Dergiler / Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Afet Süreçlerinde Kadın Bireylerin Yaşadığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri: İzmir İli Örneği

Problems Experienced by Women Individuals in Disaster Processes and Solution Suggestions: Case of İzmir

Kıvanç Demirci(BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6598-6673
Tülin Avcu(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6463-7367
Sayfa
86–105
Yayın Tarihi
2021-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sorunlar öncelikle karar alma süreçlerine kadın bireylerin katılımı ve eğitim odaklı bir yaklaşımla çözülebilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle afetlerin yaratmış olduğu zararlara karşı daha duyarlı hale gelen kadın bireylerin afet süreçlerinde yaşadıkları sorunların tespitini ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda araştırmada uluslararası ve ulusal afet yönetimi çalışmalarına, afet alan incelemelerine ve 30 Ekim 2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem sonucunda evleri hasar gören kadın bireylerle yapılan mülakata yer verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sorunlar öncelikle karar alma süreçlerine kadın bireylerin katılımı ve eğitim odaklı bir yaklaşımla çözülebilecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Afet · Cinsiyet Eşitsizliği · Dirençlilik

Özet

Bu çalışma toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle afetlerin yaratmış olduğu zararlara karşı daha duyarlı hale gelen kadın bireylerin afet süreçlerinde yaşadıkları sorunların tespitini ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda uluslararası ve ulusal afet terminolojisi açıklandıktan sonra kadın bireylerin afet döngüsü süreçlerinde yaşadığı sorunlara vurgu yapılıp bu sorunlara getirilecek çözüm önerileriyle kadın bireylerin afetler konusunda dirençliliğinin arttırılmasına katkı sağlanacaktır. Çalışma nitel araştırma yöntemi olarak kabul edilen yapılandırılmış mülakat ve içerik analizi metotlarına dayandırılmıştır. Bu bağlamda araştırmada uluslararası ve ulusal afet yönetimi çalışmalarına, afet alan incelemelerine ve 30 Ekim 2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem sonucunda evleri hasar gören kadın bireylerle yapılan mülakata yer verilmiştir. Araştırma sonucunda kadın bireylerin temel olarak duygusal sağlık sorunları çektiği görülmektedir. Bunun yanında kadın bireyleri toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle söz hakkının engellendiği ve ev içi sorumluluğun temeli olarak görülen annelerin güçlü kalmak için kendisini duygusal olarak baskıladığı görülmektedir. Bu sorunlar öncelikle karar alma süreçlerine kadın bireylerin katılımı ve eğitim odaklı bir yaklaşımla çözülebilecektir.

Abstract

This study aims to identify the problems faced by women individuals, who become more sensitive to the damages caused by disasters due to gender inequality, and to offer solutions to these problems. In line with this purpose, after the explanation of international and national disaster terminology, the problems experienced by women in the disaster cycle processes will be emphasized and solutions will be brought to these problems, contributing to increasing the resilience of women against disasters. The study was based on structured interview and content analysis methods. In this context, the study includes international and national disaster management studies, disaster area studies, and interviews with women whose houses were damaged as İzmir earthquake occured on 30 October 2020. As a result of the research, it is seen that female individuals mainly suffer from emotional health problems. In addition, it is observed that female individuals are prevented from speaking due to their gender roles and mothers, who are seen as the basis of domestic responsibility, emotionally press themselves to stay strong. These problems can be solved primarily with the participation of women in decision-making processes and an education-oriented approach.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demirci, K., Avcu, T. (2021). Afet Süreçlerinde Kadın Bireylerin Yaşadığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri: İzmir İli Örneği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 86–105. https://ajindex.com/articles/1461179

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. AA. (2019, 08 04). english.alarabiya.net. https://english.alarabiya.net/en/features/2019/08/04/Qatar-remains-only-GCC-country-restricting-travel-for-women adresinden alındı
  2. AA. (2020, 11 08). Anadolu Ajansı. (G. T. Oğuz, Düzenleyen) 12 19, 2020 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/saglik/kuresel-isinma-gebelik-risklerini-artiriyor/2036279 adresinden alındı
  3. ADB. (2008). Disaster Management A Disaster Manager’s Handbook. (W. N. Carter, Dü.) 12 11, 2020 tarihinde https://www.think-asia.org/bitstream/handle/11540/5035/disaster-management-handbook.pdf?sequence=1 adresinden alındı
  4. AFAD. (1995, 01 17). 12 19, 2020 tarihinde deprem.afad.gov.tr: https://deprem.afad.gov.tr/tarihteBuAy?id=70 adresinden alındı
  5. AFAD. (2020). afad.gov.tr. 12 13, 2020 tarihinde Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü: https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu adresinden alındı
  6. Aksöz, İ. (2014). Kayıp ve Yas. T. Doğan, & Ö. Erdur içinde, Afetler, Krizler, Travmalar ve Psikoloik Yardım (s. 43-63). Ankara: Türk PDR Derneği Yayınları.
  7. Alexander, M., & Fran, N. (2006). Definitions and Concepts in Disaster Research. N. Fran, G. Sandro, & F. P. Matthew içinde, Methods for Disaster Mental Health Research (s. 3-19). New York: Guilford Publications.
  8. Alyüz, S. B. (2020). Sosyal Desteğin Birey Yaşamında Önemi ve Sosyal Hizmet. Talim: Journal Of Educatıon In Muslım Socıetıes And Communıtıes, 4(1), 115‒134.
  9. Ateş, H., Yavuz, Ö., & Dağli, Z. (2018). Kadınların Toplumsal Hayata Katılımı ve Yerel Yönetimler: Türkiye İçin Bir Değerlendirme. A. Mengi, & D. İşçioğlu içinde, Küreselleşme Sürecinde Yerel Hizmet Yerel Siyaset (s. 137-164). Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları.
  10. Britannica. (2020, 01 09). Encyclopædia Britannica. 12 16, 2020 tarihinde https://www.britannica.com/event/Indian-Ocean-tsunami-of-2004 adresinden alındı
  11. CDP. (2020, 12 17). Women and Girls in Disasters. 12 19, 2020 tarihinde https://disasterphilanthropy.org/issue-insight/women-and-girls-in-disasters/ adresinden alındı
  12. DRI. (1994, 06 20). The Needs Of Women In Dısasters And Emergencıes. 12 14, 2020 tarihinde https://www.gdnonline.org/resources/women-in-disaster-emergency.pdf adresinden alındı
  13. Euronews. (2020, 06 10). Avrupa'da Covid-19 karantinası bazı kadınları tehlikenin ortasına attı. 12 16, 2020 tarihinde https://tr.euronews.com/2020/06/10/avrupa-da-covid-19-karantinas-baz-kad-nlar-tehlikenin-ortas-na-att adresinden alındı
  14. Gokhale, V. (2008). Role of Women in Disaster Management: An Analytical Study with Reference to Indian Society. The 14th World Conference on Earthquake Engineering. Beijing. 12 16, 2020 tarihinde https://www.iitk.ac.in/nicee/wcee/article/14_10-0049.PDF adresinden alındı
  15. Hamidazada, M., Cruz, A. M., & Yokomatsu, M. (2019). Vulnerability Factors of Afghan Rural Women to Disasters. International Journal of Disaster Risk Science, 573-590.
  16. Hemachandra, K., Amaratunga, D., & Haigh, R. (2020). Factors Affecting The Women’s Empowerment İn Disaster Risk Governance Structure İn Sri Lanka. International Journal of Disaster Risk Reduction, 51, 1-9. https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S0016718520301214?token=433C852BA19B5A33D29CA19D28CB002495B0C4FC2917348E2118C0E277E75BF823489BD0E537EDA1C02B5DB62ABFAA3B adresinden alındı
  17. IFRC. (2012). World Disasters Report. 12 19, 2020 tarihinde reliefweb.int: https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/1216800-WDR%2B2012-EN-LR.pdf adresinden alındı
  18. IFRC. (2020). Gender-Sensitive Approaches For Disaster Management. 12 23, 2020 tarihinde https://www.ifrc.org/PageFiles/96532/A%20Guide%20for%20Gender-sensitive%20approach%20to%20DM.pdf adresinden alındı
  19. Ikeda, K. (1995). Gender Differences İn Human Loss And Vulnerability İn Natural Disasters: A Case Study From Bangladesh. Indian Journal of Gender Studies, 171-193.
  20. İklimin. (2019). İklim Değişikliğinin İnsan Sağlığına Etkileri. (E. D. Kiraz, Dü.) 12 19, 2020 tarihinde iklimin.org: http://www.iklimin.org/moduller/saglikmodulu.pdf adresinden alındı
  21. Işık, Ö., Özer, N., Sayın, N., Mishal, A., Gündoğdu, O., & Özçep, F. (2015). Are Women in Turkey Both Risks and Resources in Disaster Management? Int J Environ Res Public Health, 12(6), 5758 – 5774.
  22. JICA. (2017, 07 01). Gender Issues in Conflict and Disaster. (K. Amada, Dü.) 12 13, 2020 tarihinde https://www.jica.go.jp/english/publications/j-world/c8h0vm0000bc52gl-att/1707.pdf adresinden alındı
  23. Keeney, G. B. (2004). Disaster Preparedness: What Do We Do Now? Journal of Midwifery and Women's Health, 49(4), 2-6.
  24. KTB. (2020). 03 04, 2021 tarihinde https://izmir.ktb.gov.tr/TR-77441/bayrakli.html adresinden alındı
  25. Lindell, M. K. (2013). Disaster studies. Current Sociology, 61(5-6), 797 –825.
  26. Mental Healt Foundation. (2016). Fundamental Facts About Mental Health. 12 19, 2020 tarihinde https://www.mentalhealth.org.uk/statistics/mental-health-statistics-people-seeking-help adresinden alındı
  27. NAMI. (2019, 09 01). Mental Health By the Numbers. 12 19, 2020 tarihinde https://www.nami.org/mhstats#:~:text=19.1%25%20of%20U.S.%20adults%20experienced,2018%20(11.4%20million%20people). adresinden alındı
  28. Okay, N., & İlkkaracan, İ. (2018). Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Afet Risk Yönetimi. Dirençlilik Dergisi, 2(1), 1-12.
  29. OXFORD. (2020). Lexico.com. 12 10, 2020 tarihinde https://www.lexico.com/definition/disaster adresinden alındı
  30. PRB. (2005, 01 01 ). The Indian Ocean Tsunami: Special Challenges for Women Survivors. (R. Lalasz, Düzenleyen) 12 16, 2020 tarihinde https://www.prb.org/theindianoceantsunamispecialchallengesforwomensurvivors/#:~:text=The%20need%20is%20great%3A%20The,workers%20displaced%20and%20without%20supplies. adresinden alındı
  31. Quarantelli, E. (1994). Draft of A Sociological Disaster Research Agenda For The Future: Theoretical, Methodological And Empirical Issues,. 12 11, 2020 tarihinde https://udspace.udel.edu/bitstream/handle/19716/636/PP228.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden alındı
  32. Sancar, S. (2018). Siyasal Kararlara Katılımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği. Ankara: CEİD Yayınları.
  33. https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/185/ekutuphane7.9.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden alındı
  34. Science Daily. (2019, 09 20). When natural disasters strike, men and women respond differently. 12 25, 2020 tarihinde https://www.sciencedaily.com/releases/2019/09/190920095218.htm adresinden alındı
  35. Shooshtari, S., Abedi, M., Bahrami, M., & Samouei, R. (2018). J Family Med Prim Care, 7(4), 678–683.
  36. Şaylan, G. (1998). Demokrasi ve Demokrasi Düşüncesinin Gelişimi. Ankara: TODAİE İnsan Hakları Araştırma ve Derleme Merkezi.
  37. TBMM. (1948, 12 10). İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi. 12 16, 2020 tarihinde tbmm.gov.tr: https://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/pdf01/203-208.pdf adresinden alındı
  38. The Hindu. (2020, 04 13). Women’S Safety During Lockdown. (J. Natarajan, Düzenleyen) 12 16, 2020 tarihinde https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/womens-safety-during-lockdown/article31324318.ece adresinden alındı
  39. Torani, S. Majd, P. M., Maroufi, S. S., Dowlati, M., & Sheikhi, R. A. (2019). The importance of education on disasters and emergencies: A review article. Journal of Education and Health Promotion. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6512217/ adresinden alındı
  40. Torgrimson, B., & Minson, C. (2005). Sex and Gender: What is The Difference? Journal of Applied Physiology, 785–787.
  41. UN. (2009, 05). United Nations International Strategy For Disaster Reduction,. 12 10, 2020 tarihinde https://www.unisdr.org/files/7817_UNISDRTerminologyEnglish.pdf%20disaster%20definition%20pdf adresinden alındı
  42. UNDP. (2010, 10). Gender and Disasters. 12 13, 2020 tarihinde https://www.undp.org/content/dam/undp/library/crisis%20prevention/disaster/7Disaster%20Risk%20Reduction%20-%20Gender.pdf adresinden alındı
  43. UNDP. (2019). Toplumsal Cinsiyete Duyarlı İletişim Rehberi. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye. Ankara: Teknoart Matbaacılık. 12 13, 2020 tarihinde https://www.undp.org/content/dam/turkey/docs/Publications/UNDP-TR-Toplumsalcinsiyet-iletisim-rehber.pdf adresinden alındı
  44. UNISDR. (2015, 03 18). Birleşmiş Kentler ve Yerel yönetimler Orta Doğu ve Batı Asya Bölge Teşkilatı. http://uclg-mewa.org/uploads/file/748e86d91ae4409e9188794ddb6c004d/Sendai_TR.pdf adresinden alındı
  45. UN WOMEN. (2017). unwomen.org. 01 31, 2021 tarihinde https://www.unwomen.org/en/what-we-do/humanitarian-action/disaster-risk-reduction adresinden alındı
  46. Walia, A. (2015). Gender And Dİsaster Management A Training Of Trainers (Tot) Module. New Delhi: National Institute of Disaster Management. 12 25, 2020 tarihinde alındı
  47. WEDC. (2011). Wisconsin Economic Development Corporation. (B. Lee, & S. Rod, Dü) 12 12, 2020 tarihinde https://wedc-knowledge. lboro. ac.uk/resources/booklets/G002-Disasters-and-emergencies-on-line.pdf adresinden alındı
  48. WHO. (2002, 07). Gender and Health in Disasters. 12 19, 2020 tarihinde https://www.who.int/gender/other_health/genderdisasters.pdf adresinden alındı
  49. WHO. (2013). Global And Regional Estimates Of Violence Against Women: Prevalence And Health Effects Of İntimate Partner Violence And Non-Partner Sexual Violence. Geneva: World Health Organization.
  50. Worldwatch Enstitüsü. (2017). Dünyanın Durumu 2016 Bir Kent Sürdürülebilir Olabilir Mi? (D. Kutluay, Çev.) İş Bankası Kültür Yayınları.
  51. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  52. Gokhale, V. (2008). Role of Women in Disaster Management: An Analytical Study with Reference to Indian Society. The 14th World Conference on Earthquake Engineering. Beijing. 12 16, 2020 tarihinde https://www.iitk.ac.in/nicee/wcee/article/14_10-0049.PDF adresinden alındı