Dergiler / Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 2

ÇALIŞMA HAYATINDA ALGILANAN BOŞ ZAMAN VE SANAL KAYTARMA

Banu Özbucak Albar(BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
44–53
Yayın Tarihi
2019-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede çalışmayı reddeden özellikle Lafargue, Russel, Fromm, Gorz, Hegel ve Veblen’in boş zamana ilişkin görüşlerine yer verilerek, günümüz modern dönemde boş zaman algısındaki yeni görünümler literatür çerçevesinde açıklanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışma hayatı insanın yaşam sürecinin önemli bir bölümünü kapsamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Günümüze gelinceye kadar bu süreçte insanların çalışma zamanı ve boş zaman algısında kavram karmaşası yaratacak ciddi değişiklikler meydana gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede çalışmayı reddeden özellikle Lafargue, Russel, Fromm, Gorz, Hegel ve Veblen’in boş zamana ilişkin görüşlerine yer verilerek, günümüz modern dönemde boş zaman algısındaki yeni görünümler literatür çerçevesinde açıklanmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çalışma Hayatı · Boş Zaman

Özet

Çalışma hayatı insanın yaşam sürecinin önemli bir bölümünü kapsamaktadır. Günümüze gelinceye kadar bu süreçte insanların çalışma zamanı ve boş zaman algısında kavram karmaşası yaratacak ciddi değişiklikler meydana gelmiştir. Kapitalist üretim hâkimiyeti düşüncesiyle işgörenlerin çalışma zamanı üretme yükümlülüğüyle çevrelenirken, boş zaman algıları değişikliğe uğramıştır. Çalışma hayatında bilgi çağı olarak adlandırılan dönemin getirisi olarak bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler çalışanların işten kaytarma, zamanını boşa geçirme ya da mesaisini özel işleri doğrultusunda kullanmalarını ifade eden sanal kaytarma kavramını ortaya çıkarmıştır. Mesai içinde algılanan boş zaman düşüncesiyle, psikolojik ayrılma yaşayan çalışan geçici olarak işle ilgili olumsuzluklardan ve iş stresinde uzaklaşmaktadır. Bu makalede çalışmayı reddeden özellikle Lafargue, Russel, Fromm, Gorz, Hegel ve Veblen’in boş zamana ilişkin görüşlerine yer verilerek, günümüz modern dönemde boş zaman algısındaki yeni görünümler literatür çerçevesinde açıklanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Albar, B. Ö. (2019). ÇALIŞMA HAYATINDA ALGILANAN BOŞ ZAMAN VE SANAL KAYTARMA. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 44–53. https://ajindex.com/articles/1457884

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Aytaç, Ö., (2002) “Boş Zaman Üzerine Kuramsal Yaklaşımlar”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:12, Sayı:1, ss.231-260.Aytaç, Ö., (2004) “Kapitalizm Ve Hegemonya İlişkileri Bağlamında Boş Zaman”, C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık 2004 Cilt: 28, No:2, ss. 115-138.Blanchard A.L.& Henle C.A., (2008) Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The Role of Norms and External Locus of Control, Computers in Human Behaviour, Vol:24, pp.1067-1084.Blau, P. M. (1964) “Exchange and Power in Social Life”, First Edi-tion, New York, NY: John Wiley&Sons.Bozkurt, V., (2000) “Püritanizmden Hedonizme Yeni Çalışma Etiği”, Alesta Basım Yayıncılık, Bursa.Eby, C.V., (1998) “Veblen’s assault on time”, Journal of Economic Issues, 32 (3), pp. 689-707.Etzion, D., D. Eden, Y. Lapidot,, (1998) “Relief From Job Stressors And Burnout: Reserve Service A Sarespite”, Journal of Applied Psychology, Vol. 83, pp. 577–585.Fromm, E., (1990) “Sağlıklı Toplum”, Çeviren Y.Salman-Z.Tanrısever, Payel Yayınevi,
  2. İstanbul.Garrett, R.K., Danziger, J.N., (2008) Disaffection or Expected Outcomes: Understanding Personal Internet Use During Work. Journal of Computer-Mediated Communication, 13: 937-958.Gervais, R. L., (2014) “Detachment And Recovery After Work: An Overview”, Health & Safety Laboratory, UK.Gorz, A., (1985) “Cennetin Yolları”, Çeviren Turhan Ilgaz, Afa Yayınları,
  3. İstanbul.Gorz, A., (1995) “İktisadi Aklın Eleştirisi” Çeviren Işık Ergüden, Ayrıntı Yayınları,
  4. İstanbul.İyem, C., (2011) “Yeni Çalışma Etiği Ve Boş Zaman Çalışanları: Türkiye'deki Profesyonel Futbolcular Örneği”, Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilimler Enstitüsü.Kaplan, M., & Öğüt, A., (2012) “Algılanan Örgütsel Adalet ile Sanal Kaytarma Arasındaki İlişkinin Analizi: Hastane Çalışanları Örneği”, İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, ss.1-13Keser, A., (2015) “Çalışma Psikolojisi”, Ekin Yayınevi,
  6. Bursa.Keser, A. & Kümbül Güler, B., (2016) “Çalışma Psikolojisi”, Umuttepe Yayınları.Lafargue, P.,(1999) “Tembellik Hakkı”, Çeviren Vedat Günyol, Cumhuriyet Dünya Klasikleri Dizisi, Nisan.Lee, Y.& Dattilo J., (1994) “The Complex and Dynamic Nature of Leisure Experience", Journal of Leisure Research, Vol. 26, No. 3, 1994, pp. 195-211.Lim V.K.G., (2002) The IT Way of Loafing on The Job: Cyberloafing, Neutralizing and Organisational Justice, Journal of Organisational Behaviour, Volume:23. No:5, pp.675-694.Omay, U., (2008) “Boş Zamanın Manipülasyonu Ve Çalışma”, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 10 (3), ss.122-147.Özbucak Albar, B. (2018) “İşletmelerde İşçi ve İşveren İlişkilerinden Kaynaklanan Güncel Sorunlar”, BMIJ, (2018), 6(3): 633-648.Russell, B.,(1935) “In Praise of Idleness”, http://www.zpub.com/notes/idle.html, Erişim Tarihi: 25.01.2019.
  7. Samdahl, D. M., (1992) “Leisure in Our Lives: Exploring the Common Leisure Occasion”, Journal of Leisure Research, Vol. 24, No. 1, pp. 19-32.Samsum, N., (2017) “Çalışmanın değişen anlamı ve güncel durumuna ilişkin tartışmalar” Açıköğretim uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, Cilt:3 Sayı:3, ss.160-210.Sarıipek, D.B., (2016) “Zaman Baskısı Altında Çalışma ve Boş Zaman Algısı”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt:14, Sayı:4, ss.112-127.Stewart, W. P., (1998) “Leisure as Multiphase Expereinces: Challenging Traditions”,Journal of Leisure Research, Vol. 30, No. 4, pp. 391-400.Turan, Z., Nakipoğlu, A. ve Bozkaya, Ş., (2015) “Öğretileriyle T.B. Veblen”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, Cilt 3, Sayı 4, 2015, ss.161-200.Ulrich, R. S., Dimberg U., Driver B. L. (1989), Psychophysiological Indicators of Leisure Benefits, Rocky Mountain Forest and Range Experiment Station, In B. L. Driver, P. J. Brown, G. L. Peterson (Eds.), Benefits of Leisure. State College, PA: Venture.Ünal, Ö.F.,& Tekdemir, S., (2015) “Sanal Kaytarma: Bir Kamu Kurumunda Ampirik Bir Araştırma”, Süleyman Demirel üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dergisi, 20(2), ss.95-118.Veblen, T., (2007) The Theory of the Leisure Class (ed. Martha Banta), Oxford, GBR: Oxford University Press.Wilson, J., (1980) “The Sociology of Leisure”, Annual Review of Sociology, Vol. 6, pp. 21-40.Yağcı, M.,& Yüceler, A. (2016). Cyber loafing with its conceptual aspects. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2 (2), 531-540.Yıldız, B.,& Yıldız, H., (2015) “İş Yaşamındaki Sanal Kaytarma Davranışlarının Hukuki Yönden İncelenmesi”, Bandırma İİBF, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13 (3), ss. 1-17.Yıldız, H., Yıldız, B. ve İyigün, N.Ö., (2016) “Psikolojik Sözleşme Algısının Sanal Kaytarma davranışları Üzerindeki Etkisi”, Erciyes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 47, ss. 147-165.https://dusunbil.com/bertrand-russell-calismak-abartilmis-bir-erdemdir/, Erişim tarihi: 25.01.2019https://indigodergisi.com/2018/06/paul-lafargue-tembellik-hakki/
  8. Aytaç, Ö., (2002) “Boş Zaman Üzerine Kuramsal Yaklaşımlar”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:12, Sayı:1, ss.231-260.Aytaç, Ö., (2004) “Kapitalizm Ve Hegemonya İlişkileri Bağlamında Boş Zaman”, C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık 2004 Cilt: 28, No:2, ss. 115-138.Blanchard A.L.& Henle C.A., (2008) Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The Role of Norms and External Locus of Control, Computers in Human Behaviour, Vol:24, pp.1067-1084.Blau, P. M. (1964) “Exchange and Power in Social Life”, First Edi-tion, New York, NY: John Wiley&Sons.Bozkurt, V., (2000) “Püritanizmden Hedonizme Yeni Çalışma Etiği”, Alesta Basım Yayıncılık, Bursa.Eby, C.V., (1998) “Veblen’s assault on time”, Journal of Economic Issues, 32 (3), pp. 689-707.Etzion, D., D. Eden, Y. Lapidot,, (1998) “Relief From Job Stressors And Burnout: Reserve Service A Sarespite”, Journal of Applied Psychology, Vol. 83, pp. 577–585.Fromm, E., (1990) “Sağlıklı Toplum”, Çeviren Y.Salman-Z.Tanrısever, Payel Yayınevi,
  9. İstanbul.Garrett, R.K., Danziger, J.N., (2008) Disaffection or Expected Outcomes: Understanding Personal Internet Use During Work. Journal of Computer-Mediated Communication, 13: 937-958.Gervais, R. L., (2014) “Detachment And Recovery After Work: An Overview”, Health & Safety Laboratory, UK.Gorz, A., (1985) “Cennetin Yolları”, Çeviren Turhan Ilgaz, Afa Yayınları,
  10. İstanbul.Gorz, A., (1995) “İktisadi Aklın Eleştirisi” Çeviren Işık Ergüden, Ayrıntı Yayınları,
  11. İstanbul.İyem, C., (2011) “Yeni Çalışma Etiği Ve Boş Zaman Çalışanları: Türkiye'deki Profesyonel Futbolcular Örneği”, Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi,
  12. Sosyal Bilimler Enstitüsü.Kaplan, M., & Öğüt, A., (2012) “Algılanan Örgütsel Adalet ile Sanal Kaytarma Arasındaki İlişkinin Analizi: Hastane Çalışanları Örneği”, İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, ss.1-13Keser, A., (2015) “Çalışma Psikolojisi”, Ekin Yayınevi,
  13. Bursa.Keser, A. & Kümbül Güler, B., (2016) “Çalışma Psikolojisi”, Umuttepe Yayınları.Lafargue, P.,(1999) “Tembellik Hakkı”, Çeviren Vedat Günyol, Cumhuriyet Dünya Klasikleri Dizisi, Nisan.Lee, Y.& Dattilo J., (1994) “The Complex and Dynamic Nature of Leisure Experience", Journal of Leisure Research, Vol. 26, No. 3, 1994, pp. 195-211.Lim V.K.G., (2002) The IT Way of Loafing on The Job: Cyberloafing, Neutralizing and Organisational Justice, Journal of Organisational Behaviour, Volume:23. No:5, pp.675-694.Omay, U., (2008) “Boş Zamanın Manipülasyonu Ve Çalışma”, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 10 (3), ss.122-147.Özbucak Albar, B. (2018) “İşletmelerde İşçi ve İşveren İlişkilerinden Kaynaklanan Güncel Sorunlar”, BMIJ, (2018), 6(3): 633-648.Russell, B.,(1935) “In Praise of Idleness”, http://www.zpub.com/notes/idle.html, Erişim Tarihi: 25.01.2019.
  14. Samdahl, D. M., (1992) “Leisure in Our Lives: Exploring the Common Leisure Occasion”, Journal of Leisure Research, Vol. 24, No. 1, pp. 19-32.Samsum, N., (2017) “Çalışmanın değişen anlamı ve güncel durumuna ilişkin tartışmalar” Açıköğretim uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, Cilt:3 Sayı:3, ss.160-210.Sarıipek, D.B., (2016) “Zaman Baskısı Altında Çalışma ve Boş Zaman Algısı”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt:14, Sayı:4, ss.112-127.Stewart, W. P., (1998) “Leisure as Multiphase Expereinces: Challenging Traditions”,Journal of Leisure Research, Vol. 30, No. 4, pp. 391-400.Turan, Z., Nakipoğlu, A. ve Bozkaya, Ş., (2015) “Öğretileriyle T.B. Veblen”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, Cilt 3, Sayı 4, 2015, ss.161-200.Ulrich, R. S., Dimberg U., Driver B. L. (1989), Psychophysiological Indicators of Leisure Benefits, Rocky Mountain Forest and Range Experiment Station, In B. L. Driver, P. J. Brown, G. L. Peterson (Eds.), Benefits of Leisure. State College, PA: Venture.Ünal, Ö.F.,& Tekdemir, S., (2015) “Sanal Kaytarma: Bir Kamu Kurumunda Ampirik Bir Araştırma”, Süleyman Demirel üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dergisi, 20(2), ss.95-118.Veblen, T., (2007) The Theory of the Leisure Class (ed. Martha Banta), Oxford, GBR: Oxford University Press.Wilson, J., (1980) “The Sociology of Leisure”, Annual Review of Sociology, Vol. 6, pp. 21-40.Yağcı, M.,& Yüceler, A. (2016). Cyber loafing with its conceptual aspects. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2 (2), 531-540.Yıldız, B.,& Yıldız, H., (2015) “İş Yaşamındaki Sanal Kaytarma Davranışlarının Hukuki Yönden İncelenmesi”, Bandırma İİBF, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13 (3), ss. 1-17.Yıldız, H., Yıldız, B. ve İyigün, N.Ö., (2016) “Psikolojik Sözleşme Algısının Sanal Kaytarma davranışları Üzerindeki Etkisi”, Erciyes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 47, ss. 147-165.https://dusunbil.com/bertrand-russell-calismak-abartilmis-bir-erdemdir/, Erişim tarihi: 25.01.2019https://indigodergisi.com/2018/06/paul-lafargue-tembellik-hakki/