Dergiler / Marife Dini Araştırmalar Dergisi / 2020 / Cilt: 20 - Sayı: 1

İslâm Yargılama Hukukunda İhtiyatî Tedbir: Mâlikî Hukukunda Ukle/Tevkîf

The Precautionary Measure in Islamic Judicial Law: Ukla/Tawqîf in Maliki Law

Sayfa
119–144
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada İslâm hukuku açısından ihtiyatî tedbir, Mâlikî hukukunda yer alan uygulama çerçevesinde ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İhtiyatî tedbir, davanın açılması ile kesin hükmün verilmesi arasında geçen süre zarfında, dava konusu malda meydana gelebilecek ve hükmün icrasını imkânsız veya çok güç hâle getirebilecek zararlara karşı öngörülmüş bir geçici hukukî korumadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amaç, davacının davayı kazanması hâlinde dava konusu mala kavuşmasını dava sırasında veya davadan önce emniyet altına almaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada İslâm hukuku açısından ihtiyatî tedbir, Mâlikî hukukunda yer alan uygulama çerçevesinde ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ihtiyatî tedbir · İslâm Yargılama Hukuku · Ukle

Özet

İhtiyatî tedbir, davanın açılması ile kesin hükmün verilmesi arasında geçen süre zarfında, dava konusu malda meydana gelebilecek ve hükmün icrasını imkânsız veya çok güç hâle getirebilecek zararlara karşı öngörülmüş bir geçici hukukî korumadır. Amaç, davacının davayı kazanması hâlinde dava konusu mala kavuşmasını dava sırasında veya davadan önce emniyet altına almaktır. Bu amacı ve geçici niteliği gereği ihtiyatî tedbir talebi, basit yargılama usulüne göre incelenir ve karar için davacının iddiasını yaklaşık olarak ispat etmesi yeterli görülür. İhtiyatî tedbir terimi modern dönem öncesi İslâm hukuk terminolojisinde yer almaz. Ancak İmam Mâlik başta olmak üzere Mâlikî hukukçular tarafından ele alınan ve “ukle, tevkîf ve haylûle” gibi isimlerle anılan uygulama, ihtiyatî tedbire karşılık gelir. Mâlikîler, günümüz hukuk sistemlerinde olduğu gibi ihtiyatî tedbir kararı alınabilmesi için davacının iddiasını yaklaşık olarak ispat etmesini yeterli görmüşler ve delilin kuvvetine ve dava konusu mala göre kararın nasıl uygulanacağına dair ayrıntılı düzenlemeler yapmışlardır. Bu çalışmada İslâm hukuku açısından ihtiyatî tedbir, Mâlikî hukukunda yer alan uygulama çerçevesinde ele alınacaktır.

Abstract

The precautionary measure is a temporary legal protection against damages that may occur in the subject matter and make the execution of the provision impossible or very difficult during the period between the opening of the case and the final verdict. The aim is to secure the property for the plaintiff before the ending of lawsuit in consideration of possibility that the plaintiff may win the case. The purpose and the temporary nature of precautionary measure requires us to examine the demand for it with respect to the procedure for simple trial. Pre-modern Islamic law does not have such a term as precautionary measure. However, the practice of “ukla, tawqîf and haylûlah” by Malikites, especially by Imam Malik, corresponds to the term ‘‘precautionary measure.’’ And, Malikites finds it sufficient for the application of precautionary measure that the plaintiff proves his own claim approximately as is in today's legal systems. They developed detailed regulations about how to practice the judgment with respect to strength of the evidence and quality of the property which is subject of the case. In this article, I deal with “precautionary measure” in Islamic law within the framework of “ukla” by Malikites.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DİLEK, U. B. (2020). İslâm Yargılama Hukukunda İhtiyatî Tedbir: Mâlikî Hukukunda Ukle/Tevkîf. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 1, 119–144. https://ajindex.com/articles/146554

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Arslan, Ramazan vd. Medenî Usul Hukuku. Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları, 2019.
  2. Atalı, Murat vd. Medenî Usul Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2019.
  3. Atar, Fahrettin. İslâm İcra ve İflâs Hukuku. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Yayınları, 1990.
  4. Atar, Fahrettin. “Haciz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 14/518-520. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Berâziî, Ebû Saîd Halef b. Ebi’l-Kâsım b. Süleymân el-Ezdî el-Kayrevânî. et-Tehzîb fi’htisâri’l-Müdevvene. thk. Muhammed el-Emîn Veled Muhammed Sâlim b. eş-Şeyh. 4 Cilt. Dubai: Darü’l-Buhûs li’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye ve İhyâi’t-Türâs, 1420-1423/1999-2002.
  5. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kâmusu. 8 Cilt. İstanbul: Bilmen Basım ve Yayınevi, ts. Cezîrî, İbnü’l-Kâsım Alî b. Yahyâ el-Cezîrî. el-Maksadü’l-mahmûd fî telhîsi’l-ukûd. thk. Asunción Ferreras. Madrid: Agencia Española de Cooperación Internacional: el-Vekâletü’l-İsbâniyye li’t-Teâvüni’d-Devlî, 1998. Cündî, Ziyâüddîn Ebü’l-Mevedde (Ebü’s-Safâ, Ebü’z-Ziyâ) Halîl b. İshâk b. Mûsâ el-Cündî. el-Muhtasar. thk. Ahmed Alî Harekât. Beyrut: Darü’l-Fikr, 1995. Cündî, Ziyâüddîn Ebü’l-Mevedde (Ebü’s-Safâ, Ebü’z-Ziyâ) Halîl b. İshâk b. Mûsâ el-Cündî. et-Tavzîh fî şerhi’l-Muhtasari’l-ferʿî li’bni’l-Hâcib. thk. Ahmed b. Abdilkerîm Necîb. 9 Cilt. Kahire: Merkezü Necîbeveyh li’l-Mahtûtât ve Hıdmeti’t-Türâs, 1429/2008. Demîrî, Tâcüddîn Behrâm b. Abdillâh b. Abdilazîz ed-Demîrî el-Mâlikî. ed-Dürer fî şerhi’l-Muhtasar: eş-Şerhu’s-sagîr alâ Muhtasarı Halîl fi’l-fıkhi’l-Mâlikî. thk. Hâfız b. Abdirrahmân Hayr-Ahmed b. Abdilkerîm Necîb. 5 Cilt. Katar: Vizâratü’l-Evkâf ve’ş-Şüûni’l-İslâmiyye, 1435/2014. Derdîr, Ebü’l-Berekât Ahmed b. Muhammed b. Ahmed ed-Derdîr el-Adevî. eş-Şerhu’l-kebîr alâ Muhtasari Halîl. nşr. Kemâlüddîn Abdurrahmân Kârî. 2 Cilt. Sayda/Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 1427/2006. Desûkî, Şemsüddîn Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Arafe ed-Desûkî. Hâşiye ale’ş-Şerhi’l-kebîr (Derdîr’in eş-Şerhu’l-kebîr adlı eserinin altında). nşr. Kemâlüddîn Abdurrahmân Kârî. 2 Cilt. Sayda/Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 1427/2006. Ebû Bekir İbn Âsım, Ebû Bekr Muhammed b. Muhammed b. Muhammed el-Endelüsî el-Gırnâtî el-Kaysî. el-Âsımiyye: Tuhfetü’l-hükkâm fî nüketi’l-ukûd ve’l-ahkâm. Kahire: Matbaatü Mustafâ el-Bâbî el-Halebî ve Evlâdih, 1368/1949. Ebû Yahyâ İbn Âsım, Ebû Yahyâ Muhammed b. Muhammed b. Muhammed el-Endelüsî el-Gırnâtî. Şerhu Tuhfeti’-l-hükkâm. thk. İbrâhîm Abd Suûd el-Cenâbî. 3 Cilt. Beyrut: Dârü İbn Hazm, 1434-2013. Ebü’