Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightDeprem sonrası yıkımlar ve planlı yapı sökümleri sonucunda ortaya çıkan inşaat ve yıkıntı atıkları; içerdiği zararlı maddelerin doğaya salınması yoluyla toprak, su ve hava kirliliğine sebep olmakta, insan sağlığını tehdit etmekte ve doğal kaynakların tükenmesine neden olmaktadır. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler sonrası oluşan çok yüksek hacimdeki inşaat ve yıkıntı atıkları ise bu sorunun Türkiye açısından kritik önemini açık biçimde ortaya koymuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Deprem sonrası yıkımlar ve planlı yapı sökümleri sonucunda ortaya çıkan inşaat ve yıkıntı atıkları; içerdiği zararlı maddelerin doğaya salınması yoluyla toprak, su ve hava kirliliğine sebep olmakta, insan sağlığını tehdit etmekte ve doğal kaynakların tükenmesine neden olmaktadır. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler sonrası oluşan çok yüksek hacimdeki inşaat ve yıkıntı atıkları ise bu sorunun Türkiye açısından kritik önemini açık biçimde ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı, inşaat ve yıkıntı atıklarından kaynaklanan çevresel etkilerin Yaşam Döngüsü Değerlendirme (LCA) yöntemiyle incelendiği mevcut literatürü analiz etmek, araştırmacılar için yönlendirici bir değerlendirme sunmak ve literatürdeki boşlukları belirlemektir. Bu kapsamda, Web of Science (WoS) ve Scopus veri tabanlarında indekslenen yayınlar bibliyometrik yöntemle analiz edilmiş; araştırma alanının eğilimleri, öncü aktörleri ve tematik yapısı haritalanmıştır. Elde edilen bulgular, inşaat ve yıkıntı atıklarının çevresel etkilerinin belirlenmesine yönelik LCA çalışmalarının dünya genelinde artış eğilimi gösterdiğini; Türkiye’de ise bu çalışmaların sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, en fazla araştırmanın Çin ve İtalya’da yürütüldüğü ve araştırma konusunun özellikle yapı malzemeleri, sürdürülebilirlik, atık yönetimi, biyokatılar, karbon emisyonu ve geri dönüşüm temalarıyla güçlü bir ilişki içerisinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye’nin deprem riski yüksek coğrafi konumu ve eskiyen yapı stoğu göz önüne alındığında, inşaat ve yıkıntı atıklarına ilişkin çevresel etkilerin belirlenmesi ve yaşam sonu stratejilerinin geliştirilmesi için LCA yönteminin uygulanmasının stratejik bir gereklilik olduğu değerlendirilmektedir.
Abstract
Construction and demolition waste (CDW) generated after earthquakes and planned deconstruction activities leads to soil, water, and air pollution by releasing hazardous substances into the environment, causing risks to human health and contributing to the depletion of natural resources. The large quantity of CDW produced after the devastating earthquakes centred in Kahramanmaraş and Hatay on 6 February 2023 clearly demonstrated the critical importance of this issue for Türkiye. This study aims to analyse the existing literature in which the environmental impacts of CDW are assessed using the Life Cycle Assessment (LCA) methodology, to guide researchers working in this field, and to identify knowledge gaps. For this purpose, publications indexed in the Web of Science (WoS) and Scopus databases were examined through a bibliometric approach to reveal research trends, leading contributors, and thematic structures in the field. The findings indicate that global research on assessing the environmental impacts of CDW through LCA has shown an increasing trend over the years, while the number of studies conducted in Türkiye remains limited. China and Italy were identified as the leading countries in this research area. Additionally, the analysis revealed strong associations of this topic with themes such as construction materials, sustainability, waste management, biosolids, carbon emissions, environmental impact, and recycling. In conclusion, considering Türkiye’s high seismic risk and ageing building stock, it is evaluated that the use of LCA to determine the environmental impacts of CDW and to develop end-of-life strategies is not only an academic requirement but also a strategic necessity.