Dergiler / Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

PARLAMENTER DİPLOMASİ EKSENİNDE BÖLGESEL BİR BÜTÜNLEŞME HAMLESİ: TÜRKPA

Ahmet Özkan(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9716-2687
Sayfa
125–135
Yayın Tarihi
2023-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitekim bu çalışma parlamenter diplomasi çerçevesinde bölgesel bir bütünleşme hamlesi olarak ön plana çıkan TÜRKPA’nın oluşumu, kurumsal yapısı ve üye ülkelerin parlamenter sistem görünümleri çerçevesinde incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüz dünyasında devletlerin küresel ya da bölgesel düzeyde bir araya gelerek birliktelik oluşturduğunu söylemek mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle 1991 yılında SSCB’nin dağılması ile birlikte Orta Asya’da ortaya çıkan bağımsız Türk cumhuriyetleri ile temasa geçen ve ilişkileri geliştirme gayreti gösteren Türkiye, 90’lı yıllarda TİKA ve TÜRKSOY gibi kuruluşlarla bölge ülkeleri ve halkları ile etkileşim içerisine girme gayreti göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Nitekim bu çalışma parlamenter diplomasi çerçevesinde bölgesel bir bütünleşme hamlesi olarak ön plana çıkan TÜRKPA’nın oluşumu, kurumsal yapısı ve üye ülkelerin parlamenter sistem görünümleri çerçevesinde incelenecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2008 Verileri
⚙️Değişkenler:TÜRKPA · Parlamenter Diplomasi · Dış politika

Özet

Günümüz dünyasında devletlerin küresel ya da bölgesel düzeyde bir araya gelerek birliktelik oluşturduğunu söylemek mümkündür. Bu birliktelikler kimi zaman ekonomik kimi zaman kültürel kimi zaman askerî kimi zaman da siyasi birliktelikler olarak tezahür etmektedir. Özellikle 1991 yılında SSCB’nin dağılması ile birlikte Orta Asya’da ortaya çıkan bağımsız Türk cumhuriyetleri ile temasa geçen ve ilişkileri geliştirme gayreti gösteren Türkiye, 90’lı yıllarda TİKA ve TÜRKSOY gibi kuruluşlarla bölge ülkeleri ve halkları ile etkileşim içerisine girme gayreti göstermiştir. Aynı şekilde bölgede ihdas edilen bağımsız cumhuriyetlerin de Türkiye’ye karşı göstermiş olduğu teveccüh 2008 yılına gelindiğinde TÜRKPA’nın kuruluşuna vesile olmuştur. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan’ın 2008 yılında bir araya gelerek kurduğu TÜRKPA, ilişkilerin her platformda geliştirildiğinin bir göstergesi olmuştur. Nitekim bu çalışma parlamenter diplomasi çerçevesinde bölgesel bir bütünleşme hamlesi olarak ön plana çıkan TÜRKPA’nın oluşumu, kurumsal yapısı ve üye ülkelerin parlamenter sistem görünümleri çerçevesinde incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özkan, A. (2023). PARLAMENTER DİPLOMASİ EKSENİNDE BÖLGESEL BİR BÜTÜNLEŞME HAMLESİ: TÜRKPA. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 125–135. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1314246

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. akorda.kz. (1995), “Kazakistan Cumhuriyeti Anayasası”, İnternet Adresi: https://www.akorda.kz/en/official_documents/constitution, Erişim Tarihi: 13.05.2023.
  2. anayasa.gov. (1982), “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası”, İnternet Adresi: https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/anayasa/, Erişim Tarihi: 13.05.2023.
  3. Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası. (1995), “Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası”, İnternet Adresi: https://www.meclis.gov.az/news-az.php?id=3&lang=az, Erişim Tarihi: 13.05.2023.
  4. DEDEOĞLU, Beril (2015), Uluslararası İlişkilerde Özel Bir Alan, Bölgesel Bütünleşme, Kuramlar - Yaklaşımlar - Modeller. Yeniyüzyıl Yayınları, İstanbul.
  5. ERDOĞAN, Hakan (2014), “Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesinin (TÜRKPA) Uluslararası Hukuki Kişiliği”, Yasama Dergisi (27): 5-30.
  6. ERGÜL, Ozan ve Abdullayev, Cavid (1998), “Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(4): 221-278.
  7. gov.kg. (2023), “Kırgız Cumhuriyeti Anayasası”, İnternet Adresi: https://www.gov.kg/ky/p/constitution, Erişim Tarihi: 11.05.2023.
  8. HALE, William (2021), 1774'ten Günümüze Türk Dış Politikası, Çev.: N. Uslu, Serbest Akademi, Ankara.
  9. ipu.org. (2023), “About the IPU – Members”, İnternet Adresi: https://www.ipu.org/about-ipu/members, Erişim Tarihi: 25.05.2023.
  10. kenesh.kg. (2016), www.kenesh.kg. 05 10, 2023 tarihinde Kırgız Parlamentosu Tarihi: http://www.kenesh.kg/ru/article/show/38/istoriya-kirgizskogo-parlamenta adresinden alındı
  11. MACHLUP, Fritz (1978), A History of Thought on Economic Integration, Mac Millan Press, London.
  12. NALÇINKAYA, Öznur (2022), Algı Yönetiminde Yumuşak Güç, Adalet Yayınevi, Ankara.
  13. ÖZDAL, Barış ve KARACA, Kutay (2020), Diplomasi Tarihi I, 4. Baskı, Dora Basım-Yayın Dağıtım, Bursa.
  14. ÖZKAN, Ahmet (2022), Dış Politika ve Güvenlik Ekseninde Erdoğan Türkiye'si ve Putin Rusya'sı, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
  15. PURTAŞ, Fırat (2013), “Türk Dış Politikasının Yükselen Değeri: Kültürel Diplomasi”, Gazi Akademik Bakış, 7(3): 1-14.
  16. REHİMLİ, Recep (2020), “Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Devlet Yönetimi Yapısı ve Siyasal Sistemi”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 3(1): 364-384.
  17. SÖNMEZOĞLU, Faruk (2017), Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, DER Yayınları, İstanbul.
  18. tbmm.gov.tr (2023a), “TÜRKPA Dönem Başkanlığı Türkiye'ye Geçti”, İnternet Adresi: www.tbmm.gov.tr, Erişim Tarihi: 16.05.2023.
  19. tbmm.gov.tr (2023b), “TÜRKPA Ankara Deklarasyonu Kabul Edildi”, İnternet Adresi: https://www.tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=705da86a-ae6e-4071-b516-0187c8bb1d11.
  20. TUNCER, Hüner (1982), “Eski ve Yeni Diplomasi (Doktora Tez Özeti)”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 37(1): 251-257.
  21. turk-pa.org (2023), “TÜRKPA Hakkında”. İnternet Adresi: https://turk-pa.org/about, Erişim Tarihi: 06.05.2023.
  22. turk-pa.org/az (2023), “Azerbaycan Ulusal Delegasyonu”, İnternet Adresi: https://turk-pa.org/delegation/az, Erişim Tarihi: 06.05.2023.
  23. turk-pa.org/declaration (2023), “Deklarasyonlar”, İnternet Adresi: https://turk-pa.org/declaration/all, Erişim Tarihi: 05.05.2023.
  24. turk-pa.org/kg. (2023), “Kırgızistan Ulusal Delegasyonu”, İnternet Adresi: https://turk-pa.org/delegation/kg, Erişim Tarihi: 06.05.2023.
  25. turk-pa.org/kz. (2023), “Kazakistan Ulusal Delegasyonu”. İnternet Adresi: https://turk-pa.org/delegation/kz, Erişim Tarihi: 06.05.2023.
  26. turk-pa.org/tr (2023), “Türkiye Ulusal Delegasyonu”, İnternet Adresi: https://turk-pa.org/delegation/tr, Erişim Tarihi: 06.05.2023
  27. TÜRKPA (2008), Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi İstanbul Anlaşması. Anlaşma, İstanbul.