KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

İktisadi Kalkınma Penceresinden D-8 Ülkeleri

Adem Doğan(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0001-7874-8455
Güven Delice(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-8034-8896
Sayfa
20–37
Yayın Tarihi
2021-06-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Finansal kurumların ve finansal piyasaların gelişimi açısından D-8 ülkeleri arasında Malezya ve Türkiye’nin iyi konumda oldukları görülmektedir. 1997-2018 arası finansal gelişme seyri açısından bakıldığında, Mısır, Endonezya ve Pakistan dışında kalan ülkelerde finansal gelişme endeks değerinin istikrarlı bir artış trendi gösterdiği gözlenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, D-8 ülkelerinin kalkınma düzeyleri büyüme merkezli, insan merkezli, çevre merkezli ve finansal gelişme ölçütleri doğrultusunda somutlaştırılmaya çalışılmıştır. 1997’den günümüze gelindiğinde, Bangladeş, Nijerya ve Pakistan düşük gelir grubundan, alt-orta gelir grubuna, Endonezya ve İran alt-orta gelir grubundan üst-orta gelir grubuna yükselmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mısır alt-orta gelir; Malezya ve Türkiye ise üst-orta gelir grubunda kalmaya devam etmiştir. 1997-2018 arasında sınai üretimin toplam katma değerdeki payı Endonezya, İran, Malezya, Nijerya ve Türkiye’de azalmış; Mısır’da sabit kalmış; Bangladeş ve Pakistan’da ise artmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Finansal kurumların ve finansal piyasaların gelişimi açısından D-8 ülkeleri arasında Malezya ve Türkiye’nin iyi konumda oldukları görülmektedir. 1997-2018 arası finansal gelişme seyri açısından bakıldığında, Mısır, Endonezya ve Pakistan dışında kalan ülkelerde finansal gelişme endeks değerinin istikrarlı bir artış trendi gösterdiği gözlenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:D-8 Ülkeleri · Büyüme merkezli kalkınma · insani kalkınma

Özet

Bu çalışmada, D-8 ülkelerinin kalkınma düzeyleri büyüme merkezli, insan merkezli, çevre merkezli ve finansal gelişme ölçütleri doğrultusunda somutlaştırılmaya çalışılmıştır. 1997’den günümüze gelindiğinde, Bangladeş, Nijerya ve Pakistan düşük gelir grubundan, alt-orta gelir grubuna, Endonezya ve İran alt-orta gelir grubundan üst-orta gelir grubuna yükselmiştir. Mısır alt-orta gelir; Malezya ve Türkiye ise üst-orta gelir grubunda kalmaya devam etmiştir. 1997-2018 arasında sınai üretimin toplam katma değerdeki payı Endonezya, İran, Malezya, Nijerya ve Türkiye’de azalmış; Mısır’da sabit kalmış; Bangladeş ve Pakistan’da ise artmıştır. İmalat sanayi üretiminin toplam katma değerdeki payı da sınai üretime benzer bir seyir izlemiştir. 1997-2018 arasında Nijerya haricindeki D-8 ülkeleri insani kalkınma düzeylerini bir üst seviyeye yükseltmeyi başarmıştır. Bangladeş ve Pakistan düşük insani kalkınma düzeyinden orta insani kalkınma düzeyine terfi etmiştir. Mısır, Endonezya ve İran orta insani kalkınma düzeyinden yüksek insani kalkınma düzeyine geçebilmiştir. Malezya yüksek insani kalkınma düzeyinden çok yüksek insani kalkınma düzeyine yükselmiş; Türkiye ise, orta insani kalkınma düzeyinden çok yüksek insani kalkınma düzeyine sıçramıştır. D-8 ülkelerinin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını gerçekleştirme performanslarının yaklaşık %50 ila %70 arasında değiştiği gözlenmektedir. Şu an için, sürdürülebilir kalkınma liginde İran, Malezya ve Türkiye ortanın üstünde yer almakta; Mısır tam ortada, Endonezya, Bangladeş, Pakistan ve Nijerya ise ortanın altında yer bulmaktadır. Finansal kurumların ve finansal piyasaların gelişimi açısından D-8 ülkeleri arasında Malezya ve Türkiye’nin iyi konumda oldukları görülmektedir. 1997-2018 arası finansal gelişme seyri açısından bakıldığında, Mısır, Endonezya ve Pakistan dışında kalan ülkelerde finansal gelişme endeks değerinin istikrarlı bir artış trendi gösterdiği gözlenmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğan, A., Delice, G. (2021). İktisadi Kalkınma Penceresinden D-8 Ülkeleri. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 20–37. https://ajindex.com/articles/1478303

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Bağcı, H. (2018). Finansal Gelişmişlik Endeksi Oluşturulması: OECD Ülkelerinde Bir Uygulama, Yönetin ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt 16, Özel sayı, 238-254. Bakırtaş, T. (2014). Dünya’da ve Türkiye’de Ekonomik Kalkınma, Nobel Akademi Yayıncılık, Ankara.
  2. Berber, M. (2017). İktisadi Büyüme ve Kalkınma, 6. Baskı, Celepler Matbaacılık, Trabzon.
  3. Chang, Ha-J. (2015). Sanayileşmenin Gizli Tarihi, (Çev: Emin Akçaoğlu), 6. Basım, Efil Yayınevi, Ankara.
  4. DFID Financial Sector Team, (2004). The Importance ofFinancial Sector Development for Growth and Poverty Reduction, Department for InternationalDevelopment, Policy Division Working Paper.
  5. Doğaner Gönel, F. (2010), Kalkınma Ekonomisi, Ankara, Efil Yayınevi. Ferreira, C. (2021). Financial Development and Macroeconomic Performance: A Cointegration Approach, INFER Brief Series No. 2. Huang, Y. (2010). Determinants of Financial Development, Palgrave Macmillan, London.
  6. Islam,S.N., & Kenneth,I.(2018). From ‘Structural Change’ to ‘Transformative Change’ Rationale and Implications, DESA Working Paper No: 155, ST/ESA/2018/DWP/155, February.
  7. Kaynak, M. (2007). Kalkınma İktisadı, Geliştirilmiş 2. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara.
  8. Kasparian, J., & Rolland, A., (2012), OECD’s Better Life Index: Can Any Country Be Well Ranked?, Journal of Applied Statistics, Vol. 39, Issue 10, 2223–2230.
  9. Kelleher,A.(1993). The Need for Human Centered Development, American Journal of Economics and Sociology, Volume: 52, Issue:1, 49-51.
  10. Koyuncu, M. & Özar, Ş. (2017). Büyümemek Mümkün mü? ‘Ekonomik Küçülme Fikri’ Üzerine Tartışmalar, İçinde, Kalkınma İktisadının Penceresinden Türkiye’ye Bakmak, İletişim Yayınları, İstanbul, 175-196.
  11. Marois, T & Pradella, L. (2014). Kutuplaştıran Kalkınma: Neoliberalizme Karşı Alternatifler Bulmak ve Kriz, İçinde, Kutuplaştıran Kalkınma, Der: Marois, T. & Pradella, L. Çev: Barış Baysal, Notabene Yayınları, Ankara, 10-24.
  12. Mcneill, D. (2007). Human Development: The Power of the Idea, Journal of Human Development, Vol, 8, No, 1, March, 5-22. Peşkircioğlu, N. (2016), “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri: Küresel Verimlilik Hareketine Doğru”, Kalkınmada Anahtar Verimlilik, Sayı: 335, Kasım, https://anahtar.sanayi.gov.tr/tr/news/2030-surdurulebilir-kalkinma-hedefleri-kuresel-verimlilik-hareketine-dogru/7319 (20.11.2020).
  13. Polat, M. H. (2012). Küreselleşen Kalkınma, Açılım Kitap, İstanbul.
  14. Sachs, J., Schmidt-Traub, G., Kroll, C., Lafortune, G., & Fuller, G. (2019). Sustainable Development Report 2019: Transformations to Achieve the Sustainable Development Goals, New York, Bertelsmann Stiftung and Sustainable Development Solutions Network (SDSN).
  15. Sachs, J. (2019). Sürdürülebilir Kalkınma Çağı (Çeviren: Barış Gönülşen), Yeditepe Üniversitesi Yayınevi, İstanbul.
  16. Sachs, J., Schmidth-Traub, G., Kroll C., Lafortune, G., Fuller G., & Woelm, F., (2020). The Sustainable Development Report 2020: The Sustainable Development Goals and Covid-19, Camridge Universty Press, Cambridge.
  17. Sehrawat, M. & A.K. Giri, (2014). The Relationship Between Financial Development Indicators and Human Development in India, International Journal of Social Economics, Vol. 41 Issue 12, 1194 – 1208.
  18. Sen, A. (2004). Özgürlükle Kalkınma, (Çev: Yavuz Alagon), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
  19. Seyidoğlu, H. (2017). Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Geliştirilmiş 21. Baskı, Güzem Can Yayınları, İstanbul.
  20. Svirydzenka, K. (2016). Introducing a New Broad-based Index of Financial Development, IMF Working Paper, WP/16/5.
  21. Tekin, B. & Gör, Y. (2019). Finansal Gelişmişlik ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki Eşbütünleşme ve Nedensellik İlişkileri, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, BOR Özel Sayısı, 1-16.
  22. The World Bank, Global Financial Development Database, https://www.worldbank.org/en/publication/gfdr/data/global-financial-development-database (12.02.2021)
  23. Türkay, M. (1995). Gelişme: Kavramsal Köken ve Yorumlar, İçinde, Gelişme İktisadı (Ed: İşgüden, Tamer vd), Beta, İstanbul, 89-110.
  24. Uddin, Md. A. & Masih, M. (2015). Finance, Growth and Human Development: An Islamic Economic Development Perspective, Munich Personal RePEc Archive, MPRA Paper No. 65818.
  25. UN, (2012), İstediğimiz Gelecek, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı (Rio+20) Rio de Janeiro, Brezilya, 20-22 Haziran 2012, Konferans Çıktısı, ISBN 978-605-4667-14-7, Ankara.
  26. UN, (2015), Resolution Adopted by the General Assembly on 25 September 2015, A/RES/70/1, October, https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/70/1&Lang=E (20.11.2020).
  27. UNDP, (2019), Human Development Report 2019: Beyond Income, Beyond Averages, Beyond Today - Inequalities in Human Development in the 21st Century, United Nations Development Programme.
  28. WCED, (1991), Ortak Geleceğimiz, (Çeviren: Belkıs Çorakçı), 3. Baskı, TÇSV Yayını, Ankara.
  29. World Bank, (1997), World Development Indicators, http://documents1.worldbank.org/curated/en/615561468766151166/pdf/multi-page.pdf (13.10.2020).
  30. Yılmaz, V. (2017). Yeşil Büyüme ve Türkiye’de Uygulanabilirliği, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  31. Yülek, M. (2019). Ulusların Yükselişi: İmalat, Ticaret, Sanayi Politikası ve Ekonomik Kalkınma, 2. Baskı, Çeviri: Gökhan Karaca Şahin, Kronik Kitap, İstanbul.
  32. Zafir, C. Z. (2014). Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımı, İçinde, (Ed: Ahmet Faruk Aysan ve Devrim Dumludağ), Kalkınmada Yeni Yaklaşımlar, Ankara: İmge Kitabevi, 243-275.
  33. Zor, A. (2020). “İnsani Gelişme Endeksi ve Türkiye”, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:7, Dönem: Yaz, ss. 38-52.
  34. http://developing8.org/d-8-baseindbasic-social-and-economic-indicators/ (21.10.2020). https://databank.worldbank.org/data/source/worl-development-indicators. (20.10.2020).
  35. https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase. (20.10.2020).
  36. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.CD?locations=MY-NG-PK-TR-BD-EG-ID-IR. (21. 10. 2020).
  37. http://hdr.undp.org/en/humandev (03.11.2020).
  38. http://www.oecdbetterlifeindex.org/about/better-life-initiative/ (10.02.2021)
  39. https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase. (20.10.2020).
  40. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.CD?locations=MY-NG-PK-TR-BD-EG-ID-IR. (21. 10. 2020).