KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma / 2026 / Volume: 19 Issue: 3

Akdeniz Bölgesi’ndeki bir botanik bahçesinde memeli çeşitliliği ve zamansal aktivite örüntüleri: kentsel sığınak işlevine ilişkin bulgular

Mammal diversity and temporal activity patterns in a Mediterranean botanical garden: evidence for urban refuge function

Burak Akbaba(Osmaniye Korkut Ata University, Faculty of Engineering and Natural Sciences, Department of Biology)0000-0002-5064-1418
Şafak Bulut(GAZI UNIVERSITY, FACULTY OF SCIENCE, DEPARTMENT OF BIOLOGY)0000-0002-6504-1095
Ahmet Karataş(NIGDE OMER HALISDEMIR UNIVERSITY, FACULTY OF ARTS AND SCIENCES, DEPARTMENT OF BIOLOGY)0000-0002-5985-2094
Halil Çakan(CUKUROVA UNIVERSITY, FACULTY OF ARTS AND SCIENCES, DEPARTMENT OF BIOLOGY)0000-0002-8931-9653
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-09-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Toplam altı takıma ait 29 takson doğrudan tespit edilmiş veya habitat uygunluğu ile bölgesel literatür verilerine dayanarak potansiyel olarak değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Kentleşme, Akdeniz ekosistemlerinde karasal memeliler için önemli tehditler oluşturan habitat kaybına ve parçalanmasına neden olmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Adana’da yer alan yarı-izole bir kentsel yeşil alan olan Ali Nihat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde (ANGBG) memeli tür çeşitliliğini ve büyük memelilerin aktivite örüntülerini değerlendirmeyi amaçlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Toplam altı takıma ait 29 takson doğrudan tespit edilmiş veya habitat uygunluğu ile bölgesel literatür verilerine dayanarak potansiyel olarak değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2022 · 281 örnek
⚙️Değişkenler:behavioral plasticity · camera trapping · Mediterranean region

Özet

Amaç: Kentleşme, Akdeniz ekosistemlerinde karasal memeliler için önemli tehditler oluşturan habitat kaybına ve parçalanmasına neden olmaktadır. Botanik bahçeleri gibi yapısal olarak karmaşık kentsel yeşil alanlar, insan baskısının yoğun olduğu peyzajlarda sığınak ve mikro-ölçekli koruma alanları olarak işlev görebilmektedir. Bu çalışma, Adana’da yer alan yarı-izole bir kentsel yeşil alan olan Ali Nihat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde (ANGBG) memeli tür çeşitliliğini ve büyük memelilerin aktivite örüntülerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Metod: Mart 2022 – Mayıs 2023 tarihleri arasında fotokapanlar, canlı kapanlar, sis ağları, ultrasonik yarasa dedektörleri ve arazi iz-gözlem çalışmaları kullanılarak memeli taksonları belirlenmiştir. Bağımsız fotokapan kayıtları kullanılarak aktivite örüntüleri kernel yoğunluk temelli zamansal örtüşme analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam altı takıma ait 29 takson doğrudan tespit edilmiş veya habitat uygunluğu ile bölgesel literatür verilerine dayanarak potansiyel olarak değerlendirilmiştir. Fotokapanlar 281 örnekleme günü boyunca 236 bağımsız kayıt sağlamış ve yedi büyük memeli türü tespit edilmiştir. Yaban domuzu (Sus scrofa), kaya sansarı (Martes foina) ve oklu kirpi (Hystrix indica) ağırlıklı olarak gececil aktivite göstermiştir. Buna karşılık, kızıl tilki (Vulpes vulpes) çift tepe noktası gösteren gündüz ve alacakaranlık aktivite örüntüsü sergilemiştir. Zamansal örtüşme analizleri, kızıl tilki ile diğer türler arasında orta düzeyde, gececil türler arasında ise yüksek düzeyde örtüşme olduğunu göstermiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, zamansal niş farklılaşmasının mekânsal olarak sınırlı bu kentsel yeşil alanda birlikte varoluşa katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Küçük ve iyi yönetilen botanik bahçeleri, artan antropojenik baskı altında çeşitli memeli komünitelerini destekleyebilir ve kentsel sığınak işlevi görebilir. Bu nedenle kentsel yeşil alanlar Akdeniz kentlerinde biyolojik çeşitliliğin korunmasında önemli bileşenlerdir.

Abstract

Purpose: Urbanization drives habitat loss and fragmentation, posing significant challenges for terrestrial mammals in Mediterranean ecosystems. Structurally complex urban green spaces, such as botanical gardens, can serve as refuges and micro-scale protected areas within human-dominated landscapes. This study evaluated the diversity of mammalian species and large-mammal activity patterns in the Ali Nihat Gökyiğit Botanical Garden (ANGBG), a semi-isolated urban green space in southern Türkiye. Method: From March 2022 to May 2023, camera traps, live traps, mist nets, ultrasonic bat detectors, and field-sign surveys were used to document mammal taxa. Independent camera-trap records were used to analyze activity patterns through kernel density-based temporal overlap analyses. Findings: A total of 29 taxa across six orders were either directly detected or assessed as potentially occurring based on habitat suitability and regional literature. Camera traps yielded 236 independent records over 281 sampling days, identifying seven large mammal species. Activity analyses revealed predominantly nocturnal patterns in wild boar (Sus scrofa), beech marten (Martes foina), and Indian crested porcupine (Hystrix indica). In contrast, red fox (Vulpes vulpes) displayed a flexible bimodal diurnal and crepuscular pattern. Kernel density-based temporal overlap analyses indicated moderate overlap between red fox and other species and high overlap among nocturnal taxa. Conclusion: These results indicate that temporal niche differentiation may facilitate coexistence within this spatially constrained urban green space. Even small, well-managed botanical gardens can support diverse mammal communities and function as urban refuges under increasing anthropogenic pressure. Urban green spaces, therefore, represent important components of biodiversity conservation in Mediterranean cities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akbaba, B., Bulut, Ş., Karataş, A., Çakan, H. (2026). Akdeniz Bölgesi’ndeki bir botanik bahçesinde memeli çeşitliliği ve zamansal aktivite örüntüleri: kentsel sığınak işlevine ilişkin bulgular. Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma, Volume: 19 Issue: 3. https://doi.org/10.46309/biodicon.2026.1901123

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Haddad, N. M., Brudvig, L. A., Clobert, J., Davies, K. F., Gonzalez, A., Holt, R. D., Lovejoy, T. E., Sexton, J. O., Austin, M. P., Collins, C. D., Cook, W. M., Damschen, E. I., Ewers, R. M., Foster, B. L., Jenkins, C. N., King, A. J., Laurance, W. F., Levey, D. J., Margules, C. R., Melbourne, B. A., Nicholls, A. O., Orrock, J. L., Song, D., & Townshend, J. R. (2015). Habitat fragmentation and its lasting impact on Earth’s ecosystems. Science Advances, 1(2), e1500052. https://doi.org/10.1126/sciadv.1500052
  2. Şekercioğlu, Ç. H., Anderson, S., Akçay, E., Bilgin, R., Can, Ö. E., Semiz, G., Tavşanoğlu, Ç., Yokeş, M. B., Soyumert, A., İpekdal, K., Sağlam, İ. K., Yücel, M., & Dalfes, H. N. (2011). Turkey’s globally important biodiversity in crisis. Biological Conservation, 144(12), 2752–2769. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2011.06.025
  3. Karataş, A., Filiz, H., Erciyas-Yavuz, K., Özeren, S. C., & Tok, C. V. (2021). The vertebrate biodiversity of Turkey. In A. K. Sharma & A. Sharma (Eds.), Biodiversity, conservation and sustainability in Asia: Volume 1: Prospects and challenges in West Asia and Caucasus (pp. 175–274). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-59928-7_10
  4. Kuipers, K. J., Hilbers, J. P., Garcia-Ulloa, J., Graae, B. J., May, R., Verones, F., & Schipper, A. M. (2021). Habitat fragmentation amplifies threats from habitat loss to mammal diversity across the world’s terrestrial ecoregions. One Earth, 4(10), 1505–1513. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2021.09.005
  5. McKinney, M. L. (2008). Effects of urbanization on species richness: A review of plants and animals. Urban Ecosystems, 11(2), 161–176. https://doi.org/10.1007/s11252-007-0045-4
  6. Chen, G., & Sun, W. (2018). The role of botanical gardens in scientific research, conservation, and citizen science. Plant Diversity, 40(4), 181–188. https://doi.org/10.1016/j.pld.2018.07.006
  7. Gentili, R., Quaglini, L. A., Galasso, G., Montagnani, C., Caronni, S., Cardarelli, E., & Citterio, S. (2024). Urban refugia sheltering biodiversity across world cities. Urban Ecosystems, 27, 219–230. https://doi.org/10.1007/s11252-023-01432-x
  8. Threlfall, C. G., Mata, L., Mackie, J. A., Hahs, A. K., Stork, N. E., Williams, N. S. G., & Livesley, S. J. (2017). Increasing biodiversity in urban green spaces through simple vegetation interventions. Journal of Applied Ecology, 54(6), 1874–1883. https://doi.org/10.1111/1365-2664.12876
  9. Santini, L., González-Suárez, M., Russo, D., Gonzalez-Voyer, A., von Hardenberg, A., & Ancillotto, L. (2019). One strategy does not fit all: Determinants of urban adaptation in mammals. Ecology Letters, 22(2), 365–376. https://doi.org/10.1111/ele.13199
  10. CityPopulation. (2023). Population statistics for cities, towns and administrative divisions of Turkey. Retrieved from https://www.citypopulation.de (Accessed 26 December 2025).
  11. Rovero, F., & Marshall, A. R. (2009). Camera trapping photographic rate as an index of density in forest ungulates. Journal of Applied Ecology, 46, 1011–1017. https://doi.org/10.1111/j.1365-2664.2009.01705.x
  12. Carbone, C., Christie, S., Conforti, K., Coulson, T., Franklin, N., Ginsberg, J. R., Griffiths, M., Holden, J., Kawanishi, K., Kinnaird, M., Laidlaw, R., Lynam, A., Macdonald, D. W., Martyr, D., McDougal, C., Nath, L., O’Brien, T., Seidensticker, J., Smith, D. J. L., Sunquist, M., Tilson, R., & Wan Shahruddin, W. N. (2001). The use of photographic rates to estimate densities of tigers and other cryptic mammals. Animal Conservation, 4(1), 75–79. https://doi.org/10.1017/S1367943001001081
  13. Romero-Muñoz, A., Maffei, L., Cuéllar, E., & Noss, A. J. (2010). Temporal separation between jaguar and puma in the dry forests of southern Bolivia. Journal of Tropical Ecology, 26(3), 303–311. https://doi.org/10.1017/S0266467410000052
  14. Ridout, M. S., & Linkie, M. (2009). Estimating overlap of daily activity patterns from camera-trap data. Journal of Agricultural, Biological, and Environmental Statistics, 14(3), 322–337. https://doi.org/10.1198/jabes.2009.08038
  15. Juste, J., & Alcalde, J. (2016). Rhinolophus euryale. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T19516A21971185. https://doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-2.RLTS.T19516A21971185.en (Accessed 26 December 2025).
  16. Juste, J., & Paunovic, M. (2016). Hypsugo savii. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T44856A22072380. https://doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T44856A22072380.en (Accessed 29 December 2025).
  17. Karataş, A. (2019). The bats (Mammalia: Chiroptera) of the Central and Eastern Mediterranean Region. Acta Biologica Turcica, 32(1), 42–52.
  18. Kryštufek, B., & Vohralík, V. (2009). Rodentia II: Cricetinae, Muridae, Spalacidae, Calomyscidae, Capromyidae, Hystricidae, Castoridae. Koper: Knjižnica Annales Majora.
  19. Ives, C. D., Lentini, P. E., Threlfall, C. G., Ikin, K., Shanahan, D. F., Garrard, G. E., Bekessy, S. A., Fuller, R. A., Mumaw, L., Rayner, L., Rowe, R., Valentine, L. E., & Kendal, D. (2016). Cities are hotspots for threatened species. Global Ecology and Biogeography, 25(1), 117–126. https://doi.org/10.1111/geb.12404
  20. Gallo, T., Fidino, M., Gerber, B., Ahlers, A. A., Angstmann, J. L., Amaya, M., Buckley, L., Lehrer, E. W., Magle, S. B., & Murray, M. H. (2022). Mammals adjust diel activity across gradients of urbanization. eLife, 11, e74756. https://doi.org/10.7554/eLife.74756
  21. Bateman, P. W., & Fleming, P. A. (2012). Big city life: Carnivores in urban environments. Journal of Zoology, 287(1), 1–23. https://doi.org/10.1111/j.1469-7998.2011.00887.x
  22. Russo, D., & Ancillotto, L. (2015). Sensitivity of bats to urbanization: A review. Mammalian Biology, 80(3), 205–212. https://doi.org/10.1016/j.mambio.2014.10.003
  23. Lazzaroni, M., Brogi, R., Napolitano, V., Apollonio, M., Range, F., & Marshall-Pescini, S. (2024). Urbanization does not affect red foxes’ interest in anthropogenic food, but increases their initial cautiousness. Current Zoology, 70(3), 394–405. https://doi.org/10.1093/cz/zoae023
  24. Murray, M. H., & St. Clair, C. C. (2015). Individual flexibility in nocturnal activity reduces risk of road mortality for an urban carnivore. Behavioral Ecology, 26(6), 1520–1527. https://doi.org/10.1093/beheco/arv102
  25. Ferreiro-Arias, I., Isla, J., Jordano, P., & Benítez-López, A. (2021). Fine-scale coexistence between Mediterranean mesocarnivores is mediated by spatial, temporal, and trophic resource partitioning. Ecology and Evolution, 11(22), 15520–15533. https://doi.org/10.1002/ece3.8077