“ESKİ BOZKIR KAVİMLERİNDE TIP VE SAĞLIK ALANINDA ÜRETİLEN BİLİMSEL BİLGİ (BAŞLANGIÇTAN UYGUR DÖNEMİNİN SONUNA KADAR)

Özet

Bozkır coğrafyasında kendilerine has üstün Türk kültürünün gelişimini sağlayan ve tarihî süreçte dağıldıkları farklı coğrafyalarda bu kültürü zenginleştirerek yaşatan Bozkır kavimleri, dünya medeniyetinde kalıcı izler bırakmayı başarmıştır. Yaşadıkları coğrafyalarda birçok devlet kurup, siyasî anlamda önderlik eden Bozkır kavimlerinin çevre kültürlerle etkileşimi sonucu zenginleştirdiği bu kültürel atmosferde bilimsel anlamdaki katkıları da hem Türk tarihi hem de dünya tarihi açısından oldukça dikkat çekicidir. Bozkır coğrafyasında ve dağıldıkları coğrafyalardaki yaşam tarzlarının kendilerine sunduğu şartlar ve ihtiyaçlardan doğan “hayatı kolaylaştırıcı yöntem arayışları” Bozkır kavimlerinde bilimi geliştirmiştir. Çeşitli hastalıklara karşı uygulanan tedavi yöntemleri, mumyalama, hayvancılık ve madencilik ile ilgili gelişen teknik bilgiler ve yöntemler vb. örnekler Bozkır kültüründe bilimsel bilginin üretildiğine dair önemli kanıtlardan bir kaçıdır. Bu çalışma, Bozkır Türklerinin (Uygur dönemine kadar) yaşam tarzlarına bağlı olarak ve diğer medeniyetlerle etkileşimleri sonucu geliştirdikleri kültürel birikimlerini “tıp ve sağlık alanıyla bağlantılı olarak bilim, bilim tarihi, bilimsel bilgi üretme kabiliyeti” açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır.