Dergiler / Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

Covid-19 Pandemisi Döneminde Durumluk-Kaygı, Sıkıntıya Toleranssızlık ve Panik Satın Alma Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği

Funda Erdugan(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7199-6413
Sevgi Yurt Öncel(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0990-292X
Sayfa
247–257
Yayın Tarihi
2023-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Panikle yapılan alışverişler her ne kadar kaygı ve toleranssızlığı indirgemek için yapılan bir davranış biçimi olsa da ekonomi üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, Covid-19 pandemi döneminde tüketicilerin panik satın alma davranışı ile durumluk-kaygı ve strese toleranssızlık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Değişkenlerin düzeyleri arasındaki önemli etkileşimleri incelemek için log-lineer modeller kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Panikle yapılan alışverişler her ne kadar kaygı ve toleranssızlığı indirgemek için yapılan bir davranış biçimi olsa da ekonomi üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Covid-19 · Durumluk-Kaygı · Log-lineer Model

Özet

Bu araştırmanın amacı, Covid-19 pandemi döneminde tüketicilerin panik satın alma davranışı ile durumluk-kaygı ve strese toleranssızlık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Panik satın alma davranışı, psikolojik faktörlerin öneminin altını çizmektedir. Değişkenlerin düzeyleri arasındaki önemli etkileşimleri incelemek için log-lineer modeller kullanılmıştır. Panik alışverişi yapanların kendini kalabalıkta gergin hissetmesi, panik alışverişi yapmayanların kendini gergin hissetmesine göre 1.6 kat fazladır. Panik alışverişi yapmayanların kaygısının düşük olması, panik alışverişi yapanların kaygısının düşük olmasına göre 1.3 kat fazladır. Kendini kalabalıkta gergin hissetmeyenlerin düşük kaygılı olması, gergin olan düşük kaygılılara göre 2.5 kat fazladır. Ayrıca, (22-25) yaş aralığına göre 41 yaş üstünün panik satın alma davranışını göstermesi 1.3 kat fazladır. Panik satın alma yapmayanların, yapanlara göre hoşgörülü olması 1.4 kat fazladır. 41 yaş üstünün, (18-21) yaş aralığındakilere göre hoşgörülü olması 3.6 kat, (22-25) yaş aralığındakilere göre hoşgörülü olması 3.5 kat, (26-31) yaş aralığındakilere göre hoşgörülü olması 3.3 kat ve (32-40) aralığındakilere göre hoşgörülü olması ise 1.7 kat daha fazladır. Buradan yaş küçüldükçe hoşgörüsüzlüğün arttığı söylenebilir. Panikle satın alma yapmayanlar daha düşük durumluk-kaygıya sahiptir. Panik satın alma yapmayanlar daha toleranslıdır. Panikle yapılan alışverişler her ne kadar kaygı ve toleranssızlığı indirgemek için yapılan bir davranış biçimi olsa da ekonomi üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdugan, F., Öncel, S. Y. (2023). Covid-19 Pandemisi Döneminde Durumluk-Kaygı, Sıkıntıya Toleranssızlık ve Panik Satın Alma Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 247–257. https://ajindex.com/articles/1478257

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akhrani, L. A., Nasiha, I. D. ve Octaviani, A., (2020), “Analysis of Panic Buying Behavior from Fear of Covid-19 and Citizen Trust”, In Proceedings of the 2nd Borobudur International Symposium on Humanities and Social Sciences, BIS-HSS 2020, 18 November 2020, Magelang, Central Java, Indonesia. http://dx.doi.org/10.4108/eai.18-11-2020.2311667
  2. Altun, G., (2021), “A Study on Covid-19 Data with Log-Linear Model Approach”, Mugla Journal of Science and Technology, 7(1), 52-58. https://doi.org/10.22531/muglajsci.835562
  3. Bayazıt, A., ve Akkaya, N. S., (2022), “Covid-19 Salgınına Bağlı DeğişenTüketici Satın Alma Davranışı: Panik Satın Alma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1859-1879.
  4. Çakır, Z., (2016), “Sıkıntıya Toleranssızlık Ölçeği ve Bilişsel-Davranışsal Kaçınma Ölçeğinin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi” Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17, 24-32. https://doi.org/10.5455/apd.207723 Ciotti, M., Ciccozzi, M., Terrinoni, A., Jiang, W. C., Wang, C. B. ve Bernardini, S., (2020), “The Covid-19 Pandemic”, Critical Reviews in Clinical Laboratory Sciences, 57(6), 365-388. https://doi.org/10.1080/10408363.2020.1783198
  5. Daniel, S. J., (2020), “Education and the Covid-19 Pandemic”, Prospects, 49(1), 91-96. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09464-3
  6. Islam, T., Pitafi, A. H., Arya, V., Wang, Y., Akhtar, N., Mubarik, S., ve Xiaobei, L. (2021), “Panic Buying in the COVID-19 Pandemic: A Multi-Country Examination”, Journal of Retailing and Consumer Services, 59, 102357. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2020.102357
  7. Lenger, A. D. (2023), “Pazarlama Alanyazınında Panik Satın Alma Davranışı", Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(4), 474-486.
  8. McHugh, R. K. ve Otto, M. W., (2012), “Refining the Measurement of Distress Intolerance”, Behavior Therapy, 43(3), 641-651. https://doi.org/10.1016/j.beth.2011.12.001
  9. Meyer, B.H., Prescott, B. ve Sheng, X. S., (2022), “The Impact of the Covid-19 Pandemic on Business Expectations” International Journal of Forecasting, 38(2), 529-544. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2021.02.009
  10. Öncel, S. Y. ve Erdugan, F., (2015), “Kontenjans Tablolarının Analizinde Log-Lineer Modellerin Kullanımı ve Sigara Bağımlılığı Üzerine Bir Uygulama”, Sakarya University Journal of Science, 19(2), 221-235. https://doi.org/10.16984/saufenbilder.49992
  11. Öncel, S. Y. ve Erdugan, F., (2023), “The Impact of Covid-19 Pandemic on Distress Intolerance in Turkey”, International Journal of Statistics in Medical Research, submitted.
  12. Öner, N. L. ve Compte, A., (1983), Süreksiz Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı (Handbook of State-Trait Anxiety Inventory), Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  13. Padhan, R. ve Prabheesh, K. P., (2021), “The Economics of Covid-19 Pandemic: A Survey”, Economic Analysis and Policy, 70, 220-237. https://doi.org/10.1016/j.eap.2021.02.012
  14. Sari, E., Kağan, G., Karakuş, B.Ş., ve Özdemir, Ö., (2022), “Dataset on Social and Psychological Effects of Covid-19 Pandemic in Turkey”, Scientific Data, 9(1), 441. https://doi.org/10.1038/s41597-022-01563-4
  15. Sari, E. (2023), “From Perception to Action: The Influence of Distrust in Government on Panic Buying in the Covid-19 Era (No. 1304)”, GLO Discussion Paper, 1-30.
  16. Sezgin, M. ve Şimşek, İ., (2019), “Bireyin Sıkıntıya Dayanması Üzerine Sosyal Medyanın Rolü”, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1259-1281. https://doi.org/10.26466/opus.537720
  17. Škare, M., Soriano, D. R. ve Porada-Rochoń, M., (2021), “Impact of Covid-19 on the Travel and Tourism Industry”, Technological Forecasting and Social Change, 163, 120469. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120469
  18. Spielberger, C., Gorsuch, R. ve Lushene, R., (1970), STAI Manual for the State-Trait Anxiety Inventory, Palo Alto, California, Consult. Psychol. Press.
  19. Suciati, I., Warsono, W., ve Usman, M. (2023), “Analysis of Linear Log Models on Covid-19 Data in Indonesia”, Sciencestatistics: Journal of Statistics, Probability, and Its Application, 1(1), 1-7.
  20. Talevi, D., Socci, V., Carai, M., Carnaghi, G., Faleri, S., Trebbi, E., Bernardo A.D., Capelli F. ve Pacitti, F., (2020), “Mental Health Outcomes of the Covid-19 Pandemic”, Rivista di Psichiatria, 55(3), 137-144