KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2026

Lise Beden Eğitimi Derslerinde Öz-Yeterlik ve İlişkisel Yeterlik Algıları için Öğretmen Geribildirimi Ne Kadar Önemlidir?

How Important Is Teacher Feedback for Self- and Relational-Efficacy Beliefs In High School Physical Education?

Nurgül Keskin Akın(AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-0286-051X
Sevim Yamaç0009-0007-3746-9514
Sayfa
232–253
Yayın Tarihi
2026-05-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Analiz sonuçları, Çalışma 1’de ölçeklerin özgün yapısını ve güvenirliklerini desteklemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Araştırmanın birinci amacı, beden eğitiminde üçlü yeterlik algılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen Beden Eğitimi Üçlü Yeterlik Algıları Ölçeklerinin Türkçe formlarının 9. ve 10. sınıf öğrencilerinde geçerlik ve güvenirliği incelenmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Çalışmanın katılımcıları kolayda örnekleme türüyle seçilen 9. ve 10. sınıfta öğrenim görmekte olan kız ve erkek lise öğrencileridir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Analiz sonuçları, Çalışma 1’de ölçeklerin özgün yapısını ve güvenirliklerini desteklemiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:216 katılımcı
⚙️Değişkenler:İlişkisel yeterlik algıları · öz-yeterlik · diğer-yeterlik

Özet

Amaç: Araştırmanın birinci amacı, beden eğitiminde üçlü yeterlik algılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen Beden Eğitimi Üçlü Yeterlik Algıları Ölçeklerinin Türkçe formlarının 9. ve 10. sınıf öğrencilerinde geçerlik ve güvenirliği incelenmesidir. Araştırmanın ikinci amacı ise, lise öğrencilerinde beden eğitimi öğretmeninden algılanan geri bildirimin ilişkisel yeterlik algıları (öz-yeterlik, diğer-yeterlik ve ilişki temelli öz-yeterlik) üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesidir. Araştırma, iki çalışma şeklinde planlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın katılımcıları kolayda örnekleme türüyle seçilen 9. ve 10. sınıfta öğrenim görmekte olan kız ve erkek lise öğrencileridir. Çalışma 1’e 210, Çalışma 2’ye 216 katılımcı olmak üzere iki farklı grup katılmıştır. Katılımcılara Beden Eğitiminde Öz-Yeterlik, Diğer-Yeterlik ve İlişki Temelli Öz-Yeterlik Ölçekleri ve Algılanan Öğretmen Geribildirimi Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma 1’de doğrulayıcı faktör analizi, Çalışma 2’de çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçları, Çalışma 1’de ölçeklerin özgün yapısını ve güvenirliklerini desteklemiştir. Çalışma 2’de, regresyon analizleri, öğretmen geri bildirimi türlerinin öz-yeterlik üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermiştir. Ancak diğer-yeterlik üzerinde pozitif sözel olmayan geribildirimin, pozitif genel geribildirimin ve performans bilgisinin pozitif yönde; negatif sözel olmayan geribildirimin ise negatif yönde anlamlı yordayıcı etkiler gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca, ilişki temelli öz-yeterlik üzerinde pozitif sözel olmayan geri bildirimin pozitif ve negatif sözel olmayan geri bildirimin negatif yönde anlamlı yordayıcı etkileri olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak beden eğitimi öğretmeninden algılanan geri bildirimlerin lise öğrencilerinin ilişki temelli öz-yeterlik ve diğer-yeterlik algıları üzerinde belirleyici bir role sahip olduğu söylenebilir.

Abstract

Purpose: The first aim of the study was to examine the validity and reliability of the Turkish versions of the Tripartite Efficacy Beliefs Scales in Physical Education among 9th- and 10th-grade students. The second aim was to investigate the predictive role of perceived feedback from physical education teachers on students’ relational efficacy beliefs, including self-efficacy, other-efficacy, and relation-inferred self-efficacy. The research was conducted in two separate studies. Method: Participants were female and male high school students enrolled in the 9th and 10th grades recruited by using convenience sampling method. Two independent samples were used, with 210 students participating in Study 1 and 216 students in Study 2. Students completed measures of self-efficacy, other-efficacy, relation-inferred self-efficacy in physical education, and perceived teacher feedback. Confirmatory factor analysis was employed in Study 1, while multiple regression analysis was conducted in Study 2. Results: The findings from Study 1 supported the original factor structure and demonstrated satisfactory reliability of the scales. In Study 2, regression analyses indicated that types of teacher feedback did not significantly predict students’ self-efficacy. However, positive nonverbal feedback, positive general feedback, and performance-related feedback positively predicted other-efficacy, whereas negative nonverbal feedback showed a negative predictive effect. Additionally, relation-inferred self-efficacy was positively predicted by positive nonverbal feedback and negatively predicted by negative nonverbal feedback. Conclusion: Overall, perceived feedback from physical education teachers appears to play a significant role in shaping high school students’ other-efficacy and relation-inferred self-efficacy beliefs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akın, N. K., Yamaç, S. (2026). Lise Beden Eğitimi Derslerinde Öz-Yeterlik ve İlişkisel Yeterlik Algıları için Öğretmen Geribildirimi Ne Kadar Önemlidir?. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2026, 232–253. https://ajindex.com/articles/1471779

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Akın, N. K., & Aşçı, F. H. (2021). Beden eğitimi dersinde üçlü yeterlik algılarının değerlendirilmesi: Ölçek uyarlama çalışması. Türkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 13(2), 302-311. DOI: 10.5336/sportsci.2020-79776
  2. Bailey, R. (2006). Physical education and sport in schools: a review of benefits and outcomes. Journal of School Health, 76, 397-401. DOI: 10.1111/j.1746-1561.2006.00132.x
  3. Bandura A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman and Company.
  4. Barkoukis, V., Koidou, E., & Tsorbatzoudis, H. (2010). Effects of a motivational climate intervention on state anxiety, self-ef cacy, and skill development in physical education. European Journal of Sport Science, 10, 167-177. https://doi.org/10.1080/17461390903426634
  5. Barr-Anderson, D. J., Neumark-Sztainer, D., Schmitz, K. H., Ward, D. S., Conway, T. L., Pratt, C., et al. (2008). But I like PE: Factors associated with enjoyment of physical education class in middle school girls. Research Quarterly for Exercise and Sport, 79, 18-27. DOI: 10.1080/02701367.2008.10599456
  6. Beauchamp, M. R., Barling, J., Li, Z., Morton, K. L., Keith, S. E., & Zumbo, B. D. (2010). Development and psychometric properties of the transformational teaching questionnaire. Journal of Health Psychology, 15, 1123-1134. DOI: 10.1177/1359105310364175
  7. Bourne, J. (2011). Transformational teaching and relational efficacy beliefs among adolescents: A prospective observational study. The University of British Columbia, Master’s Thesis, Vancouver, Canada (Supervisor: Dr. M. Beauchamp). DOI: 10.14288/1.0072278
  8. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. 18. baskı. Ankara: Pegem Akademi. S: 134-135.
  9. Cheon, S. H., & Song, Y. (2017). Validation of Tripartite Efficacy Scale in physical education. The Korean Journal of Physical Education, 56(6), 175-190. DOI: 10.23949/KJPE.2017.11.56.6.13
  10. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. 5th ed. Thousand Oaks: Sage Publications. P: 514-518.
  11. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.2307/3151312
  12. Gairns, F., Whipp, P. R., & Jackson, B. (2015). Relational perceptions in high school physical education: Teacher- and peer-related predictors of female students’ motivation, behavioral engagement, and social anxiety. Frontiers in Psychology, 6, 1-13. DOI: 10.3389/fpsyg.2015.00850
  13. Gao, Z., Lodewyk, K., & Zhang, T. (2009). The role of ability beliefs and incentives in middle school students’ intentions, cardiovascular tness, and effort. Journal of Teaching in Physical Education, 28, 1-20.
  14. Guthold, R., Stevens, G. A., Riley, L. M., & Bull, F. C. (2020). Global trends in insufficient physical activity among adolescents: a pooled analysis of 298 population-based surveys with 1.6 million participants. The Lancet Child and Adolescent Health, 4(1), 23-35. DOI: 10.1016/S2352-4642(19)30323-2
  15. Hagger, M. S., Chatzisarantis, N. L. D., Barkoukis, V., Wang, C. K. J., & Baranowski, J. (2005). Perceived autonomy support in physical education and leisure-time physical activity: A cross-cultural evaluation of the trans-contextual model. Journal of Educational Psychology, 97, 376-390. https://doi.org/10.1037/0022-0663.97.3.376
  16. Hagger, M., Chatzisarantis, M. L. D., Hein, V., Soós, I., Karsai, I., Lintunen, T., et al. (2009). Teacher, peer, and parent autonomy support in physical education and leisure-time physical activity: A trans-contextual model of motivation in four nations. Psychology and Health, 24, 689-711. DOI: 10.1080/08870440801956192 Hair, Jr. J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis. 7th edition. Prentice Hall.
  17. Hewitt, T. F. (2023). Association between coach behaviors and athlete efficacy beliefs: self-, other-, collective, and relation-inferred self-efficacy. East Carolina University, Master’s Thesis, Greenville, USA (Supervisor: Dr. C. Habeeb).
  18. Huang, W., Wei, R., & Cheng, B. (2025). The impact of exercising self-efficacy on physical education learning engagement: the mediating role of flow experience. Frontiers in Psychology, 16, 1588643.
  19. Jackson, B., & Beauchamp, M. R. (2010). Self-efficacy as a metaperception within coach-athlete and athlete-athlete relationships. Psychology of Sport and Exercise, 11, 188-196. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2009.12.005
  20. Jackson, B., Gucciardi, D. F., Lonsdale, C., Whipp, P. R., & Dimmock, J. A. (2014). “I think they believe in me”: The predictive effects of teammate- and classmate-focused relation-inferred self-efficacy in sport and physical activity settings. Journal of Sport and Exercise Psychology, 36, 486-505. https://doi.org/10.1123/jsep.2014-0070
  21. Jackson, B., Knapp, P., & Beauchamp, M. R. (2008). Origins and consequences of tripartite efficacy beliefs within elite athlete dyads. Journal of Sport and Exercise Psychology, 30, 512-540. DOI: 10.1123/jsep.30.5.512
  22. Jackson, B., Knapp, P., & Beauchamp, M. R. (2009). The coach-athlete relationship: A tripartite efficacy perspective. The Sport Psychologist, 23, 203-232. DOI: https://doi.org/10.1123/tsp.23.2.203
  23. Jackson, B., Whipp, P. R., Chua, K. L. P., Pengelley, R., & Beauchamp, M. R. (2012). Assessment of tripartite efficacy beliefs within school-based physical education: Instrument development and reliability and validity evidence. Psychology of Sport and Exercise, 13, 108-117. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2011.10.007
  24. Jackson, B., Whipp, P. R., Chua, P. K. L., Dimmock, J. A., Hagger, M. S. (2013). Students’ tripartite efficacy beliefs in high school physical education: Within- and cross-domain relations with motivational processes and leisure-time physical activity. Journal of Sport and Exercise Psychology, 35, 72-84. DOI: 10.1123/jsep.35.1.72
  25. Kara, F. M., Kazak, F. Z., & Aşçı, F. H. (2018). Algılanan öğretmen geribildirim ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 29(2), 79-86. https://doi.org/10.17644/sbd.306544
  26. Keskin Akın, N. (2021). Beden eğitiminde üçlü yeterlik modeli: Güdüsel iklim, akış deneyimi ve fiziksel aktivite arasındaki ilişkide üçlü yeterlik algılarının aracılık rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  27. Koka, A., & Hein, V. (2003). The impact of sports participation after school on intrinsic motivation and perceived learning environment in secondary school physical education. Kinesiology, 35(1), 5-13.
  28. Koka, A., & Hein, V. (2005). The effect of perceived teacher feedback on intrinsic motivation in physical education. International Journal of Sport Psychology, 36(2), 91-106.
  29. Lent, R. W., & Lopez, F. G. (2002). Cognitive ties that bind: A tripartite view of efficacy beliefs in growth-promoting relationships. Journal of Social and Clinical Psychology, 21, 256-286. https://doi.org/10.1521/jscp.21.3.256.22535
  30. McMullen, B., Henderson, H. L., Ziegenfuss, D. H., & Newton, M. (2020). Coaching behaviors as sources of relation-inferred self-efficacy (RISE) in American male high school athletes. International Sport Coaching Journal, 7(1), 52-60. DOI: https://doi.org/10.1123/iscj.2018-0089
  31. Samuels, S. M., & Gibb, R. W. (2002). Self-efficacy assessment and generalization in physical education courses. Journal of Applied Social Psychology, 32, 1314-1327. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2002.tb01438.x
  32. Saville, P. D., Bray, S. R., Ginis, K. A., Cairney, J., Marinoff-Shupe, D., Petit, A. (2014). Sources of self-efficacy and coach/instructor behaviors underlying relation-inferred self-efficacy (RISE) in recreational youth sport. Journal of Sport and Exercise Psychology, 36, 146-156. DOI: 10.1123/jsep.2013-0144
  33. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
  34. Sparks, C., Lonsdale, C., Dimmock, J., & Jackson, B. (2017). An intervention to improve teachers’ interpersonally involving instructional practices in high school physical education: Implications for student relatedness support and in-class experiences. Journal of Sport and Exercise Psychology, 39(2), 120-133.
  35. Standage, M., Duda, J. L., & Ntoumanis, N. (2003). A model of contextual motivation in physical education: using constructs and tenets from self-determination and goal perspective theories to predict leisure-time exercise intentions. Journal of Educational Psychology, 95, 97-110. https://doi.org/10.1037/0022-0663.95.1.97
  36. Standage, M., Duda, J. L., & Ntoumanis, N. (2005). A test of self-determination theory in school physical education. British Journal of Educational Psychology, 75, 411-433. DOI: 10.1348/000709904X22359
  37. Taylor, I. M., & Ntoumanis, N. (2007). Teacher motivational strategies and student self-determination in physical education. Journal of Educational Psychology, 99, 747-760. https://doi.org/10.1037/0022-0663.99.4.747
  38. Trudeau, F., & Shephard, R. J. (2008). Physical education, school physical activity, school sports and academic performance. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 5, 10. DOI: 10.1186/1479-5868-5-10
  39. World Health Organization. (2024, 26 June). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity