“İki Arkadaş Fatih Yolunda” Şiirinin Söylem Çözümlemesi

Özet

Dilbilime göre dil, sadece iletişim aracı değil aynı zamanda inceleme nesnesidir. Dil, en basit kullanımda bile kullanıcısının düşüncelerini, değerlerini ve toplumsal konumlarını ele veren kodlar içerir. Dilbilimsel araştırma yöntemi olan söylem çözümlemesi, metinlerin altında yatan ideolojik, kültürel ve toplumsal yapıların çözümlenmesinde kullanılır. Söylem çözümlemesi, yalnızca dilin biçimsel yönünü değil; aynı zamanda söylemin üretildiği bağlamı, söyleyenin niyetini ve alımlayıcı üzerindeki etkisini de dikkate alır. Böylece çok katmanlı inceleme imkânı sağlar. Makalede Mehmet Âkif Ersoy’un “İki Arkadaş Fâtih Yolunda” adlı şiiri incelenmiştir. Türk edebiyatının önemli şahsiyetlerinden Mehmet Akif Ersoy, sadece şair değildir. Aynı zamanda düşünce adamı ve kanaat önderidir. Âkif’in şiirleri, içerik olarak döneminin atmosferini yansıtmaktadır. Bu yönüyle şiirlerinin yer aldığı “Safahat”, dilbilime ve söylem çözümlemesine uygun zenginlikte metinler içerir. Makalede şiirin dilsel yapısı, anlatıcı konumları, göndermeleri ve dönemin toplumsal yapısıyla ilişkisi ele alınmıştır.