Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightMolla Sadrâ bu yöntemle ilâhi iradenin hem zâti ve hem de fiili sıfat olması durumunda ortaya çıkacak problemleri çözdü ve iradenin kadimde kadim, hadiste de hadis olduğunu açıkladı.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Molla Sadrâ’da İrade Problemi The Problem of Will in Mulla Sadra Sedat Baran Dr. Öğr. Üyesi, Batman Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi İslâm Felsefesi Anabilim Dalı / Asst. Prof. Dr., Batman University, Faculty of Islamic Sciences, Department of Islamic Philosophy - Batman, Turkey [email protected] ORCID: 0000-0002-9875-6046 Geliş Tarihi: 16.03.2019, Kabul Tarihi: 04.05.2019 DOI: 10.34085/buifd.54091 1 Molla Sadrâ’ya göre irade mâhiyetten arî varlıksal bir olgudur. Bu yüzden hakikatini bir bütün olarak ihtiva edecek özsel ve ilintisel tanımı yoktur. Nitekim Molla Sadrâ’nın yaptığı tanım da lâfzî/adsal bir tanımdır. Molla Sadrâ selef filozof ve mütekellimlerden farklı olarak ilk defa iradenin varlıkla türdeş olduğunu söyledi ve varlığın özelliklerinin iradeye nispet verdi. Bu yaklaşıma göre iradenin ilk özelliği varlık gibi ortak anlamlı bir kelime olmasıdır. Yani irade kavramı Allah Teâlâ hakkında kullanıldığında ihtiva ettiği anlam ile mahlûklar hakkında kullanıldığında ihtiva ettiği anlam birdir. İradenin ikinci özelliği yine varlık gibi farklı derece ve mertebelere delalet etmesidir. Yani irade tek bir hakikat olmak beraber farklı mertebelere ve şiddet ve zaafa sahiptir ve varlığın her mertebesinde farklı bir şekilde tecelli eder. Bu yüzden her mertebede kendisine has hükümleri vardır ve bir mertebede vacip iken başka bir mertebede mümkündür. Molla Sadrâ bu yöntemle ilâhi iradenin hem zâti ve hem de fiili sıfat olması durumunda ortaya çıkacak problemleri çözdü ve iradenin kadimde kadim, hadiste de hadis olduğunu açıkladı.
Abstract
Abstract According to Mulla Sadra, will is an existential phenomenon that is free from essence. Therefore, there is no essential and accidental definition to contain the truth wholly. As a matter of fact, the definition made by Mulla Sadra is a nominal definition. Mulla Sadra, unlike the former philosophers and the theologians, expressed that the will corresponds with existence for the first time. Moreover, he claims that characteristics of the will and existence is the same. According to this approach, the first feature of the will is a shared in meaning word like existence. In other words, concept of the will involves the same signification when it is used about god and creature. The second feature of the will, like existence too, indicates varied existential gradation. In other words, the will is a single truth, but it has different existential gradation and is manifested in a different way in every aspect of being. Therefore, it has its own provision and is necessary in some gradation while it is only possible in others. In this way, Mulla Sadra solved the problems that would arise when divine will is both an essential and an intellectual qualities. In addition, he explained that while the will is the eternal for god, it occurs for others.