Dergiler / Amme İdaresi Dergisi / 2016 / Cilt: 49 - Sayı: 1

Osmanlı İmparatorluğu'nda İç Göç Aktörleri Olarak Çift-Bozanlar 1

Farm-Breakers as the Actors of Internal Migration in the Ottoman Empire

Sayfa
29–56
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle krizler ve değişim dönemi olarak adlandırılan XVII. yüzyıl ve sonraki zaman dilimlerinde tarım topraklarının parçalanması, Celali isyanları sonrasında yerini yurdunu terk eden köylülerin ‘çift-bozan’ olması, Osmanlı timar sistemini büyük oranda etkilemiş ve ülke topraklarında ciddi boyutlarda bir iç göç yaşanmasına sebep olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz: Göçler, birçok disiplinden araştırmacının ilgisini çekmiş ve çok sayıda çalışmaya konu olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ülkemizde bu konu hakkında yapılmış çalışmalar incelendiğinde, Osmanlı dönemi göçleri üzerinde fazla durulmadığı görülür.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle krizler ve değişim dönemi olarak adlandırılan XVII. yüzyıl ve sonraki zaman dilimlerinde tarım topraklarının parçalanması, Celali isyanları sonrasında yerini yurdunu terk eden köylülerin ‘çift-bozan’ olması, Osmanlı timar sistemini büyük oranda etkilemiş ve ülke topraklarında ciddi boyutlarda bir iç göç yaşanmasına sebep olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Öz: Göçler, birçok disiplinden araştırmacının ilgisini çekmiş ve çok sayıda çalışmaya konu olmuştur. Ülkemizde bu konu hakkında yapılmış çalışmalar incelendiğinde, Osmanlı dönemi göçleri üzerinde fazla durulmadığı görülür. Bu göçlerin önemli aktörlerinden biri olan çiftbozanlar hakkında şimdiye kadar müstakil bir araştırma yapılmamıştır. Oysa ki Osmanlı sancak kanunnamelerinde yer alan ‘çift-bozan’ hükümleri, Osmanlı topraklarında yaşanan iç göçlere ışık tutacak niteliktedir. Özellikle krizler ve değişim dönemi olarak adlandırılan XVII. yüzyıl ve sonraki zaman dilimlerinde tarım topraklarının parçalanması, Celali isyanları sonrasında yerini yurdunu terk eden köylülerin ‘çift-bozan’ olması, Osmanlı timar sistemini büyük oranda etkilemiş ve ülke topraklarında ciddi boyutlarda bir iç göç yaşanmasına sebep olmuştur.

Abstract

Abstract: Migrations have attracted many researchers from various disciplines, and have been subject to numerous studies. Yet, the analysis of the studies conducted in Turkey on this subject reveals that migrations in the Ottoman period have been neglected. There has not yet been a specific study on farm-breaker tax as one of the important actors in these migrations. However, decrees on ‘farm-breaker’ in the Ottoman sanjak code of laws can shed light on the internal migrations that took place in the Ottoman territories. Especially, the split of the agricultural lands in the 17 th century known as the time of change and crisis and the following time period, the ‘farm- breaker’ status of villagers, who had deserted their homelands after Jelali Revolts, deeply affected the timar system and led to a serious internal migration.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZÜNLÜ, E. E., GÜMÜŞÇÜ, O. (2016). Osmanlı İmparatorluğu'nda İç Göç Aktörleri Olarak Çift-Bozanlar 1. Amme İdaresi Dergisi, Cilt: 49 - Sayı: 1, 29–56. https://ajindex.com/articles/146835

Kaynakça (29)

  1. 3 Numaralı Mühimme Defteri (966-968/1558-1560), (1993), Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 6 Numaralı Mühimme Defteri (972/1564-1565), (1995),
  2. Özet-Transkripsiyon ve İndeks, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 12 Numaralı Mühimme Defteri (978-979/1570-1572), (1996),
  3. Özet-Transkripsiyon ve İndeks, I, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 85 Numaralı Mühimme Defteri, (1040-1041 (1042)/1630-1631 (1632), (2002),
  4. ÖzetTranskripsiyon-İndeks, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları,
  5. Ankara.
  6. Akdağ, M. (1999a), Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası, Celalî İsyanları, Barış Yayınları,
  7. Ankara.
  8. Akdağ, M. (1999b), Türkiye’nin İktisadî ve İçtimai Tarihî, (1453-1559),
  9. C. II, Barış Yayınları,
  10. Ankara.
  11. Akgündüz, A. (1990a), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 1. Kitap Osmanlı Hukukuna Giriş ve Fatih Devri Kanunnâmeleri, Fey Vakfı Yayınları,
  12. İstanbul.
  13. Akgündüz, A. (1990b), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 2. Kitap II. Bâyezid Devri Kanunnâmeleri, Fey Vakfı Yayınları,
  14. İstanbul.
  15. Akgündüz, A. (1991), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 3. Kitap Yavuz Sultan Selim Devri Kanunâmeleri, Fey Vakfı Yayınları,
  16. İstanbul.
  17. Akgündüz, A. (1992a), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 4. Kitap Kanunî Devri Kanunnâmeleri, I. Kısım Merkezî ve Umumî Kanunnâmeler (I), Fey Vakfı Yayınları,
  18. İstanbul.
  19. Akgündüz, A. (1992b), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 5. Kitap Kanunî Devri Kanunnâmeleri (I), Fey Vakfı Yayınları,
  20. İstanbul.
  21. Akgündüz, A. (1993), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 6. Kitap Kanunî Devri Kanunnâmeleri II. Kısım Eyâlet Kanunnâmeleri (II), Fey Vakfı Yayınları,
  22. İstanbul.
  23. Akgündüz, A. (1994a), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 7/I. Kitap Kanunî Devri Kanunnâmeleri (IV), 7/II. Kitap II. Selim Devri Kanunnâmeleri, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları,
  24. İstanbul.
  25. Akgündüz, A. (1994b), Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri, 8/I. Kitap III. Murad Devri Kanunnâmeleri, 8/II. Kitap III. Mehmed Devri Kanunnâmeleri, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları,
  26. İstanbul.
  27. Andreasyan, H. D. (1976), “Celalilerden Kaçan Anadolu Halkının Geri Gönderilmesi”, İsmail Hakkı Uzunçarşılı’ya Armağan, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. Aynî Ali Efendi (1963), (Kanunname-i Âl-i Osman), Osmanlı Devleti Arazi Kanunları, (Bugunkü dile çev. H. Tuncer), Tarım Bakanlığı Yayınları,
  28. Ankara.
  29. Barkan, Ö. L. (1943), XV ve XVI. Asırlarda Osmanlı İmparatorluğu’nda Ziraî Ekonominin Hukukî ve Malî Esasları Kanunl