KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

Sektörel Reel Kurlar ve İhracatın Rekabet Gücü

Sectoral Real Exchange Rates and The Competitiveness of Export

Ahmet Adnan Eken(Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)0000-0002-6245-8434
Didem Yazıcı(Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)0000-0001-7615-4231
Sayfa
25–46
Yayın Tarihi
2025-03-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın ikinci bölümünde ise hesaplanan YİÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YİÜFE) ihracatın üretim maliyetinin bir göstergesi, YDÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YDÜFE) ise ihracatın euro bazlı reel satış fiyatı olduğu gösterilerek, ihracat üretim maliyetlerindeki değişimin yurtdışı satış fiyatına yansıması imalat sanayinin bütünü ve iki büyük ihracatçı sektör olan motorlu kara taşıtları ve hazır giyim sektörleri için incelenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmada yurt dışı üretici fiyat endeksi (YDÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (YİÜFE) temel alınarak Avrupa Birliği (AB) bölgesine yönelik imalat sanayi sektörleri reel kur endeksleri hesaplanmakta, bu endeksler kullanılarak bir ihracat rekabet edebilirlik göstergesi tanımlanmakta ve AB’ye olan imalat sanayi ihracatımızın rekabetçiliği bu gösterge üzerinden incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada yurt dışı üretici fiyat endeksi (YDÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (YİÜFE) temel alınarak Avrupa Birliği (AB) bölgesine yönelik imalat sanayi sektörleri reel kur endeksleri hesaplanmakta, bu endeksler kullanılarak bir ihracat rekabet edebilirlik göstergesi tanımlanmakta ve AB’ye olan imalat sanayi ihracatımızın rekabetçiliği bu gösterge üzerinden incelenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın ikinci bölümünde ise hesaplanan YİÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YİÜFE) ihracatın üretim maliyetinin bir göstergesi, YDÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YDÜFE) ise ihracatın euro bazlı reel satış fiyatı olduğu gösterilerek, ihracat üretim maliyetlerindeki değişimin yurtdışı satış fiyatına yansıması imalat sanayinin bütünü ve iki büyük ihracatçı sektör olan motorlu kara taşıtları ve hazır giyim sektörleri için incelenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sektörel Reel Kur · İhracat · NARDL yöntemi

Özet

Çalışmada yurt dışı üretici fiyat endeksi (YDÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (YİÜFE) temel alınarak Avrupa Birliği (AB) bölgesine yönelik imalat sanayi sektörleri reel kur endeksleri hesaplanmakta, bu endeksler kullanılarak bir ihracat rekabet edebilirlik göstergesi tanımlanmakta ve AB’ye olan imalat sanayi ihracatımızın rekabetçiliği bu gösterge üzerinden incelenmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise hesaplanan YİÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YİÜFE) ihracatın üretim maliyetinin bir göstergesi, YDÜFE bazlı reel kur endeksinin (REDK_YDÜFE) ise ihracatın euro bazlı reel satış fiyatı olduğu gösterilerek, ihracat üretim maliyetlerindeki değişimin yurtdışı satış fiyatına yansıması imalat sanayinin bütünü ve iki büyük ihracatçı sektör olan motorlu kara taşıtları ve hazır giyim sektörleri için incelenmektedir.

Abstract

In the study, real exchange rate indices of manufacturing industry sectors for the European Union (EU) region are calculated based on Turkey's foreign producer and domestic producer prices, an export competitiveness indicator is defined using these indices and the competitiveness of manufacturing industry exports of Türkiye to the EU is examined through this indicator. In the second part of the study, it is shown that the calculated domestic PPI-based real exchange rate index (REDK_YİÜFE) is an indicator of the production cost of exports and the foreign PPI-based real exchange rate index (REDK_YDÜFE) is the euro-based real sales price of exports, and the reflection of the change in export production costs on the foreign sales price is examined for the entire manufacturing industry

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Eken, A. A., Yazıcı, D. (2025). Sektörel Reel Kurlar ve İhracatın Rekabet Gücü. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 25–46. https://ajindex.com/articles/1461005

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Akgündüz, Y., Baştan, E., Demiroğlu, U. and Tümen, S. (2019). Estimates of exchange rate pass-through with product level data, CBRT Working Paper 19/22. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/be707bd7-e5e1-4997-9bd6-3787b07a0234/wp1922.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-be707bd7-e5e1-4997-9bd6-3787b07a0234-mOPZPNB
  2. Alexandre, F., P. Baçao, J. Cerejeira and M. Portela (2009). Aggregate and sector-specific Exchange rate indexes for the Portuguese economy. Bank of Portuguese, Economic Notes 6/28.
  3. Bussière M, Delle Chiaie S, Peltonen TA. (2014). Exchange rate pass-through in the global economy: the role of emerging market economies. IMF Economic Review 62: 146–178.
  4. Choudhri, E., Hakura, D. (2015). The exchange rate pass-through to import and export prices: The role of nominal rigidities and currency choice. Journal of International Money and Finance 51: 1–25.
  5. Dai M. ve Xu, J. (2013). Industry-specific real effective exchange rate for China:2000–2009. China & World Economy / 100–120, Vol. 21, No. 5, 2013.
  6. Goldberg, L. (2004). Industry-specific exchange rates for the United States. FRBNY Economic Policy Review.
  7. Karamollaoğlu, N. (2017). Sektörel reel efektif döviz kurları: Türkiye örneği. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2017 Cilt: 54 Sayı: 634.
  8. Kiyotaka, S., Junko, S., Shrestha, N., Zhang, S. Industry-specific real effective exchange rates in Asia. Research Institute of Economy, Trade and Industry (RIETI) Discussion Paper Series 15-E-036. Lee, J. and B. C. Yi (2005) Industry-level real effective exchange rates for Korea. http://faculty.washington.edu/karyiu/confer/sea05/papers/lee_yi.pdf
  9. Pain N, Mourougane A, Sédillot F, Le Fouler L. 2005. The new OECD international trade model. OECD Publishing.
  10. Pesaran, M. H., Shin, Y., and Smith, R. J, (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3): 289–326.
  11. Saygılı, H., Yılmaz, G., Filazioglu, S., & Toprak, H. (2012). Sektörel reel efektif döviz kuru uygulaması:Türkiye örneği. TCMB Çalışma Tebliği, No:12/13.
  12. Saygılı, H., Yılmaz, G. (2012). Türk imalat sanayi sektörel reel efektif döviz kuru endeksleri üzerine bir değerlendirme. TCMB Çalışma Tebliği, No:12/21.
  13. Shin Y., Yu B., Greenwood-Nimmo M., (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ardl framework. Festschrift in honor of Peter Schmidt, 281–314.
  14. TCMB (2024). Reel efektif döviz kuru meta verisi. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/02713545-8428-49ab-a9d9-0f770895d513/REERMetaveri.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-02713545-8428-49ab-a9d9-0f770895d513-oWETVD7
  15. Tekin, R., Yazgan, M. (2009). Exchange rate pass-through in Turkish export and import prices. Applied Economics 41: 2221–2228.
  16. Toraganlı, N. (2010). Exchange rate pass-through and exposure in the Turkish economy. Central Bank Review 10: 47.
  17. TÜİK (2024). Yurt dışı üretici fiyatları meta verisi. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-Disi-Uretici-Fiyat-Endeksi-Ekim-2024-53650
  18. TÜİK (2024 B) Yurt içi üretici fiyatları meta verisi. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-Ici-Uretici-Fiyat-Endeksi-Mart-2024-53688