Dergiler / Din ve Bilim - Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 1 Sayı: 2

Sadreddin Konevi'nin “İ’cazu'l-Beyan Fi Te’vili-Ümmi’l-Kura'an” Adlı Eserinin İşari Tefsir Açısından Değerlendirilmesi

Cahit Karaalp(MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5898-6819
Sayfa
93–111
Yayın Tarihi
2018-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sadreddîn Konevi’ye ait olan “ İ'cazü'l-Beyan fi Te'vili-Ümmi'l-Kur’ân ” adlı eser Konevi’nin İşâri tefsirde derin bir ilme ve kavrayışa sahip olduğu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sadreddîn Konevi’ye ait olan “ İ'cazü'l-Beyan fi Te'vili-Ümmi'l-Kur’ân ” adlı eser Konevi’nin İşâri tefsirde derin bir ilme ve kavrayışa sahip olduğu göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İbnu’l-Arabi’nin etkisinde kalan Konevi’nin Fatiha Suresi üzerine yazdığı bu eserde felsefi tasavvuf ve işâri tefsir bilgisi meczolmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Makalemizde, eserde işâri tefsirin makbul olmasının şartlarına riayet edilip edilmediği incelenecek, önemli vurgular belirtilecek ve işâri tefsirin şartlarına uyulmadığı yerlerde esere ilmi eleştiriler yöneltilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İşâri · Fatiha · Tefsir

Özet

Sadreddîn Konevi’ye ait olan “ İ'cazü'l-Beyan fi Te'vili-Ümmi'l-Kur’ân ” adlı eser Konevi’nin İşâri tefsirde derin bir ilme ve kavrayışa sahip olduğu göstermektedir. İbnu’l-Arabi’nin etkisinde kalan Konevi’nin Fatiha Suresi üzerine yazdığı bu eserde felsefi tasavvuf ve işâri tefsir bilgisi meczolmuştur. Fatiha suresi İhtiva ettiği konulardan dolayı “Ümmü’l-Kur’ân” olarak isimlendirilmiş ve âlimler nezdinde “Kur’ân’ın özeti” olarak kabul görmüştür. Hakkında müstakil eserlerin kaleme alındığı Fatiha Suresinin işâri tefsire tabi tutulduğu bu eserin giriş bölümünde tasavvufi bilgiler verilmekte ve diğer bölümlerde ise işâri tefsir yapılmaktadır. Birçok tasavvufi ıstılahın kullanıldığı ve seçkin insanların anlayabileceği üst bir dilin kullanıldığı bu eserin anlaşılması oldukça zordur. Tasavvufi Istılahlara ve İbnu’l-Arabi’nin fikriyatına vakıf olmayan birinin bu eseri anlaması kolay değildir. Eser işâri tefsirin güzel bir örneğini teşkil etmektedir. Dolayısı ile eseri işâri tefsirin şartları çerçevesinde incelememiz gerekmektedir. Makalemizde, eserde işâri tefsirin makbul olmasının şartlarına riayet edilip edilmediği incelenecek, önemli vurgular belirtilecek ve işâri tefsirin şartlarına uyulmadığı yerlerde esere ilmi eleştiriler yöneltilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaalp, C. (2018). Sadreddin Konevi'nin “İ’cazu'l-Beyan Fi Te’vili-Ümmi’l-Kura'an” Adlı Eserinin İşari Tefsir Açısından Değerlendirilmesi. Din ve Bilim - Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 2, 93–111. https://ajindex.com/articles/1473066

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Ateş, Süleyman, İslam Tasavvufu, Yeni Ufuklar Neşriyat, İst., trs.
  2. _________ İşâri Tefsir Okulu, Ankara Üniv. İlahiyat Fak. Yay., Ankara, 1974.
  3. Ay, Mahmut, Kur’ân’ın Tasavvufi Yorumu- İbn Acibe Örneği, 2. Bsk.,Kayıhan Yay., İstanbul, 2016
  4. Bayram, Mikail, Sadru’d-Din-i Konevî Hayatı, Çevresi ve Eserleri, Hikmetevi Yay., 1.bsk., İstanbul, 2012
  5. Bigiyef, Musa Carullah, İlahi Rahmet ve Uluhiyet, Evrensel Kurtuluş, İst., 2005
  6. Bilgin, Abdülcelil, Kur’an’ı Tanımak, 1. Bsk., Araştırma Yay., Ank., 2018
  7. Bolay, Süleyman Hayri, Sadreddîn Konevi’nin “Fatiha Tefsiri” Üzerine Birkaç Not ve Değerlendirme, II.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 6-8 Ekim 2011 Konya, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., Konya, 2014
  8. Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed bin İsmâîl el-Cu’fî(ö. 256/870), Sahîhu’l-Buhârî, thk. Muhammed Nizâr Temîm-Heysem Nizâr Temîm, Dâru’l-Erkâm, Beyrut, trs.,
  9. Çiçek, Mehmet Halil, Konevi’nin İcazu’l-Beyan Adlı Tasavvufi Tefsirindeki Metodu, II.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 6-8 Ekim 2011 Konya, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., Konya, 2014
  10. Dalkılıç, Bayram, Sadreddîn Konevî’ye Göre Yorum’un (Şerh-Te’vîl) İmkânları ve Sınırları-Sınırlılıkları;1.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 20-21 Mayıs 2008, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., 1. Bsk. Konya, 2010
  11. Demirli, Ekrem, Sadreddîn Konevi, İsam Yay., İstanbul, 2008
  12. Dereli, Muhammed Vehbi, İşâri Tefsirlerin Geçerliliği ve Problemleri Üzerine, DEÜİFD, XXXIV/2011, İzmir, 2011
  13. Ebu Davud, Süleymân bin el-Eş’as el-Ezdî es-Sicistânî(ö. 275/888), Sünenü Ebî Davûd, 1. Bsk., Dâru’l-Erkâm, Beyrut, 1999
  14. Erdem, Hüsamettin, Sadreddîn Konevi’nin Vahdet-i Vücûd ve İnsan Anlayışı, Sadreddîn Konevi Sempozyumu, 27 Kasım 2004, Konya, 2004
  15. Eren, Mehmet, Sadreddîn Konevi ve Fatiha Tefsiri, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Yıl:1997, Sayı: 7, Konya, 1997
  16. Ersöz, Emine, Fatiha Suresi’nin Sadreddîn Konevi’deki Yorumunun Dil ve Üslup Açısından İncelenmesi, II.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 6-8 Ekim 2011 Konya, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., Konya, 2014
  17. İbn Arabi, Muhyiddîn Ebû Abdillah Muhammed b. Ali (ö.638/1240), Îcâzü’l-Beyân-Fatiha ve Bakara Sureleri Tefsiri, Çev. Muhammed Coşkun, 1. Bsk., İnsan Yay., İstanbul, 2017.
  18. _____________ Futuhâtu’l-Mekkiyye, I-XXX, Beyrut, ts.
  19. _____________ Fusûsu’l-Hikem, Çev. M. Nuri Gençosman, İstanbul, 2003.
  20. İbn Mâce, Ebû Abdullâh Muhammed bin Yezîd el-Kazvînî(ö. 275/888), Sünenü İbn Mâce, I-II, thk. Halîl Me’mûn Şihâ, 1. Bsk., Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, 1998
  21. İbn-i Teymiyye, Takiyuddin Ahmed b. Abdulhalim, İbn Teymiye Külliyatı, çev: Komisyon, İst. 1988
  22. Gördük, Yunus Emre, Tarihsel ve Metodolojik açıdan İşâri Tefsir, İnsan Yay., İstanbul, 2012
  23. Karasakal, Şaban, Kur’ân’ın İşârî Yorumu, Rağbet Yay., İst., 2015
  24. Konevi, Muhammed bin İshâk Sadreddîn(ö. 673/1274), Fatiha Suresi Tefsiri, Çev. Ekrem Demirli, 1. Bsk., Kapı Yay., İstanbul, 2014.
  25. _______en-Nusûs fî Tahkîki Tavri’l-Mahsus/Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Çev. Ekrem Demirli, 2. Bsk., İz Yay. İstanbul, 2004.
  26. _______ Fusûsü’l-Hikem’in Sırları, Çev. Ekrem Demirli, 2. Bsk., İz Yay., İstanbul, 2003
  27. _______ İ’câzu’l-Beyân fî Te’vîli Ümmi’l-Kur’ân, 2. Bsk., Haydarabad, 1949.
  28. Konuk, Ahmet Avni, Fusûsu’l Hikem Tercüme ve Şerhi, istanbul,1989.
  29. Maverdî, Ebû’l- Hasen Alî bin Muhammed (ö. 450/1058), en-Nuket ve’l-Ûyûn/Tefsîru’l-Maverdî, I-VI, thk. Seyyid Abdulmaksud bin Abdurrahîm, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, trs.,
  30. Musa Carullah Bigiyef-Mustafa Sabri, İlahi Adalet (Rahmeti İlahiye Burhanları), (sadeleştiren: ÖmerH. Özalp), İst., 1996.
  31. Müslim, bin Haccâc, Ebû Huseyn el-Kuşeyrî(ö. 261/875) Sahîhu Müslim, thk. Ahmed Zehve- Ahmed İnaye, 1. Bsk., Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut, 2004
  32. Nasır Hâmid Ebu Zeyd, Sufi Hermenötik İbn Arabi’nin Yorum Felsefesi, 1. Bsk., Mana Yay., İstanbul, 2018
  33. Pierre Lory, Kâşânî’ye Göre Kur’ân’ın Tasavvufî Tefsiri, Çev. Sadık Kılıç, İstanbul, 2001.
  34. Polat, Fethi Ahmet, Tefsîr Araştırmalarında Yöntem Sorunları I-II, 2. Bsk., Aybil Yay., Konya, 2014
  35. Sarmış, İbrahim, Tasavvuf ve İslam, 5. Bsk., Ekin Yay., İstanbul, 2008.
  36. Suyûtî, Celâlüddîn Abdurrahmân bin Ebû Bekr bin Muhammed(ö. 911/1505), el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân, I-II, thk. Mustafâ Deyb el-Bûğâ, 5. Bsk., Dâru İbn Kesîr, Beyrut, 2002
  37. Süleyman Uludağ, İşâri Tefsir, DİA, İstanbul, 2001
  38. Tirmîzî, Ebû İsâ Muhammed bin İsâ bin Sevre(ö. 297/909), Sünenü’t-Tirmîzî, 1. Bsk., Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, 2002
  39. Uslu, Mehmet Zeki, Tasavvufi Tefsirin İşâri ve Nazari Şeklinde Taksimi Üzerine Bir Değerlendirme, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2017/2, Sayı:27, Isparta, 2017
  40. Uzun, Nihat, Tefsir Disiplini Açısından Batıni ve İşâri Yorumun İlmi Değeri, Kur’ân’ın Batıni ve İşâri Yorumu Sempozyumu, Kuramer Yay., İstanbul, 2018
  41. Vâhidî, Ebû’l- Hasen Alî bin Ahmed bin Muhammed (ö. 468/1075), Esbâbu Nüzûli’l-Kur’ân, thk. Kemâl Besyûnî Zeğlûl, 1. Bsk., Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1991
  42. William Chittick, Merkezi Nokta: İbn Arabî Ekolünde Sadreddîn Konevî’nin Rolü, Çev. Betül Güçlü, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi (İbnü’l-Arabî Özel Sayısı 2), [2009], sayı: 23
  43. Zehebî, Muhammed Huseyn (ö. 1397/1977), et-Tefsîr ve’l-Müfessirûn,I-III, Dâru’l-Erkâm, Beyrut, trs.,
  44. Zürkani, Muhammed Abdulazim (ö. 1367/1948), Menahilu’l-İrfan fi Ulûmi’l-Kur’ân, thk. Ahmed bin Ali, Daru’l-Hadis, Kahire,2001