Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Öğretmen Artan PM₁₀ ve PM₂.₅ konsantrasyonlarının ilk yarı sprint mesafesi ile anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir (sırasıyla ρ = 0,61, p = 0,047; ρ = 0,75, p = 0,008).
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hava kirliliğinin yüksek olduğu bir bölgede gerçekleştirilen resmi iç saha maçlarında, ortam hava kirliliği ile profesyonel futbolcuların maç performansı arasındaki akut ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu çalışmada, 2025–2026 müsabaka sezonunda Iğdır FK’nın 11 resmi iç saha maçından elde edilen toplulaştırılmış takım düzeyindeki performans verileri kullanılarak ortam hava kirleticileri ile maç performansı arasındaki ilişki incelenmiştir. PM₂.₅, PM₁₀, NO₂, SO₂ ve O₃ kirleticilerine ait saatlik konsantrasyon verileri, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Sürekli Hava Kalitesi İzleme Ağı’ndan elde edilmiştir. Sporcuların gerçek maç öncesi ve müsabaka sırasındaki maruziyetini yansıtmak amacıyla, kirletici düzeylerinin ortalamaları, maç başlangıcından bir saat önce başlayıp toplam dört saati kapsayan zaman dilimi için hesaplanmıştır. Fiziksel performans değişkenleri (toplam kat edilen mesafe, sprint mesafesi ve yüksek hız koşuları) SportsBase oyuncu takip platformundan elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Spearman korelasyon analizi ve grup karşılaştırma analizleri R yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Öğretmen Artan PM₁₀ ve PM₂.₅ konsantrasyonlarının ilk yarı sprint mesafesi ile anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir (sırasıyla ρ = 0,61, p = 0,047; ρ = 0,75, p = 0,008). Buna karşın O₃ düzeyleri ile sprint performansı arasında güçlü ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (ρ = –0,74, p = 0,010). Grup karşılaştırmaları, yüksek PM₂.₅ ve düşük O₃ koşullarında oyuncuların daha fazla sprint mesafesi kat ettiğini göstermiştir (p = 0,014). Diğer kirleticiler olan NO₂ ve SO₂ ise performans göstergeleriyle daha zayıf veya sınırda anlamlı ilişkiler ortaya koymuştur. Sonuç: Hava kirliliği, elit futbol performansı üzerinde kirletici türüne özgü ve zamana bağlı etkiler oluşturmaktadır. Partikül madde maruziyeti kısa vadede telafi edici fizyolojik yanıtları tetikleyebiliyor gibi görünse de ozon maruziyeti yüksek şiddetli fiziksel aktivite performansını tutarlı biçimde olumsuz etkilemektedir. Çevresel hava kalitesi izlemesinin maç hazırlık süreçlerine entegre edilmesi, sporcu güvenliğinin artırılmasına katkı sağlayabilir ve hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde performans analizlerinin daha doğru yorumlanmasına olanak tanıyabilir.
Abstract
Purpose: This study aimed to investigate the acute relationship between ambient air pollution and match performance in professional football players during official home matches in a highly polluted region. Method: This study examined the relationship between ambient air pollutants and match performance using aggregated team-level performance data from 11 official home matches of Iğdır FK during the 2025–2026 competitive season. Hourly concentrations of PM₂.₅, PM₁₀, NO₂, SO₂, and O₃ were obtained from the Turkish Ministry of Environment’s continuous monitoring network. Mean pollutant levels were calculated over a four-hour window beginning one hour before kickoff to reflect actual pre-match and in-game exposure. Physical performance variables (including total distance, sprint distance, and high-speed runs) were extracted from the SportsBase tracking platform. Descriptive statistics, Spearman correlations, and group comparison analyses were conducted using R software. Results: Higher PM₁₀ and PM₂.₅ concentrations were significantly associated with increased first-half sprint distance (ρ = 0.61, p = 0.047; ρ = 0.75, p = 0.008, respectively), whereas O₃ levels showed a strong negative relationship with sprint performance (ρ = –0.74, p = 0.010). Group analyses revealed greater sprint distance under high PM₂.₅ and low O₃ conditions (p = 0.014). Other pollutants, including NO₂ and SO₂, demonstrated weaker or borderline associations with performance metrics. Conclusion: Air pollution exerts pollutant-specific, time-dependent influences on elite football performance. While particulate exposure may elicit short-term compensatory effects, ozone consistently impairs high-intensity activity. Integrating environmental monitoring into match preparation could enhance athlete safety and contextualize performance analytics in polluted regions.