KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

BALKAN TÜRKLERİNİN SÜRELİ ÇOCUK YAYINCILIĞI ÜZERİNDE GENEL BİR DEĞERLENDİRME

A GENERAL EVALUATION ON BALKAN TURKS' PERIODICAL PUBLISHING FOR CHILDREN

Atıf Akgün(Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü)0000-0002-3893-4912
Sayfa
264–301
Yayın Tarihi
2025-12-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Derleme niteliğindeki bu çalışma, sosyal bilimlerin muhtelif şubelerinden konu hakkında gerçekleştirilecek araştırmalara ilgili alandaki birikimi giriş düzeyinde bir kaynak olarak sunmayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Balkan Türklerinin çocuk edebiyatları hakkındaki çalışmalarda bu alandaki seviyenin aynı bölgede yetişkinler için meydana getirilen edebiyat varlığına yakın olduğu belirtilen bir husustur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Süreli çocuk yayınlarının azınlık toplumlardaki etki alanı; bu yayınları Çocuk Edebiyatı’nın yanı sıra sosyal bilimlerin diğer birçok dalı için de önemli bir kaynak durumuna getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Derleme niteliğindeki bu çalışma, sosyal bilimlerin muhtelif şubelerinden konu hakkında gerçekleştirilecek araştırmalara ilgili alandaki birikimi giriş düzeyinde bir kaynak olarak sunmayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Balkan Türkleri · Çocuk Edebiyatı · Çocuk Dergisi

Özet

Balkan Türklerinin çocuk edebiyatları hakkındaki çalışmalarda bu alandaki seviyenin aynı bölgede yetişkinler için meydana getirilen edebiyat varlığına yakın olduğu belirtilen bir husustur. Balkan Türkleri arasında yaygın olan bu tercihte özel nedenlerin bulunduğu da söz konusu kaynaklarda belirtilir. Çağdaş Çocuk Edebiyatlarının gelişiminde süreli çocuk yayıncılığı en temel katkıyı sunan alanlardan biri olmuştur. Bölgede gelişen Türk çocuk edebiyatı tarihlerinde muhtelif süreli yayınların varlığı ve yüklendikleri işlev oldukça önemlidir. Bu itibarla Çocuk Edebiyatı ve Balkan Türkleri ilişkisini inceleyen araştırmalarda süreli çocuk yayıncılığı oldukça belirleyici olmaktadır. Kültürel hakların ve özellikle ana dili eğitiminin kısıtlandığı toplumlarda söz konusu ihtiyacın giderilmesinde süreli çocuk yayıncılığı önemli bir görev üstlenmektedir. Süreli çocuk yayınlarının azınlık toplumlardaki etki alanı; bu yayınları Çocuk Edebiyatı’nın yanı sıra sosyal bilimlerin diğer birçok dalı için de önemli bir kaynak durumuna getirmektedir. Bu çalışmada Türkiye ve Balkan ülkelerinde süreli Türk çocuk yayıncılığı üzerine gerçekleştirilen çalışmalardan tespit edilenler derleme yöntemi ile bir araya getirilerek konu hakkında çok yönlü bir veri analizi yapılmıştır. Tarihsel ve bibliyografik bir yaklaşımın takip edildiği çalışmada, işlevsel yönü ağır basan süreli çocuk yayıncılığının ana çizgilerinin yansıtılması amaçlanmıştır. Derleme niteliğindeki bu çalışma, sosyal bilimlerin muhtelif şubelerinden konu hakkında gerçekleştirilecek araştırmalara ilgili alandaki birikimi giriş düzeyinde bir kaynak olarak sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract

Studies on children’s literature among Balkan Turks note that the level of this field is similar to that produced for adults in the same region. These sources also indicate that there are specific reasons for this widespread preference among Balkan Turks. Periodical children’s publishing has been one of the most fundamental contributors to the development of contemporary children’s literature. The existence and function of various periodicals of critical importance in the history of Turkish children’s literature in the region are crucial. Therefore, periodical children’s publishing plays a significant role in research examining the relationship between children’s literature and Balkan Turks. Periodical children’s publishing plays a crucial role in meeting the needs of societies where cultural rights, and especially mother tongue education, are restricted. The influence of periodical children’s publications in minority communities makes these publications an important resource for children’s literature as well as for many other branches of the social sciences. This study aims to conduct a multifaceted data analysis on the subject by compiling findings from studies on periodical Turkish children’s publishing in Turkey and the Balkan countries using a compilation method. This study, which follows a historical and bibliographic approach, aims to reflect the main lines of periodical children’s publishing, which has a predominantly functional aspect, and to guide future research on this subject from various branches of the social sciences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akgün, A. (2025). BALKAN TÜRKLERİNİN SÜRELİ ÇOCUK YAYINCILIĞI ÜZERİNDE GENEL BİR DEĞERLENDİRME. Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 264–301. https://doi.org/10.53711/balkanistik.1750287

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Acar, B. B. (2019). Batı Trakya Türklerinin ilk müstakil çocuk dergisi: Aliş. Prof. Dr. Hidayet Kemal Bayatlı hatıra kitabı içinde (s. 511-521). Şenyıldız Yayıncılık.
  2. Açıkgöz, K. B. (2015). Bulgaristan’ın Şumnu ilinde çıkarılan Mozaik dergisinin Türkçe eğitimi ve kültür aktarımı açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  3. Akgün, A. (2016). Bulgaristan Türkleri çocuk edebiyatı: Dönemler-temsilciler-türler. Bengü Yayınları.
  4. Akgün, A. (2021). Bulgaristan Türkleri çocuk şiirleri. Türk dünyasından çocuk şiirleri 2 içinde (s. 79-118). Emin Yayınları.
  5. Akgün, A. (2022). Balkan Türkleri süreli çocuk yayıncılığında eski harfli bir örnek: Yoldaş dergisi üzerinden bir inceleme. I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Edebiyatı Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 1-15). İksad Publishing.
  6. Akgün, A. ve Balat, G. (2017). Totaliter dönem Bulgaristan’ında devletin Türkçe çocuk gazetesi: Eylülcü Çocuk (inceleme ve 1947-1948 yılları izahlı fihristi). Geçmişten Günümüze Balkanlarda Türkçenin Süreli Yayınlardaki Yeri ve Önemi Sempozyumu tebliğ kitabı içinde (s. 70-119). CPU Printing Company.
  7. Akgün, A. ve Karakuş, E. (2021). Kuzey Makedonya Türkleri çocuk şiirleri. Türk dünyasından çocuk şiirleri 2 içinde (s. 297-320). Emin Yayınları.
  8. Akgün, A. ve Mammadov, İ. (2024). Balkan Türklerinin süreli çocuk yayıncılığı ile ilgili bilimsel çalışmalar üzerine bir analitik bibliyografya denemesi. 11. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 467-482). Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yazarları Birliği.
  9. Ali, R. (2015). Batı Trakya’da Türk edebiyatına gönül verenler: Hayatları, edebî kişilikleri, eserleri ve eserlerinden örnekler. Bengü Yayınları.
  10. Beksaç, Z. (2014). Balkanlarda Türk çocuk edebiyatı. Türk Dili, 756, 750-780.
  11. Beyoğlu, Ö. (2017). Kosova’da Türkçe yayınlanan bir çocuk dergisi: Türkçem (şekil, muhteva ve yazar kadrosu bakımından bir inceleme) [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
  12. Bırveniku, S. (2014). Priştine’de Türkçe yayımlanan Bahar çocuk ve kültür dergisinin tenkitli bibliyografyası. Bal-Tam Türklük Bilgisi, 21, 317-371.
  13. Çalışkan, E. F. (2023). Makedonya’da çocuk yayıncılığı: Balkan Çocuk Dergisi Kardelen üzerine bir inceleme. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1, 802-819.
  14. Çelebi, T. (2014). Makedonya Türk çocuk edebiyatında Sevinç dergisi ve bu dergideki şiirler üzerine tematik bir inceleme [Doktora tezi]. Ege Üniversitesi.
  15. Çelebi, T. (2015). Makedonya Türk çocuk edebiyatının ilk gazetesi: Pioner. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(6), 119-139.
  16. Çelebi, T. (2016). Balkanlarda Türkçe yazılan çocuk ve gençlik edebiyatı: Makedonya ve Kosova Türk çocuk edebiyatının teşekkülünde Necati Zekeriya’nın öncülüğü. Çocuk ve gençlik edebiyatında barış kültürü içinde (s. 707-712). Trakya Üniversitesi Yayınları.
  17. Çelik, H. (1996). Genç Kalemler. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (s. 21-23). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  18. Çelik, M. ve Gürel, Z. (2017). Makedonya’da çocukların Türkçe sevinci: Bahçe çocuk dergisi. 22. Uluslararası Türk Kültür Sempozyumu bildiri kitabı içinde (s. 101-110).
  19. Çelik, M. ve Kurtiş, M. (2017). Makedonya Türk çocuk yayıncılığında Kardelen. Geçmişten Günümüze Balkanlarda Türkçenin Süreli Yayınlardaki Yeri ve Önemi Sempozyumu tebliğ kitabı içinde (s. 404-414). CPU Printing Company.
  20. Demir, N. ve Saygın, E. (2023). Güneşçik dergisi - Uşaklara Jurnal (değerlendirme-fihrist). Altınordu Yayınları.
  21. Deniz, A. (2017). İnci Çocuk dergisi/Kosova 1999 yılı sayılarında Türkçenin yeri. Geçmişten Günümüze Balkanlarda Türkçenin Süreli Yayınlardaki Yeri ve Önemi Sempozyumu tebliğ kitabı içinde (s. 56-68). CPU Printing Company.
  22. Gölen, Z. (2017). Yugoslavya’da yayımlanan Türkçe dergilerde “Osmanlı” imgesi. Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi, 4(9), 7-23.
  23. Gürel, N. R. ve Gürel, Z. (2010). Fahri Kaya (hayatı-sanatı-eserleri). Berikan Yayınevi.
  24. Hafız, N. (2020). Balkanlar’da tarih boyunca Türk dilinde yayımlanan çocuk dergileri. Bal-Tam Türklük Bilgisi, 32, 69-88.
  25. Hünerli, B. (2022). Gagauz çocuk şiirleri üzerine. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, 39, 1-12.
  26. İğci, A. (2021). Kosova Türkleri çocuk şiirleri. Türk dünyasından çocuk şiirleri 2 içinde (s. 267-296). Emin Yayınları.
  27. Koç, R. (2023). Filiz çocuk gazetesinde yer alan yazı türlerinin değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 129-142.
  28. Lülenova, E. (2021, 25 Haziran). Gagauzların istoriyasında ilk Gagauz jurnalı: Kırlangaç (çıkmasının 30-cu yıldönümünä). Ana Sözü. https://anasozu.com/gagauzlarin-istoriyasinda-ilk-gagauz-jurnali-kirlangac/
  29. Mechmet, Ch. (2016). Batı Trakya’da yayımlanan çocuk dergileri üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
  30. Mehmet, H. (2018). Bitmeyen çocukluk serüveni: Batı Trakya Türklerinde çocuk dergileri ve dergiciliği. Balkanlarda Türk Kültürü: Batı Trakya Uluslararası Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 259-270). Türk Ocakları İstanbul Şubesi.
  31. Okumuş, S. (2017). Kosova’da Türkçe yayınlanan bir çocuk dergisi: Türkçem. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(10), 252-282.
  32. Okumuş, S. (2022). Kosova ve Kuzey Makedonya’da Türkçe yayımlanan çocuk dergilerinde anlatı türleri: Hikâye, masal, efsane, destan. Folklor/Edebiyat, 28(112), 1171-1190.
  33. Okumuş, S. ve Yön, Z. (2014). Kosova’da Türkçe yayınlanan bir çocuk dergisi: Kuş. I. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu bildiri kitabı (Cilt II) içinde (s. 2128-2146). Niğde Üniversitesi Yayını.
  34. Okumuş, S., Kaçar, H. ve Kaçar, E. (2013). Makedonya’da Türkçe yayımlanan bir çocuk dergisi: Tomurcuk. UDEK Uluslararası Dil ve Edebiyat Çalışmaları Konferansı (Balkanlarda Türkçe) bildiri kitabı içinde (C. 2 s. 268-275). Hena e Plote Beder University.
  35. Okumuş, T. (2018). Türkçem dergisinde yer alan metinlerin eğitsel değerler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
  36. Özcan, R. (2009). Makedonya’da “çocuk edebiyatı”nın kaynaklarına bir bakış. Hikmet İlmi Araştırma Dergisi, 14, 80-92.
  37. Özcan, R. (2015). Üsküp’te Harputlu bir şair: Muallim Sadi’nin “Yıldız” gazetesindeki şiirleri ve yazıları üzerine bir inceleme. Uluslararası Harput’a Değer Katan Şahsiyetler Sempozyumu bildiri kitabı içinde (s. 309-329). Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi.
  38. Özgür, A. (2012). Kosova’da Türk çocuk edebiyatı [Yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
  39. Öztürk, G. (2012). Makedonya’da Türk çocuk edebiyatı [Yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
  40. Sağlam, F. (1990). Batı Trakya Türkleri çocuk edebiyatı. BTTDD Yayını.
  41. Sakallı, E. (2021). Gagauz çocuk şiirleri. Türk dünyasından çocuk şiirleri 2 içinde (s. 157-176). Emin Yayınları.
  42. Sezer, Ö. ve Sakallı, E. (2021). Batı Trakya Türkleri çocuk şiirleri. Türk dünyasından çocuk şiirleri 2 içinde (s. 61-78). Emin Yayınları.
  43. Şaini, R. (2019). Makedonya Türk çocuk edebiyatında değerler eğitimi: Tomurcuk dergisi örneği [Doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  44. Şimşek, T. (2017). Gagauzlarda anadili bilincini diri tutan çocuk dergisi: Kırlangaç. Geçmişten Günümüze Balkanlarda Türkçenin Süreli Yayınlardaki Yeri ve Önemi Sempozyumu tebliğ kitabı içinde (s. 714-725). CPU Printing Company.
  45. Topaloğlu, Y. (2016). Batı Trakya Türklerinin çocuk dergisi: Arkadaş çocuk dergisi. Çocuk ve gençlik edebiyatında barış kültürü içinde (s. 459-472). Trakya Üniversitesi Yayınları.
  46. Yetişti, O. (2020). Gagauzlarda Türkçe süreli yayınlar. Müteferrika Kitabiyat Dergisi, 2(58), 221-234.
  47. Yetişti, O. (2021). Gagauzların yeni çocuk dergisi: Guguşçuk. Kardeş Kalemler (Aylık Avrasya Edebiyat Dergisi), 15(180), 80-82.
  48. Zanet, T. (2002). Gagauz basınının dünü, bugünü, yarını. Balkanlarda Türk Kültürünün Dünü-Bugünü-Yarını Sempozyumu bildirileri içinde (s. 183-186). Uludağ Üniversitesi Yayınları.