öğrenim görenlerde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim görenlerden 5,86 (2,69-12,75), antibiyotik bilgi düzeyi yeterli olanlarda yetersiz olanlardan 2,90 (1,69-4,97) kat daha fazla idi. Çalışmada öğrencilerin çoğunluğunda antimikrobiyal direnç farkındalığı yetersizdi. Antibiyotik bilgi düzeyi yeterli olanlarda ve daha detaylı, yoğun sağlık bilgisi alan fakültelerde öğrenim görenlerde antimikrobiyal direnç farkındalığının daha yüksek olması akılcı antimikrobiyal kullanımı ile ilgili verilecek profesyonel eğitimlerin farkındalığı artırmada faydalı olabileceğini göstermektedir.

Abstract

Antimicrobial resistance is an important public health threat. The aim of the study was to evaluate antimicrobial resistance awareness and associated factors among university students studying in health-related departments. The study was a cross-sectional study conducted in university students studying in health-related departments at Bilecik Şeyh Edebali University. The questionnaire used in the study included sociodemographic characteristics of the students, statements about antimicrobial resistance awareness, factors that may be related with antimicrobial resistance awareness, and the sources they heard about antibiotic or antimicrobial resistance. Chi-square test and multiple logistic regression analysis were used to analyze the data. In the study group, 20.1% of the students had adequate antibiotic knowledge and 19.6% had an appropriate antibiotic use attitude. Of the students 88.1% had inadequate antimicrobial resistance awareness. In multiple logistic regression analysis, the frequency of adequate antimicrobial resistance awareness OR (95% Confidence Interval) was 5.86 (2.69-12.75) times higher in students studying at the Faculty of Medicine than in students studying at the Vocational School of Health Services, and 2.90 (1.69-4.97) times higher in students with adequate antibiotic knowledge than in students with inadequate antibiotic knowledge. In the study, antimicrobial resistance awareness was inadequate in the majority of the students. The fact that antimicrobial resistance awareness was higher in students with adequate antibiotic knowledge and in those studying at faculties that provide more detailed and intensive health information indicates that professional training on rational antimicrobial use may be useful in raising awareness.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Zencirci, S. A., Karagöz, A., Kudubeş, A. A., Baykan, M. (2025). SAĞLIKLA İLGİLİ BÖLÜMLERDEKİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ARASINDA ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ FARKINDALIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 163–171. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1643058

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. World Health Organization. Global antimicrobial resistance surveillance system: manual for early implementation [Internet]. Geneva, Switzerland: World Health Organization;2015 [cited 2024 June 1]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241549400
  2. World Health Organization Regional Office for the Eastern Mediterranean. Antimicrobial resistance in the Eastern Mediterranean Region (No. EM/RC64/6)[Internet]. World Health Organization Regional Office for the Eastern Mediterranean;2017 [cited 2024 June 1]. Available from: https://applications.emro.who. int/docs/RC_technical_papers_2017_6_20046_ en.pdf?ua
  3. World Health Organization. WHO report on surveillance of antibiotic consumption: 2016-2018 early implementation [Internet]. Switzerland: World Health Organization;2018 [cited 2024 June 1]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241514880
  4. World Health Organization. Antimicrobial resistance [Internet]. World Health Organization [cited 2024 June 1]. Available from: https://www.who.int/health-topics/antimicrobial-resistance
  5. World Health Organization. Ten threats to global health in 2019 [Internet]. World Health Organization [cited 2024 June 1]. Available from: https://www. who.int/news-room/spotlight/ten-threats-to-global-health-in-2019
  6. Antimicrobial Resistance Collaborators. Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. Lancet. 2022;399(10325):629-55. Erratum in: Lancet. 2022;400(10358):1102.
  7. Jonas,Olga B.; Irwin, Alec; Berthe,Franck Cesar Jean; Le Gall,Francois G.; Marquez,Patricio V.Drug-resistant infections: a threat to our economic future (Vol. 2 of 2): final report (English) [Internet]. HNP/Agriculture Global Antimicrobial Resistance Initiative Washington, D.C: World Bank Group [cited 2024 June 1]. Available from: http://documents.worldbank. org/curated/en/323311493396993758
  8. World Health Organization (2015). Global action plan on antimicrobial resistance [Internet]. Geneva, Switzerland: World Health Organization;2015 [cited 2024 June 1]. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/193736/9789241509763_eng.pdf
  9. Scaioli G, Gualano MR, Gili R, Masucci S, Bert F, Siliquini R. Antibiotic use: a cross-sectional survey assessing the knowledge, attitudes and practices amongst students of a school of medicine in Italy. PLoS One. 2015;10(4):e0122476.
  10. Seid MA, Hussen MS. Knowledge and attitude towards antimicrobial resistance among final year undergraduate paramedical students at University of Gondar, Ethiopia. BMC Infect Dis. 2018;18(1):312.
  11. World Health Organization. Antibiotic resistance: multi-country public awareness survey [Internet]. Geneva, Switzerland: World Health Organization;2015 [cited 2024 June 1]. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/194460
  12. TNS Opinion & Social. Special Eurobarometer 445: Antimicrobial Resistance [Internet]. Brussels, Belgium, 2016 [cited 2024 June 1]. Available from: https://antibiotics.gov.mt/wp-content/uploads/2024/05/2016_eb445_amr_generalreport_ en.pdf
  13. Kamata K, Tokuda Y, Gu Y, Ohmagari N, Yanagihara K. Public knowledge and perception about antimicrobials and antimicrobial resistance in Japan: A national questionnaire survey in 2017. PLoS One. 2018;13(11):e0207017.
  14. Bloom, BS. Learning for Mastery. Instruction and Curriculum. Regional Education Laboratory for the Carolinas and Virginia, Topical Papers and Reprints, Number 1. Evaluation comment, 1968;1(2), n2.
  15. Akande-Sholabi W, Ogundipe FS, Adisa R. Pharmacists’ knowledge and counselling on fall risk increasing drugs in a tertiary teaching hospital in Nigeria. BMC Health Serv Res. 2020;20(1):259.
  16. Akande-Sholabi W, Ajamu AT. Antimicrobial stewardship: Assessment of knowledge, awareness of antimicrobial resistance and appropriate antibiotic use among healthcare students in a Nigerian University. BMC Med Educ. 2021;21(1):488.
  17. Olum R, Chekwech G, Wekha G, Nassozi DR, Bongomin F. Coronavirus Disease-2019: Knowledge, Attitude, and Practices of Health Care Workers at Makerere University Teaching Hospitals, Uganda. Front Public Health. 2020;8:181.
  18. Nisabwe L, Brice H, Umuhire MC, Gwira O, Harelimana JD, Nzeyimana Z, Sebatunzi OR, Rusingiza EK, Hahirwa I, Muvunyi CM. Knowledge and attitudes towards antibiotic use and resistance among undergraduate healthcare students at University of Rwanda. J Pharm Policy Pract. 2020;13:7.
  19. Haque M, Rahman NAA, McKimm J, Sartelli M, Kibria GM, Islam MZ, Binti Lutfi SNN, Binti Othman NSA, Binti Abdullah SL. Antibiotic Use: A Cross-Sectional Study Evaluating the Understanding, Usage and Perspectives of Medical Students and Pathfinders of a Public Defence University in Malaysia. Antibiotics (Basel). 2019;8(3):154.
  20. Republic of Turkey Ministry of Health. National Action Plan for Rational Drug Use 2014-2017 [Internet]. [cited 2024 June 1]. Available from:https://akilciilac.titck.gov.tr/Assets/AnnouncementsAndPublicationsPdf/2024/05/1716 462801_aik-ulusal-eylem-plani.pdf
  21. Shahpawee NS, Chaw LL, Muharram SH, Goh HP, Hussain Z, Ming LC. University Students’ Antibiotic Use and Knowledge of Antimicrobial Resistance: What Are the Common Myths? Antibiotics (Basel). 2020;9(6):349.
  22. Ulaya G, Nguyen TCT, Vu BNT, Dang DA, Nguyen HAT, Tran HH, Tran HKT, Reeve M, Pham QD, Trinh TS, van Doorn HR, Lewycka S. Awareness of Antibiotics and Antibiotic Resistance in a Rural District of Ha Nam Province, Vietnam: A Cross-Sectional Survey. Antibiotics (Basel). 2022;11(12):1751.
  23. Kosiyaporn H, Chanvatik S, Issaramalai T, Kaewkhankhaeng W, Kulthanmanusorn A, Saengruang N, Witthayapipopsakul W, Viriyathorn S, Kirivan S, Kunpeuk W, Suphanchaimat R, Lekagul A, Tangcharoensathien V. Surveys of knowledge and awareness of antibiotic use and antimicrobial resistance in general population: A systematic review. PLoS One. 2020;15(1):e0227973.
  24. Miyano S, Htoon TT, Nozaki I, Pe EH, Tin HH. Public knowledge, practices, and awareness of antibiotics and antibiotic resistance in Myanmar: The first national mobile phone panel survey. PLoS One. 2022;17(8):e0273380.
  25. Lim KK, Teh CC. A Cross Sectional Study of Public Knowledge and Attitude towards Antibiotics in Putrajaya, Malaysia. South Med Rev. 2012;5(2):26-33.
  26. Jonas,Olga B.; Irwin, Alec; Berthe,Franck Cesar Jean; Le Gall,Francois G.; Marquez,Patricio V.Drug-resistant infections: a threat to our economic future (Vol. 2 of 2): final report (English) [Internet]. HNP/Agriculture Global Antimicrobial Resistance Initiative Washington, D.C: World Bank Group [cited 2024 June 1]. Available from: http://documents.worldbank. org/curated/en/323311493396993758