Dergiler / ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Üniversite öğrencilerinde deprem korkusu ile deprem bilgisi düzeyi arasındaki ilişki ve sosyodemografik özelliklerin etkisi

The relationship between earthquake fear and earthquake knowledge level among university students and the effect of sociodemographic characteristics

Ahmet Yılmaz(ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY)0009-0006-7453-8251
Sayfa
111–120
Yayın Tarihi
2026-05-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlarımız doğrultusunda üniversitelerin uygulamalı eğitimler ve tatbikatlar aracılığıyla bir “hazırlık kültürü” oluşturması, risk altındaki gruplara yönelik psikolojik destek stratejileri geliştirmesi ve eğitim müdahalelerinin uzun vadeli etkilerini incelemek için çok disiplinli boylamsal çalışmaların yapılması önerilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye gibi sismik olarak aktif bölgelerde yaygın olan depremler, bireylerin fiziksel ve psikolojik sağlığını önemli ölçüde etkiler ve genellikle korkuya neden olur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kesitsel çalışma, 2025 yılı Şubat ve Nisan ayları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesinde kayıtlı 360 üniversite öğrencisi (ortalama yaş 21,2±2,2; %37,5’i erkek) ile yürütüldü.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlarımız doğrultusunda üniversitelerin uygulamalı eğitimler ve tatbikatlar aracılığıyla bir “hazırlık kültürü” oluşturması, risk altındaki gruplara yönelik psikolojik destek stratejileri geliştirmesi ve eğitim müdahalelerinin uzun vadeli etkilerini incelemek için çok disiplinli boylamsal çalışmaların yapılması önerilmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Deprem · bilgi · korku

Özet

Türkiye gibi sismik olarak aktif bölgelerde yaygın olan depremler, bireylerin fiziksel ve psikolojik sağlığını önemli ölçüde etkiler ve genellikle korkuya neden olur. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri arasında deprem korkusu, bilgi düzeyleri ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu kesitsel çalışma, 2025 yılı Şubat ve Nisan ayları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesinde kayıtlı 360 üniversite öğrencisi (ortalama yaş 21,2±2,2; %37,5’i erkek) ile yürütüldü. Katılımcılar Sağlık Bilimleri, Tıp, Eğitim ve Mühendislik fakültelerinden seçildi. Veriler, öğrencilere dağıtılan dokuz maddelik Sosyodemografik veri formu, yedi maddelik Deprem Korkusu Ölçeği ve 19 maddelik Deprem Bilgisi Düzeyi Ölçeği kullanılarak öz-bildirim yoluyla elde edildi. Deprem bilgisi açısından cinsiyetler arasında önemli bir fark gözlenmedi, ancak kadınlarda önemli ölçüde daha yüksek deprem korkusu saptandı (p<0,001). Sağlık Bilimleri ve Eğitim fakültelerinden öğrenciler, Tıp ve Mühendislik fakültelerinden öğrencilere kıyasla önemli ölçüde daha yüksek bilgi ve korku puanları sergiledi (sırasıyla p<0,001, p=0,047). Doğrudan deprem deneyimi korku veya bilgiyi önemli ölçüde değiştirmezken, depremde sevilen birini kaybetmek önemli ölçüde daha yüksek korku puanları ile ilişkiliydi (p=0,031). Deprem korkusu ile deprem bilgi düzeyleri arasında önemli bir korelasyon bulunamadı (r=0,08, p=0,128). Sonuçlarımız doğrultusunda üniversitelerin uygulamalı eğitimler ve tatbikatlar aracılığıyla bir “hazırlık kültürü” oluşturması, risk altındaki gruplara yönelik psikolojik destek stratejileri geliştirmesi ve eğitim müdahalelerinin uzun vadeli etkilerini incelemek için çok disiplinli boylamsal çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract

Earthquakes, which are prevalent in seismically active regions such as Türkiye, significantly impact the physical and psychological well-being of individuals and frequently elicit fear. The objective of this study is to investigate the relationship between earthquake fear, knowledge levels, and sociodemographic characteristics among university students. This cross-sectional study was conducted with 360 university students (mean age: 21.2±2.2 years; 37.5% male) enrolled at Ondokuz Mayıs University between February and April 2025. Participants were drawn from Health Sciences, Medicine, Education, and Engineering faculties. Data were acquired using the nine-item sociodemographic form, seven-item Earthquake Fear Scale, and the 19-item Earthquake Knowledge Level Scale through self-reporting. No significant gender difference was observed in earthquake knowledge, but females reported significantly higher earthquake fear (p<0.001). Students from Health Sciences and Education faculties exhibited significantly higher knowledge and fear scores compared to those from Medicine and Engineering faculties (p<0.001, p=0.047, respectively). While direct earthquake experience did not significantly alter fear or knowledge, losing a loved one in an earthquake correlated with significantly higher fear scores (p=0.031). No significant correlation was found between earthquake fear and earthquake knowledge levels (r=0.08, p=0.128). Based on our findings, it is recommended that universities foster a “culture of preparedness” through practical training and drills, develop psychological support strategies for at-risk groups, and conduct multidisciplinary longitudinal studies to examine the long-term effects of educational interventions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dündar, C., Yılmaz, A. (2026). Üniversite öğrencilerinde deprem korkusu ile deprem bilgisi düzeyi arasındaki ilişki ve sosyodemografik özelliklerin etkisi. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 111–120. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1776684

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Frijters P JD, Knott R, Torgler B. Resilience to disaster: Evidence from daily wellbeing data. IZA Discussion Paper. 2021. DOI:10.2139/ssrn.3813647.
  2. Akdemir A, İnan Günaydın T. Türkiye’nin depremselliği ve burulma düzensizliği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR). 2024;11(104):301-9. DOI:10.5281/zenodo.10731964.
  3. Yüksel Hİ, Akbel E. Earthquakes and dısaster educatıon ın our country and ın the world. Usak University Journal of Engineering Sciences. 2023;6(1):52-66. DOI:10.47137/uujes.1302947.
  4. Rastogi BK. Damage due to Gorkha Nepal earthquake of 2015 and its intensity. In: Rastogi BK, editor. Nepal Earthquake of 2015. Singapore: Springer Nature Singapore; 2024. p. 47-61.
  5. AFAD., 2023. 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) Mw: 7.7 – Mw: 7.6 depremleri raporu. 140 s. 2023.
  6. Cénat JM, McIntee S-E, Blais-Rochette C. Symptoms of posttraumatic stress disorder, depression, anxiety and other mental health problems following the 2010 earthquake in Haiti: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders. 2020;273:55-85. DOI:10.1016/j.jad.2020.04.046.
  7. Prati G, Catufi V, Pietrantoni L. Emotional and behavioural reactions to tremors of the Umbria-Marche earthquake. Disasters. 2012;36(3):439-51. DOI:10.1111/j.1467-7717.2011.01264.x.
  8. Santos-Reyes J, Gouzeva T. Mexico city’s residents emotional and behavioural reactions to the 19 September 2017 earthquake. Environmental Research. 2020;186:109482. DOI:10.1016/j. envres.2020.109482.
  9. Cvetković VM, Öcal A, Ivanov A. Young adults’ fear of disasters: A case study of residents from Turkey, Serbia and Macedonia. International journal of disaster risk reduction. 2019; 35:101095.
  10. Terpstra T. Emotions, trust, and perceived risk: Affective and cognitive routes to flood preparedness behavior. Risk Analysis. 2011;31(10):1658-75. DOI:10.1111/j.1539-6924.2011.01616.x.
  11. Şahin M. Korku, kaygı ve kaygı (anksiyete) bozuklukları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 2019;6(10):117-35.
  12. Lai BS, Kelley ML, Harrison KM, Thompson JE, Self-Brown S. Posttraumatic stress, anxiety, and depression symptoms among children after Hurricane Katrina: A latent profile analysis. Journal of Child and Family Studies. 2015;24:1262-70.
  13. Shi X, Zhou Y, Fan F. Longitudinal trajectories and predictors of anxiety symptoms among adolescent survivors exposed to Wenchuan earthquake. Journal of Adolescence. 2016;53:55-63.
  14. Anyan F, Bizumic B, Hjemdal O. Specificity in mediated pathways by anxiety symptoms linking adolescent stress profiles to depressive symptoms: Results of a moderated mediation approach. Journal of Affective Disorders. 2018;228:109-17.
  15. Hausman EM, Kotov R, Perlman G, Hajcak G, Kessel EM, Klein DN. Prospective predictors of first-onset depressive disorders in adolescent females with anxiety disorders. Journal of Affective Disorders. 2018;235:176-83.
  16. Gün Çınğı T, Yazgan ÇÜ. Examination of risk perception, fear and preparedness of Individuals experiencing earthquakes. Afet ve Risk Dergisi. 2022; 5(2):656-68. DOI:10.35341/afet.1138901.
  17. Aksa FI, Utaya S, Bachri S, Handoyo B. The role of knowledge and fatalism in college students related to the earthquake-risk perception. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies. 2020;12(1):1-6.
  18. Kiani U, Najam F, Rana I. The impact of risk perception on earthquake preparedness: An empirical study from Rawalakot, Pakistan. International Journal of Disaster Risk Reduction. 2022;76:102989. DOI:10.1016/j.ijdrr.2022.102989.
  19. Santos-Reyes J, Gouzeva T, editors. High school students’ knowledge and seismic risk perception: The case of Mexico City. 2017 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM); 2017: IEEE.
  20. Reduction UNOfDR. Annual Report 2015; [cited 2025 Aug 20]. Available from https://www.preventionweb.net/files/48588_unisdrannualreport2015evs. pdf?startDownload=true
  21. Prizmić-Larsen Z, Vujčić MT, Lipovčan LK. Fear of COVID-19 and fear of earthquake: Multiple distressing events and well-being in Croatia. Psychol Rep. 2023:332941231156813. DOI:10.1177/00332941231156813.
  22. Satıcı SA, Okur S, Deniz ME, et al. The development and initial validation of the Earthquake Fear Scale: Its links to personality traits, psychological distress, harmony in life, and mental wellbeing. Stress and Health. 2024;40(2):e3306.
  23. Sözen E, Genç M. Üniversite öğrencilerinin deprem bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir deprem farkındalıkları arasındaki ilişkinin araştırılması. Türk Deprem Araştırma Dergisi. 2023;5(2):148-65. DOI:10.46464/tdad.1288571.
  24. Atalay E. Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin deprem bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;(64):141-52.
  25. Genç M, Sözen E. Development of an Earthquake Knowledge Assessment Scale: Validity and reliability study. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 2022;23(3):2745-81. DOI:10.29299/kefad.1049922.
  26. Gurung N, Khanum H. Preventive Practice on Earthquake Preparedness Among Higher Level Students of Dhaka City. Biomed J Sci & Tech Res. 2021;29280.
  27. Ao Y, Zhang H, Yang L, Wang Y, Martek I, Wang G. Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Natural Hazards. 2021;107:1287-310.
  28. Turan Bayraktar D, Kefeli Çol B, Gümüşler Başaran A, Genç Köse B. Earthquake knowledge level and sustainable earthquake awareness of university students. Natural Hazards. 2024;120(11):10001-11.
  29. Zhang M, Wang J. Trend analysis of global disaster education research based on scientific knowledge graphs. Sustainability. 2022;14(3):1492.
  30. Tekeli-Yeşil S, Dedeoğlu N, Braun-Fahrlaender C, Tanner M. Earthquake awareness and perception of risk among the residents of Istanbul. Natural Hazards. 2011;59(1):427-46. DOI:10.1007/s11069- 011- 9764-1.
  31. Kaya M, Bayram SS. Determining the impact of earthquakes on university students’ hope and anxiety levels. International Journal of Disaster Risk Reduction. 2024;110:104637.
  32. Meral SE. Investigating earthquake anxiety levels of child development department university student. International Journal of Educational Research Review. 2023;8(4):991-1001.
  33. Sönmez MO, Nazik F, Pehlivan E. Van depremi sonrası üniversite öğrencilerinde travma sonrası stres bozukluğu prevelansı. Uluslararası Hakemli Psikiyatri ve Psikoloji Araştırmaları Dergisi. (9):1-20. DOI:10.17360/UHPPD.2017.2.2.
  34. Patel RK, Pamidimukkala A, Kermanshachi S, Etminani-Ghasrodashti R. Disaster preparedness and awareness among university students: a structural equation analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023;20(5):4447.
  35. Yayla U, Şahinöz T. Preparedness for earthquake: knowledge and behavior. Journal of International Health Sciences and Management. 2020;6(11):46-59.
  36. Çoban M, Göktaş Y. Which training method is more effective in earthquake training: Digital game, drill, or traditional training? Smart Learning Environments. 2022; 9(1):23.
  37. Armaş I, Avram E. Patterns and trends in the perception of seismic risk. Case study: Bucharest Municipality/Romania. Natural Hazards. 2008;44(1):147-61. DOI:10.1007/s11069-007-9147-9.
  38. Sarı T, Taşdelen-Karçkay A, Tarcan Ş. The development of the fear of earthquake scale: validity and reliability study in Türkiye after the 2023 earthquake. BMC Psychology. 2023;11(1):433.
  39. Farhane-Medina NZ, Luque B, Tabernero C, Castillo-Mayén R. Factors associated with gender and sex differences in anxiety prevalence and comorbidity: A systematic review. Science Progress. 2022;105(4):00368504221135469. DOI:10.1177/00368504221135469.
  40. Ahn AYE, Takikawa H, Maly E, et al. Perception of earthquake risks and disaster prevention awareness: A comparison of resident surveys in Sendai, Japan and Seattle, WA, USA. International Journal of Disaster Risk Reduction. 2021;66:102624. DOI:10.1016/j.ijdrr.2021.102624.
  41. Bodas M, Peleg K, Stolero N, Adini B. Risk Perception of Natural and Human-Made Disasters—Cross Sectional Study in Eight Countries in Europe and Beyond. Frontiers in Public Health. 2022;10:825985. DOI:10.3389/fpubh.2022.825985.