Dergiler / Cedrus / 2026 / Cilt: 14

Domuztepe’nin Geç Neolitik Çağ Uzun Boyunlu Çömlekleri

Long-Necked Jars from the Late Neolithic Age at Domuztepe

Dergi
Cedrus
Sayfa
255–273
Yayın Tarihi
2026-10-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Üretim teknolojisi açısından da ele alınan çömlekler, aynı döneme ait farklı yerleşimlerden elde edilen malzemelerle karşılaştırılarak Domuztepe’nin kültürel bağlantıları araştırılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Domuztepe’nin Geç Neolitik Çağ tabakalarında açığa çıkarılan uzun boyunlu, küresel gövdeli çömlekler değerlendirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, Domuztepe çanak çömlek repertuarının önemli bir bölümünü oluşturan uzun boyunlu, küresel gövdeli çömleklerin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Üretim teknolojisi açısından da ele alınan çömlekler, aynı döneme ait farklı yerleşimlerden elde edilen malzemelerle karşılaştırılarak Domuztepe’nin kültürel bağlantıları araştırılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Domuztepe · Uzun Boyunlu Çömlekler · Geç Neolitik Çağ

Özet

Bu çalışmada, Domuztepe’nin Geç Neolitik Çağ tabakalarında açığa çıkarılan uzun boyunlu, küresel gövdeli çömlekler değerlendirilmiştir. Geç Neolitik Çağ boyunca Yukarı Mezopotamya’nın önemli yerleşimlerinden biri olan Domuztepe, Yakın Doğu’nun en büyük Halaf yerleşimlerinden biridir. Mimari açıdan Halaf geleneğinin en güçlü temsilcilerinden biri olmasının yanı sıra, Domuztepe çanak çömleği hem Mezopotamya hem de Suriye-Kilikya geleneklerini bir arada barındırması nedeniyle ayrı bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, Domuztepe çanak çömlek repertuarının önemli bir bölümünü oluşturan uzun boyunlu, küresel gövdeli çömleklerin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Domuztepe yerleşiminde yoğun olarak ele geçen uzun boyunlu çömleklerin kullanım amaçlarını belirlemek ve bunların kültürel bağlantılarını değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, çömlekler teknik ve tipolojik özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Kapların farklı hamur gruplarına ait olduğu tespit edilmiş ve tipolojik açıdan uzun silindirik boyunlu ve uzun konik boyunlu olmak üzere iki farklı gruba ayrılmıştır. Üretim teknolojisi açısından da ele alınan çömlekler, aynı döneme ait farklı yerleşimlerden elde edilen malzemelerle karşılaştırılarak Domuztepe’nin kültürel bağlantıları araştırılmıştır.

Abstract

This study evaluates the long-necked, globular-bodied jars recovered from the Late Neolithic Age layers of Domuztepe. Domuztepe, one of the important settlements of Upper Mesopotamia throughout the Late Neolithic Age, is one of the largest Halafian settlements in the Near East. In addition to being one of the strongest representatives of the Halaf tradition from an architectural perspective, Domuztepe is also of particular significance because its pottery incorporates both Mesopotamian and Syro-Cilician traditions. In this context, the evaluation of the long-necked, globular-bodied jars, which constitute an important part of the Domuztepe ceramic repertoire, is of considerable significance. This study aims to determine the uses of the long-necked jars found in large quantities at the Domuztepe settlement and to evaluate their cultural connections. For this purpose, the jars were evaluated according to their technological and typological characteristics. It was determined that the vessels belong to different fabric groups and, typologically, were divided into two distinct groups: long cylindrical-necked and long conical-necked jars. In terms of production technology, the jars were also compared with material from different contemporary settlements in order to investigate the cultural connections of Domuztepe.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İlhan, F., Yörübulut, A. N. (2026). Domuztepe’nin Geç Neolitik Çağ Uzun Boyunlu Çömlekleri. Cedrus, Cilt: 14, 255–273. https://doi.org/10.5281/zenodo.22304147

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Akkermans P. M. M. G. & Verhoeven M. 1995, An Image of Complexity: The Burnt Village at Late Neolithic Sabi Abyad, Syria. American Journal of Archaeology 99/1, 5-32.
  2. Akkermans P. M. M. G. 1989, “The Prehistoric Pottery of Tell Sabi Abyad”. Ed. P. M. M. G. Akkermans, Excavations at Tell Sabi Abyad: Prehistoric Investigations in the Balikh Valley, Northern Syria (BAR International Series 468). Oxford, 77–213.
  3. Campbell S. & Carter E. 1999, “Excavations at Domuztepe 1997”. KST 29, 283-294.
  4. Campbell S., Carter E., Healey E., Anderson S., A. Kennedy & S. Whitcher 1999, “Emerging Complexity on the Kahramanmaraş Plain, Turkey: The Domuztepe Project, 1995-1997”. American Journal of Archaeology 103/3, 395-418.
  5. Campbell S. & Carter E. 2007, “Excavation at Domuztepe 2005”. KST 28, 269-282.
  6. Campbell S. & Carter E. 2008, “The Domuztepe Project, 2006”. KST 29,123-136.
  7. Campbell S. & Healey E. 2011, “A Well and an Early Ceramic Neolithic Assemblage from Domuztepe”. Neo-lithics 2/11, 19-25.
  8. Carter E. 1995, “Report on the Kahramanmaraş Archaeological Survey Project from 2479/94-11/11193”. AST 13, 331-341.
  9. Carter E. 1996, “The Kahramanmaraş Archaeological Project: A Preliminary Report on the 1994 Season”. AST 13, 289-305.
  10. Carter E., Bozkurt H., Campbell S., J. Snead & L. Swartz 1997, “Report on The Archaeological Work in Domuztepe and its Environs in 1995”. KST 18/1, 173-187.
  11. Carter E. & Campbell S. 2000, “Preliminary Report on The 1998 Seasons of Excavation at Domuztepe”. KST 21, 133-142.
  12. Carter E., S. Campbell & S. Gould 2003, “Elusive Complexity: New Data From Late Halaf Domuztepe in South Central Turkey”. Paléorient 29/2, 117-133.
  13. Carter E. & Campbell S. 2006, “Report on the 2004 Excavation Season at Domuztepe”. KST 27/1, 313-324.
  14. Le Mière M. & Nieuwenhuyse O. P. 1996, “The Prehistoric Pottery”. Ed. P. M. M. G. Akkermans. Tell Sabi Abyad: The Late Neolithic Settlement. İstanbul, 119–284.
  15. Nieuwenhuyse O. P. 2007, Plain and Painted Pottery: The Rise of Neolithic Ceramic Styles on the Syrian and Northern Mesopotamian Plains. Turnhout: Brepols.
  16. Di Nocera G. M. 2015, “İkinci Neolitik Devrim Çanak Çömlekli Neolitik”. Ed. U. Eco. Antik Yakındoğu. İstanbul, 48-55.
  17. Ökse A. T. 1993, Önasya Arkeolojisi Seramik Terimleri. İstanbul.
  18. Sagona A. & Zimansky P. 2015, Arkeolojik Veriler Işığında Türkiye’nin En Eski Kültürleri MÖ 1.000.000.-550. İstanbul.
  19. Tekin H. 2016a, “Domuztepe 2014 Yılı Kazılarının İlk Sonuçları”. Anadolu Prehistorya Araştırmaları Dergisi 2, 57-81.
  20. Tekin H. 2016b, “The State of The Late Neolithic Pottery of Domuztepe ın The Turkish Eastern Mediterranean”. Origini XXXIX, 31-51.
  21. Tekin H. 2017, “Domuztepe Türkiye Doğu Akdeniz’inde Bir Mezopotamya Geç Neolitik Yerleşimi”. KST 38, 179-190.
  22. Tekin H. 2019a, “Domuztepe 2017 Kazılarının İlk Ön Raporu”. KST 40, 239-252.
  23. Tekin H. 2019b, “Domuztepe Höyüğü: Kahramanmaraş’ta Bir Geç Neolitik Dönem (MÖ 7.000-5.000) Köy yerleşimi”. Eds. C. Kabakçı, İ. Solak, A. Ceylan, O. Dumankaya, M. Canlı & M. Y. Ova, Uluslararası Antikçağ Döneminde Maraş Sempozyumu Kahramanmaraş, 17-18 Kasım 2017. Kahramanmaraş, 87-97.
  24. Tekin H. 2020, “Domuztepe 2018 Kazılarının İlk Ön Raporu”. KST 41, 277-291.
  25. Tekin H. 2022, “Domuztepe 2019 Kazılarının İlk Ön Raporu”. Ed. A. Özme, 2019-2020 Kazı Çalışmaları 2, 311-324.
  26. Tekin H. & Petrova N. 2023, “Domuztepe 2021 Kazılarının İlk Ön Raporu”. KST 42/3, 49-70.
  27. Tekin H., Petrova N., İlhan F., M. Tuncer & B. Kargı 2024, “Domuztepe 2022 Kazılarının İlk Ön Raporu”. KST 42/3, 71-90.
  28. Tekin H. 2025, “Domuztepe 2023 Yılı Kazılarının İlk Ön Raporu”. KST 44/2, 189-203.
  29. Irving A. C. 2001, A Contextual Study of Ceramic Evidence for Social Relations and Change During The Halaf-Ubaid Transition. Unpublished PhD Dissertation, University of Manchester. Manchester.
  30. Petrova N. 2024, “Domuztepe: Ancient Methods of Ceramic Construction and their Origins in The Taurus Foothills”. AST 38/2, 161-178.