Dergiler / Marife Dini Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 19 - Sayı: 2

Mevlidlerde ve Naatlarda Hz. Peygamber’in Efdaliyetine İlişkin Tasavvurun Dini Referanslar Açısından Değeri

In the Mawlids and Naats, the Value of the Thought About the Virtues of the Prophet in Terms of Religious References

Sayfa
491–531
Yayın Tarihi
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonunda özellikle Allah Rasulü’nün (sav) doğumuna dair bazı anlatıların zayıf ve uydurma rivayetlere dayandığı ve bunların mevlit/naatlarda aynen kullanıldığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Lider şahsiyetlere gösterilen ilgi zaman içinde kutsal anlatılara dönüşerek haklarında kayda değer sözlü ve yazılı kültür oluşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Muhteva farklılığını göstermek amacıyla, Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat’ı yanında daha sonra yazılan diğer mevlit metinlerinden de istifade edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonunda özellikle Allah Rasulü’nün (sav) doğumuna dair bazı anlatıların zayıf ve uydurma rivayetlere dayandığı ve bunların mevlit/naatlarda aynen kullanıldığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hz. Muhammed · Siyer · Mevlid

Özet

Lider şahsiyetlere gösterilen ilgi zaman içinde kutsal anlatılara dönüşerek haklarında kayda değer sözlü ve yazılı kültür oluşmaktadır. Bu kültür zaman içinde hakikatten mitolojilere dönüşerek daha dikkat çekici hal almaktadır. Bir inanç unsuru ve canlı bir örnek olan Hz. Muhammed’e dair tasavvurlar bu açıdan önem arz etmektedir. Hakkında en çok araştırmanın yapıldığı ve birçok eserin kaleme alındığı zat hiç şüphesiz son elçi Hz. Muhammed’dir. Hz. Muhammed (sav) hakkında ortaya çıkan eserlerin önemli bir kısmını mevlitler ve naatlar oluşturmaktadır. Temelde peygamber aşkı etrafında düğümlenen bu eserler şairlerin hissiyatının en güzel yansımasıdır. Çeşitli vesilelerle okunan ve dinlenilen mevlit ve naatların, kişilerin zihin dünyasını nasıl inşa ettiği sorusu karşımıza çıkmaktadır. Peygamberin gerçeklikle mitoloji arasındaki duruşunun tespiti buradan hareketle zihni ve davranışsal yönlendirmenin ne kadarının sahih bilgiye dayandığı da ehemmiyet arz etmektedir. Bu bakımdan Hz. Peygamber’in nasıl anlatıldığı, hangi vasıflarının ön plana çıktığı, onunla ilgili anlatılanların İslam’ın temel kaynaklarında nasıl tasvir edildiği mevlit ve naat örnekleriyle araştırmada yer almaktadır. Örnek metinlerin seçiminde herhangi bir dönem sınırlandırması yapılmamış, ortak tema esas alınmıştır. Muhteva farklılığını göstermek amacıyla, Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat’ı yanında daha sonra yazılan diğer mevlit metinlerinden de istifade edilmiştir. Üzerinde çalışılan eserlerin sanatsal ve edebi yönünden ziyade, eserlerdeki ortak tema tespit edilmiş ve bu temanın İslami literatürden ne kadar beslendiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu araştırma, Hz. Peygamber’i doğru anlama esasına dayalı çalışmaların bir cüzü nispetindedir. Araştırma sonunda özellikle Allah Rasulü’nün (sav) doğumuna dair bazı anlatıların zayıf ve uydurma rivayetlere dayandığı ve bunların mevlit/naatlarda aynen kullanıldığı tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ONAY, İ. (2019). Mevlidlerde ve Naatlarda Hz. Peygamber’in Efdaliyetine İlişkin Tasavvurun Dini Referanslar Açısından Değeri. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 2, 491–531. https://ajindex.com/articles/146537

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed b. Abdulhadi. Keşfu’l-hafâ ve müzilu’l-ilbâs amma iştehere mine’l-hadisi ala elsineti’n-nas. tashih. Muhammed Abdülaziz Halidi. 2 cilt. Beyrut: Darü’l- Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
  2. Ahatlı, Erdinç. Peygamberlik ve Hz. Muhammed’in Peygamberliği. Ankara: DİB Yayınları, 2007.
  3. Akarsu, Adem. Din Toplum İlişkileri Bağlamında Kutlu Doğum Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2010.
  4. Akgül, Muhittin. Kur’an-ı Kerim’de Hz. Peygamber. İstanbul, 2004.
  5. Aksoy, Hasan. “Mevlid: Türk Edebiyatı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 29:482-484. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  6. Aksoy, Hasan. “Eski Türk Edebiyatında Mevlidler”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 5/9 (2007): 323-332.
  7. Albayrak, Nurettin. Dini Türk Halk Hikâyelerinden Geyik, Güvercin ve Deve Hikâyeleri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 1993.
  8. Alıcı, Gülcan Tanıdır. Mar’aşî Kurrâ-Zâde Nâdirî (Hayatı, Edebi Şahsiyeti ve Eserleri). Kahramanmaraş, 2009. Ali el-Kârî, Nûrüddîn Alî b. Sultân Muhammed el-Kârî el-Herevî, el-Masnu‘ fi Ma‘rifeti Hadisi’l-Mevdu‘, Tah. Abdülfettah Ebû Gudde, 5. Baskı, Beyrut: Daru’l-Beşairi’l-İslamiyye, 1994.
  9. Ateş, Ahmet. Vesiletün-Necat Mevlid. Ankara: Kılıç Yayınları, 1954.
  10. Aydın, Mehmet. “Beşairü’n-Nübüvve”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 5: İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
  11. Aymutlu, Ahmet. Süleyman Çelebi ve Mevlid-i Şerif. Ankara: MEB Yayınları, 1995. Aynî, Bedruddin Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed. Umdetü’l-kârî şerh-u sahih-i Buhârî. 16 cilt. Beyrut: Daru’l-Fikr, 1997.
  12. Bakırcı, Selami. Mevlid Doğuşu ve Gelişmesi. Akademik Araştırmalar Yay, 2003. Beyazıdî, Molla Musa el-Celâlî. Feyzu’l-Kadîr el-Mübdî Şerhu’l-Mevlidi’l-Küdrî (Şerh-u Mevlid-i Ertuşî). İstanbul: Şenyıldız Yayınları, 2010. Beyhakî, Ebu Bekir Ahmed b. Hüseyin. Delâilü’n-Nübüvve ve Marifeti Ahvâli Sahibi Şeria‘. Talik-tahriç. Abdu’l-Mu‘tî Kalacî. 7 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, t.y. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil. el-Câmiu’s-Sahîh. Tah. Muhammed Fuad Abdulbaki. 4 cilt. Kahire: Matbaatü’s-Selefiyye, 1400. Ceyhan, Adem. “Süleyman Nahîfî, Mevlîdü'n-Nebi Mesnevîsi”. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 14 (2000): 89-141.
  13. Demirayak, Kenan. “Kasîdetü’l-Bürde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 24: 566-568. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  14. Demiryürek, Erol. Hz. Peygamber’in Doğumu İle İlgili Rivayetlerin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2001.
  15. Derveze, İzzet. Kur’an’a Göre Hz. Muhammed’in Hayatı.