Dergiler / bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design / 2026 / Volume: 1 Issue: 1

Fatih Döneminde Süleymaniye Bölgesindeki Mahalleler

The Neighborhoods of Suleymaniye Area in Fatih Period

Seniye Onur(FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7588-6470
İbrahim Numan(FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2785-7536
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2020-01-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum, Süleymaniye bölgesinin sahip olduğu, yüzyıllarca koruyup geliştirdiği yüksek seviyedeki mimari eserlerin, öncelikle aynı seviyede bir kültürel iklimin oluşturulması ile meydana getirildiği ve Fatih devrinde atılan şehircilik temeli üzerine sonraki nesillerce de sürdürülebilir kılındığı sonucuna varılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Süleymaniye yenileme alanı içinde yer alan 8 mahallenin, 1926 yılında yapılan mahalle taksimatı çalışmaları sırasında 27 mahallenin birleştirilmesi ile oluştuğu, bu mahallelerin yaklaşık dörtte üçünün, 1930’lu yıllara kadar, Fâtih dönemindeki isimlerini taşıdıkları, 1922 Hayrât-ı Şerîfe Defterleri listelerinden ve 1930’da yayınlanan mahalle taksimatı mazbatalarından anlaşılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzyıllarca kalıcı olarak aktarılabilen mahalle isimlerinin, dikkate değer bir şekilde, mahallelerin, etrafında şekillendikleri camilerin vâkıfları olan önemli şahsiyetlerin isimleri oldukları görülür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, Süleymaniye bölgesinin sahip olduğu, yüzyıllarca koruyup geliştirdiği yüksek seviyedeki mimari eserlerin, öncelikle aynı seviyede bir kültürel iklimin oluşturulması ile meydana getirildiği ve Fatih devrinde atılan şehircilik temeli üzerine sonraki nesillerce de sürdürülebilir kılındığı sonucuna varılmıştır.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Neighborhood · district · culture

Özet

Süleymaniye yenileme alanı içinde yer alan 8 mahallenin, 1926 yılında yapılan mahalle taksimatı çalışmaları sırasında 27 mahallenin birleştirilmesi ile oluştuğu, bu mahallelerin yaklaşık dörtte üçünün, 1930’lu yıllara kadar, Fâtih dönemindeki isimlerini taşıdıkları, 1922 Hayrât-ı Şerîfe Defterleri listelerinden ve 1930’da yayınlanan mahalle taksimatı mazbatalarından anlaşılmaktadır. Yüzyıllarca kalıcı olarak aktarılabilen mahalle isimlerinin, dikkate değer bir şekilde, mahallelerin, etrafında şekillendikleri camilerin vâkıfları olan önemli şahsiyetlerin isimleri oldukları görülür. Bu çalışma kapsamında Fâtih döneminde meydana gelen mahallelerin isimleri üzerinden, mahalle oluşumlarının çekirdeği konumundaki kurucu mescidler ile bunların bânileri incelenmiş, Necip Bey haritaları üzerinde yerleri işaretlenmiştir. Ulaşabildiğimiz bilgiler, vâkıfların, devrinin büyük âlim, ulema, müderris, mutasavvıf, devlet görevlisi ve ni’m’el-ceyşten olduğunu göstermiştir. Bu durum, Süleymaniye bölgesinin sahip olduğu, yüzyıllarca koruyup geliştirdiği yüksek seviyedeki mimari eserlerin, öncelikle aynı seviyede bir kültürel iklimin oluşturulması ile meydana getirildiği ve Fatih devrinde atılan şehircilik temeli üzerine sonraki nesillerce de sürdürülebilir kılındığı sonucuna varılmıştır.

Abstract

It’s understood from 1922 Hayrat-ı Şerife Ledgers lists and 1930 dated records of the district division, that the 8 neighborhoods that are currently in Suleymaniye renovation area, were formed during 1926 district division by integrating 27 neighborhoods and nearly three fourths of these neighborhoods carried their names from Fatih period, until 1930s. Neigborhood names which can pass on centuries, are remarkably the names of the important figures who charited mosques that shaped the neighborhoods around them. This work investigates the core of the neighborhood formations, founder masjids and their endowers, through the names of the neighborhoods that formed in the Fatih era and markes them on Necip Bey maps. The information provided suggests that these endowers were great scholars, ulemas, mudarris, goverment officials and Ni’m el-ceyş. This draws the conclusion that the high architectural artifacts, which Suleymaniye has preserved and improved, were formed by first creating the same level of cultural climate and with the urban foundations of Fatih period, became sustainable for generations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Onur, S., Numan, İ. (2020). Fatih Döneminde Süleymaniye Bölgesindeki Mahalleler. bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design, Volume: 1 Issue: 1. https://ajindex.com/articles/1458928

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. ANONİM, 1940. Belge. [fotoğraf] İstanbul Arkeoloji Müzeleri Eski Eserleri Koruma Encümeni Arşivi, İstanbul. ANONİM, tb1. Belge. [arşiv belgesi] İstanbul 4 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Arşivi, İstanbul. ANONİM, tb2. Belge. [arşiv belgesi] İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültürel Mirası Koruma Müdürlüğü Arşivi, İstanbul.
  2. ATSIZ, N., 2011. Evliya Çelebi Seyahatnamesinden seçmeler. İstanbul:
  3. Ötüken Yayınevi.
  4. AYVERDİ, E. H., 1958. Fatih devri sonlarında İstanbul mahalleleri, şehrin iskânı ve nüfusu. İstanbul: Vakıflar Umum Müdürlüğü Neşriyatı. AYVERDİ, E. H., 1958a. 19. asırda İstanbul haritası. İstanbul: İstanbul Fetih Derneği Yayınları.