KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

ÂŞIK SÜMMÂNÎ'NİN ŞİİRLERİNDE TASAVVUFİ DEĞERLER

Tülay Ünal(Aydın Üniversitesi)0000-0002-8003-1549
Kamil Veli Nerimanoğlu(İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5660-7416
Sayfa
140–155
Yayın Tarihi
2023-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Amacımız, şiirlerinin her bir mısraı hikmetli öğütler içeren Sümmânî’nin bu değerlerinin ortaya çıkmasına vesile olmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ozan/baksı geleneğini takip eden halk şiiri, İslamiyet’ten sonra âşık tipini ortaya çıkarmıştır. Âşıklar lirik şiirleri ile halka rikkat ve deruni duygularını yansıtırken didaktik şiirleri ile de ahlaki değerleri benimsetmeye çalışmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle rüyasında “pir” elinden bade içerek “Hak âşığı” unvanını alan âşıklarımız adeta birer kanaat önderi gibi halkı irşat etmede misyon yüklenmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Amacımız, şiirlerinin her bir mısraı hikmetli öğütler içeren Sümmânî’nin bu değerlerinin ortaya çıkmasına vesile olmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sümmani · Tasavvuf · Âşık

Özet

Ozan/baksı geleneğini takip eden halk şiiri, İslamiyet’ten sonra âşık tipini ortaya çıkarmıştır. Âşıklar lirik şiirleri ile halka rikkat ve deruni duygularını yansıtırken didaktik şiirleri ile de ahlaki değerleri benimsetmeye çalışmışlardır. Özellikle rüyasında “pir” elinden bade içerek “Hak âşığı” unvanını alan âşıklarımız adeta birer kanaat önderi gibi halkı irşat etmede misyon yüklenmişlerdir. Biz bu makalemizde badeli âşıklarımızdan olan Sümmânî’nin şiirlerinde geçen tasavvuf temalı nasihatler üzerine inceleme yapacağız. Araştırmamızı yaparken Sümmânî’nin ulaşabildiğimiz bütün şiirlerini inceleyerek konu ile alâkalı olanlarını derledik. Şiirleri tasavvufî kaynaklara ve bakış açısına göre yorumlamaya çalıştık. Amacımız, şiirlerinin her bir mısraı hikmetli öğütler içeren Sümmânî’nin bu değerlerinin ortaya çıkmasına vesile olmaktır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünal, T., Nerimanoğlu, K. V. (2023). ÂŞIK SÜMMÂNÎ'NİN ŞİİRLERİNDE TASAVVUFİ DEĞERLER. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 1, 140–155. https://doi.org/10.55179/dusbed.1252607

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Albayrak, N. (2001). Sümmânî. İstanbul: Timaş Yayınları.
  2. Cebecioğlu, E. (2009). Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. İstanbul: İnka Yayınları.
  3. Coşan, M.E. (2008). Başmakaleler 4 / İdeal Yol. 1. Baskı, İstanbul: Server Yayınları.
  4. Ergun, S.N. (1938). Halk Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: Devlet Basımevi.
  5. Erkal, A. (2007). Âşık Sümmânî. Erzurum: Fenomen Yayınları.
  6. Erkal, A. (2010). Sümmânî’nin Âşık Edebiyatına Olan Etkisi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (10), 129-137.
  7. Erkal, A. (2018). Narmanlı Âşık Sümmânî. İstanbul: Ketebe Yayınları.
  8. Kardeş, M. (1963). Meşhur Saz Şairi Âşık Sümmânî. İstanbul: Fakülteler Matbaası.
  9. Knysh, A. (2011). (Mütercim Durdu İhsan). Tasavvuf Tarihi. İstanbul: Ufuk Yayınları.
  10. Kotku, M.Z. (2013). Nefsin Terbiyesi. 6. Baskı, İstanbul: Server Yayınları.
  11. Kotku, M.Z. (2017). Tasavvufî Ahlâk. 1. Baskı, İstanbul: Server Yayınları.
  12. Köprülü, M.F. (2020). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. 5. Baskı, İstanbul: Alfa Tarih. Okay, H.N. (1958), Sümmânî. İstanbul: İstanbul Maarif Kitaphanesi.
  13. Pala, İ. (1989). Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Kapı Yayınları.
  14. Tatçı, M. (2020). Yunus Emre Dîvânı. İstanbul: H Yayınları.
  15. Uludağ, S. (2000). İhvan, Dia, C.21, İstanbul, TDV
  16. Veli, K. (2011). Yunus Emre’nin Poetikası. İstanbul: H Yayınları.
  17. Yazıcı, T (1994) Derviş, Dia, C.9, İstanbul, TDV
  18. Yağmurdereli, N. (1939). Âşık Sümmânî Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Ülkü Basımevi.
  19. Yılmaz, H.K. (2021). Tasavvuf. İçinde M.A.Y. Saraç (Ed.), Sosyal Bilimler Ansiklopedisi Cilt 4 (ss. 236-239). Ankara: Tübitak Yayınları.